یکشنبه 10 شوال 1447
۹ فروردین ۱۴۰۵
29 مارس 2026

(۵۹۱) ویژگی‌های اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ

(۵۹۱) سوال: ویژگی‌های اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیست؟ مسلمان چگونه می‌تواند ولیّ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد؟

جواب:

اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان کسانی هستند که دستورات و اوامر وی را اجرا می‌نمایند، به شریعت وی عمل می‌کنند، به او ایمان ‌آورده و دین وی را نصرت و یاری می‌دهند؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {أَلا إِنَّ اولیاء الله لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ * الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ} [یونس: ۶۲-۶۳]: (آگاه باشید که اولیاء و دوستان الله، هیچ ترسی بر آنان نیست و اندوهگین نمی‌شوند. آنان‌ کسانی هستند که ایمان آورده و تقوا پیشه می‌نمایند) این‌ افراد همان اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هستند که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، فرشتگانش، کتاب‌هایش، فرستادگانش، روز آخرت و قضا و قدر اعم از خوب و بد آن، ایمان آورده‌اند؛ با ایمان و باوری کامل و یقینی راستین، ایمان آورده و تقوا پیشه می‌کنند. از نافرمانی و گناه در برابر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ‌پرهیز می‌کنند، واجبات را انجام داده و ادا می‌کنند و کارهای حرام را رها می‌کنند. آنان در ظاهر و باطن، نیک و شایسته هستند.

چه زیبا است عبارتی که شيخ الإسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله در این زمینه گفته است: (هر کس مؤمن و باتقوا باشد، ولیّ الله است). از مصادیق دوستی و ولايت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: دوست داشتن به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و بغض داشتن به خاطر  الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است بدین صورت که انسان فقط به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسی را دوست بدارد و فقط به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  از کسی بغض داشته و با او دشمن باشد؛ اما این که برخی افراد، ادعا می‌کنند که از اولیاء هستند در حالی که فاسد و غرق در گناهان هستند، این ادعا دروغ و نیرنگی بیش نیست؛ گاهی نیز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آزمایش و امتحان کردن بندگانش، امور خارق العاده‌ای را به دست این افراد انجام می‌دهد. همچنین این کارهای عجیب و خارق العاده که برای غیر اولیاء رخ می‌دهد از شیاطین است که خبرهای مردم را برای فرد مدّعی می‌آورند، او را در هوا به پرواز در می‌آورند و غیره و سپس آن شخص ادعا می‌کند که این به خاطر ولایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ هر کس چنین ادعایی داشته باشد و مردم را به بزرگداشت و تعظیم خویش فرا بخواند از اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیست زیرا این کار، پاک دانستن خود و خودپسندی است که البته پاک دانستن خود، حرام است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَلا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ اتَّقَى} [النجم: ۳۲]: (خود را پاک و بی‌گناه ندانید؛ او به کسی ‌که تقوا پیشه است، داناتر است) یعنی ادعا نکنید که پاک هستید. گاهی انسان ادعا یا تصور می‌کند که پاک و بی‌گناه است اما در واقع چنین نیست. منظور از فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: {قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا} [الشمس: ۹]: (رستگار است کسی ‌که نفس خود ‌را پاک نماید) این نیست که با زبانش، خود را پاک بداند و بگوید: من پاک هستم، یا با قلبش معتقد باشد که وی پاک و بی‌گناه است؛ بلکه بدین معنا است که کاری انجام دهد که نفس خویش را پاک نماید.

برادرانم که کسانی نزدشان وجود دارد که ادعای ولایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دارند در حالی که دورترین مردم از آن هستند زیرا با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دشمنی می‌کنند، را هشدار می‌دهم؛ بنباراین برادران و خواهران مسلمانم باید از این گونه افراد دوری و پرهیز نمایند که اهل نیرنگ هستند و عقل مردم را به بازی می‌گیرند و بدانند که اینان هیچ ولایتی نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ندارند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما صفات أولياء الله؟ وكيف يكون المسلم وليا الله -عز وجل-؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولياء الله تبارك وتعالى هم الذين تولوا أمره، وقاموا بشريعته، وآمنوا به جل وعلا وكانوا من أنصار دينه، وقد بين الله ذلك في قوله: ﴿ أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ الَّذِينَ ءَامَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ ﴾ [يونس: ٦٢-٦٣]. فهؤلاء أولياء الله، الذين آمنوا بالله وملائكته وكتبه ورسله، واليوم الآخر، والقدر خيره وشره. آمنوا إيماناً تاماً ويقينا صادقا، وكانوا يتقون؛ يتقون معاصي الله، فيقومون بالواجب، ويدعون المحرم، فهم صالحون ظاهرا وباطنا.

وما أجمل العبارة التي قالها شيخ الإسلام رحمه الله: «من كان مؤمناً تقياً كان الله وليا». ومن ولاية الله الحب في الله، والبغض في الله؛ بأن يحب المرء لا يحبه إلا الله، ويبغض المرء لا يبغضه إلا الله.

وأما ما يذكره بعض الناس الذين يدَّعون أنهم أولياء، وهم فسقة فجرة، فهذا كذب وخداع، وقد يُجْرِي الله على أيدي هؤلاء من خوارق العادات ما يكون به فتنة، والخوارق هذه التي تأتي لغير الأولياء إنما هي من الشياطين، تأتي للمرء بأخبار الناس أو تحمله في الهواء، أو ما أشبه ذلك، ويقول: هذا من ولاية الله وكل من ادعى ولاية الله، ودعا الناس إلى تعظيمه وتبجيله، فليس من أولياء الله؛ لأن هذا تزكية للنفس، وإعجاب بها، وتزكية النفس من المحرمات، قال الله -تبارك وتعالى -: ﴿ فَلَا تُزَكُوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى﴾ [النجم: ٣٢]. أي: لا تدَّعوا زكاءها، قد يدعي الإنسان أنه زَكِي، أو يتصور أنه زكي، وهو ليس كذلك. وأما قوله تعالى: ﴿ قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّنَهَا ﴾ [الشمس: 9]. فليس المراد من زَكَّاها بلسانه وقال: إنه زكي. أو اعتقد زكاءه بقلبه، وإنما المراد بقوله تعالى: ﴿ قَدْ أَفَلَحَ مَن زَكَنهَا ﴾ [الشمس: 9]. أي: فعل ما به تزکو نفسه.

وإنني بهذه المناسبة أحذر إخواني، الذين عندهم من يدعي الولاية، وهو أبعد الناس عنها لمحادته الله ورسوله، فليحذر إخواني من هؤلاء وأمثالهم أهل الشعبذة واللعب بعقول الناس، فإنهم لا ولاية لهم عند الله -عز وجل-.

مطالب مرتبط:

(۵۹۲) معیار اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

اگر کسی را دیدی که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ایمان دارد که البته نشانه‌های آن ایمان نیز ظاهر است و نیز تقوا پیشه است، او ولیّ است اما اگر وی را دروغ‌گو و فریب‌کاری یافتی، ولیّ نیست حتی اگر ادعای ولایت نیز داشته باشد.

ادامه مطلب …

(۶۰۲) آیا زيارت اولیاء جایز است یا خیر؟

اگر زيارت قبور آنان به قصد تبرك جستن باشد، این بدعت و راهی به سوی شرك است اما اگر به زيارت آنان برود تا برایشان دعا کند، ایرادی ندارد؛ چون زيارت قبور با هدف دعا برای مردگان، جایز است و از مصادیق احسان و خوبی به آنان به شمار می‌رود.

ادامه مطلب …

(۶۰۴) توضیح در مورد برداشتی غلط از کرامات

چنین نیست که هر گمانی که به وقوع بپیوندد، کرامت یا علم غیب باشد زیرا کرامت، امر خارق العاده‌ای است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن ‌را به دست یکی از اولياء‌ خویش نمایان می‌کند.

ادامه مطلب …

(۵۹۴) کرامات اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

كرامات امور خارق العاده‌ای است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن‌ها را به دست شخص صالح و درست‌کار جاری می‌کند تا او را اکرام نماید یا دلیلی بر این باشد ‌که اعتقاد و منهج وی حق است؛ بنابراین كرامات برای مصلحت شخص یا مصلحت دین می‌آید اما فقط برای اولیاء با تقوا رخ می‌دهد.

ادامه مطلب …

(۶۰۱) حکم شرع درباره‌ی زيارت قبور اولیاء و صالحان

زیارت قبور به طور کلی، مستحب است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز آن ‌را انجام داده و به انجام آن سفارش نموده است. اما باید بدانیم که زيارت قبور بدین خاطر نیست که با برطرف شدن مشکلات، درخواست کمک و دفع زیان، برداشت مادی کنیم بلکه بدین خاطر است که برای آنان از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعا و درخواست کنیم.

ادامه مطلب …

(۶۰۳) حكم زيارت اولیاء در حال زنده بودن و پس از مرگ آنان

زيارت اولیاء راستین که واقعا از ویژگی ایمان و تقوا برخوردار بوده‌اند بعد از مرگ آنان، همانند زیارت دیگر مسلمانان است؛ زیرا آنان نیز همانند دیگر مسلمانان به دعا نیاز دارند و زیارت قبور اولیاء از نظر سود و زیان، برتری و فرقی با دیگر قبرها ندارد زیرا خودِ آنان به عفو و بخشش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیازمند هستند و اختیار چیزی را ندارند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه