پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۳ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۵۱۷) حکم سفر به سرزمین‌های کفار

(۵۱۷) سوال: آیا سفر به سرزمین کافران و مشغول شدن به شغل‌های مباح با حفظ عقیده در آن‌، جایز است؟

جواب:

بی‌تردید کسی ‌که به سرزمین کفر سفر کند، دینش را در معرض خطر، قرار داده است زیرا سرزمین کفر است و انسان در هر محیطی زندگی کند بر وی تأثیر می‌گذارد؛ مگر کسی ‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را حفظ کند. پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ، أَوْ يُنَصِّرَانِهِ، أَوْ يُمَجِّسَانِهِ»۱ : (هیچ نوزادی نیست مگر این که بر فطرت، متولد می‌شود؛ این پدر و مادرش هستند که او را یهودی، نصرانی یا مجوسی می‌کنند).

روح و نفس مؤمن چگونه آرام می‌گیرد در جایی که فقط صدای بوق و ناقوس می‌شنود و اذان، الله اکبر و حیّ علی الصلاة را نمی‌شنود؟ شایسته است که مؤمن تا جایی که توانش می‌رسد از سرزمین کفر دوری کند؛ اما اگر نیاز داشته باشد، علم و آگاهی داشته باشد که در برابر شبهات دعوت‌گران نصاری ایستادگی کند و عبادتی نیز داشته باشد که او را از گمراهی و گرایش به سوی آن باز ‌دارد، با این سه شرط، نظرم این است که سفر به خارج، ایرادی ندارد؛ این سه شرط را تکرار می‌کنم:

۱- نیاز داشته باشد؛ مثلا در پی تخصص‌هایی باشد که در سرزمین خودش وجود ندارد.

۲- از علمی برخوردار باشد که بتواند شبهات گمراه‌کنندگان از جمله دعوت‌گران نصاری و دیگران را پاسخ دهد.

۳- عبادتش چنان قوی باشد که او را از گمراهی و خودباختگی  باز دارد.

اگر تمام این شروط را داشته باشد اشکالی برای سفر نمی‌بینم اما اگر یکی از این شرط‌ها را نداشته باشد سفر را برای وی جایز نمی‌بینم؛ به خصوص کسانی که نوجوان و کم سن و سال هستند زیرا در معرض خطر قرار دارند. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز هشدار داده و امر نموده است که هر کس از دجال با خبر شد به او نزدیک نشود و از او دوری کند. همچنین خبر داده است که مردی به سوی دجال می‌رود و گمان می‌کند که دجال نمی‌تواند وی را از دینش گمراه کند و هم‌چنان به سویش می‌رود تا این ‌که او را از دینش گمراه می‌کند؛ که البته این امر، واقع و قابل مشاهده است زیرا بیشتر کسانی که به سرزمین کفر سفر می‌کنند، وقتی باز می‌گردند از دین و اخلاق سابق خود برخوردار نیستند. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامت و عافيت را خواستاریم.

***


  1. صحیح بخاری: كتاب الجنائز، باب إذا أسلم الصبي فمات هل يصلى عليه وهل يعرض على الصبي الإسلام، شماره (۱۳۵۸) / صحیح مسلم: كتاب القدر، باب معنى كل مولود يولد على الفطرة وحكم موت أطفال الكفار وأطفال المسلمين، شماره (٢٦٥٨). ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز السفر للبلاد الكافرة، والعمل بها في الأعمال المباحة، مع المحافظة على العقيدة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا شك أن الذي يسافر إلى هذه البلاد مُخاطِرُ بدينه؛ لأنها بلادُ كُفْرِ، والمرء إذا عاش في بيئة فإنه يتأثر بها، إِلَّا من عصم الله، قال النبي صلى الله عليه وسلم: «مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ، أَوْ يُنَصِّرَانِهِ، أَوْ يُمَجِّسَانِهِ». وكيف تطيب نفس مؤمن أن يعيش في بلاد لا يسمع إلا أجراس النواقيس، وأصوات الأبواق ولا يسمع فيها قول: الله أكبر، حي على الصلاة؟ المؤمن ينبغي له أن يبتعد مهما أمكن عن بلاد الكفر.

ولكن إذا دعت الحاجة إلى ذلك، وكان عنده علم يَدْفع به شبهات المنصرين، وكان عنده عبادة تمنعه من الزيغ والميل، بهذه الشروط الثلاثة نرى أنه لا بأس أن يسافر إلى الخارج، وأعيدها:

أولا: الحاجة إلى ذلك، بأن يكون مسافرًا لتخصصات لا توجد في بلاده.

ثانيا: أن يكون لديه علم يدفع به شبهات المضللين المنصرين وغير المنصرين.

ثالثا: أن يكون عنده عبادة قوية تمنعه من الزيغ والانحلال.

فإذا تمت هذه الشروط الثلاثة فلا بأس أن يسافر، وإذا تخلف واحد منها فنرى أنه لا يجوز السفر، لا سيما لصغير السن والنشء، فإنه على خطر. وقد حذر رسول الله صلى الله عليه وسلم من سَمِع بالدجال أن يقرب منه، وأمره بأن يبتعد عنه، وأخبر بأن الرجل يأتي إليه، وهو يرى أنه لا يصده ، ثم لا يزال به حتى يصده عن دينه، وهذا أمر واقع؛ فإن الذين يسافرون إلى بلاد الكفر غالبهم يرجع بغير ما سافر به من دین و خُلق نسأل الله السلامة والعافية.

مطالب مرتبط:

(۵۲۹) چگونگی تعامل با نزدیکانی که نماز نمی‌خوانند

قبل از هر چیز، کسانی که اصلا نماز نمی‌خوانند را ابتدا با صحبت، کتاب‌ها و نوارهای دینی، نصیحت کنید؛ اگر از ترک نماز، دست کشیدند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخشنده‌ و مهربان است اما اگر نپذیرفتند و بر روش خود اصرار ورزیدند، واجب است با آنان قطع ارتباط کرده و از آنان دور شوید.

ادامه مطلب …

(۵۱۰) محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چگونه است؟

بدین صورت است که فرد را به خاطر عبادت‌کار بودن و نیکوکار بودنش دوست داشته باشید، نه به خاطر مال، پیوند خویشاوندی، اخلاق خوب، ظاهر و چهره و... ؛ بلکه فقط او را به خاطر دین‌داری و تقوای وی دوست داشته باشید. این محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است.

ادامه مطلب …

(۵۱۱) حب و بغض به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چگونه است؟

محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چنین است که شخصی که دین‌دار، اهل علم، اهل عبادت، خوش اخلاق و خوش رفتار است را بدین خاطر که مطیع الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و به او ایمان دارد را دوست بداری. بغض و دشمنی به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز چنین است که شخص گناه‌کار که در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سهل‌انگاری و سستی می‌کند و بدان اهمیت نمی‌دهد را دوست نداشته باشی و بغض وی را داشته باشی.

ادامه مطلب …

(۵۳۰) چگونگی تعامل با فرزندان خانواده که نماز نمی‌خوانند

وقتی یک از فرزندان خانواده چنین حالتی دارد بر خانواده واجب است او را دوست نداشته باشند زیرا اگر او را دوست بدارند در حقیقت، دشمنان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دوست داشته‌اند زیرا شخص کافر، دشمن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است.

ادامه مطلب …

(۵۱۲) حب و بغض به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ

محبت و دوست داشتن به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چنین است که فردی را فقط به خاطر الله دوست داشته باشی. بغض و کینه به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز چنین است که کسی را دوست نداشته باشیم چون از فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سرکشی می‌کند.

ادامه مطلب …

(۵۱۳) حکم دیدار از والدینی که کافر هستند

صله‌ی رحم از ولايت و دوستی جدا و مستقل است لذا بر هر انسانی واجب است صله‌ی رحم را به جای آورد و پیوند خویشاوندی‌اش را برقرار نماید، هر چند که کافر باشند. البته اگر کافر باشند، نباید با آنان در کفرشان، دوستی، همراهی و هم‌کاری کند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه