جمعه 28 ذیقعده 1447
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
15 می 2026

(۴۴۰) چگونگی تعامل با شخص مبتدع

(۴۴۰) سوال: شخصی از سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دوری می‌کند و چیزهایی را در دین نوآوری می‌کند که از آن نیست و ادعا می‌کند که این کارش از ترس وقوع فتنه از جانب عوام مردم است و این کارها برای به دست آوردن دل‌های آنان است. با این شخص چگونه باید رفتار شود؟

جواب:

این فرد بدعت‌گذار که برای خشنودی بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدعت‌هایی در دین ایجاد می‌کند که از آن نیست، در رفتار و تعامل با وی باید او را نصیحت نمایید که از این کار دست بکشد؛ زیرا این کار، حرام است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَلا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِي} [البقره: ۱۵۰]: (از آنان نترسید و از من بترسید) همچنین برایش امکان پذیر نیست در مورد چیزی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را تشریع نکرده است با بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  مداهنه کند و هم‌دست شود. بنابراین بر وی واجب است از این کارش به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و در راستای دين الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و شرع و هدایتی که محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای ابلاغ آن مبعوث شده است، گام بردارد و رضایت یا عدم رضایت مردم نیز تفاوتی ندارد.

اما سنت‌هایی که مردم از آن اطلاع ندارند، شایسته است که انسان مقدمه‌چینی نماید و قبل از آشکار کردن آن سنت برای مردم دل‌های آنان را به دست آورد و خودش به آن‌ سنت عمل کند و ترک نکند اما اگر از عدم پذیرش مردم ترسید زمینه را آماده نماید و آنان را با حکمت دعوت دهد تا به آن خو گیرند و آن را بپذیرند؛ اما شایسته نیست که برای مراعات حال مردم، سنتی را ترک کند یا بدعتی را در دين الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ایجاد کند زیرا این کار، جایز نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من محافظة عدن: كيف تكون معاملة من السنة ويبتدع في الدين ما ليس منه، ادعاء خشية الفتنة . يبتعد عن وأن ذلك استدراج لتأليف قلوبهم كما يدعي؟

فأجاب رحمه الله تعالى: معاملة هذا المبتدع الذي يبتدع في الدين ما ليس منه ليرضي عباد الله: أن ينصحه عن هذا العمل؛ لأنه عمل محرم، والله -سبحانه وتعالى- يقول: ﴿ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَأَخْشَوْنِي ﴾ [البقرة: ١٥٠]. ولا يمكن أن يداهن عباد الله في أمر لم يشرعه الله، فالواجب عليه التوبة إلى الله من هذا الأمر، وأن : يسير على دين الله سبحانه وتعالى، وعلى الهدي الذي بعث به محمد صلى الله عليه وسلم سواء رضي الناس بذلك، أم لم يرضوا.

لكن الأمور المجهولة لدى الناس من السنة ينبغي للإنسان أن يمهد لها تمهيدا، يتألف به الناس قبل أن يظهرها لهم، ويفعلها ولا يدعها، ولكنه إذا خاف من نفور الناس فإنه يمهد لذلك، ويدعوهم بالحكمة حتى يطمئنوا بها، وتنشرح بها صدورهم وأما ترك السنة مراعاة لهم فهذا لا ينبغي، أو ابتداع شيء في دين الله مراعاة لهم فهذا أمر لا يجوز.

مطالب مرتبط:

(۴۵۷) حکم مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با زدن دف

این عمل، بدعت است و چه بسا مدیحه‌سرایی‌هایشان به حدّ کفر برسد؛ زیرا این مدیحه‌سرایان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مدح می‌کنند گاهی ایشان را در جایگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و حتی بیشتر قرار می‌دهند.

ادامه مطلب …

(۴۳۷) حکم تقسیم بدعت به پنج نوع

چیزی واقعا بدعت باشد و خوب و حسنه نیز باشد، هرگز امکان ندارد؛ زیرا مقتضایش تكذيب خبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که فرمود: «كُلُّ بِدعَةٍ ضَلاَلَةٌ»: (هر بدعتی، گمراهی است) ...

ادامه مطلب …

(۴۸۱) نصیحتی درباره خرافات و بدعت نزد قبرها

فتنه‌ی خرافات و بدعت قبرها، فتنه‌ی بزرگی است که از زمان قديم وجود داشته است و برخی از کارهایی که در سؤال بدان اشاره شد به حد شرک اکبر و خروج از دین می‌رسد؛ بنابراین انجام این عبادت برای غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرك اكبر است.

ادامه مطلب …

(۴۳۰) بدعت چیست؟

بدعت در اصطلاح شرعی بدین معناست که: شخص، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با اعتقاد، قول  یا فعلی که الله تشریع نکرده است، عبادت کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۵) حکم خواندن “دعای پیوند”

این دعاها هیچ اصل و دلیلی در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ندارد، صحیح نیست و پایبندی به آن‌ برای هیچ کس جایز نیست بلکه انجام آن به عنوان عبادت برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۴۴) حکم گفتن ذكر به صورت دسته‌جمعی

در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم متعارف نبوده که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دسته‌جمعی ذکر کنند یا قرآن را به صورت یک‌صدا و دسته‌جمعی بخوانند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه