سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۴) بدعت حسنه و بدعت سیئه

(۴۳۴) سوال: آیا بدعت حسنه و بدعت سیئه وجود دارد؟

جواب:

أعوذ بالله! (پناه بر الله!) هرگز بدعت حسنه و خوب، وجود ندارد در حالی که داناترین فرد به دین، خیرخواه‌ترین شخص برای بندگان الله و فصیح‌ترین آنان فرموده است: «كُلُّ بِدعَةٍ ضَلاَلَةٌ»: (هر بدعتی، گمراهی است) «كُل» از جمله الفاظی است که معنای عموم را می‌رساند بلکه قوی‌ترینِ این صیغه‌ها است. فرمود: (هر بدعتی گمراهی است) و چیزی را استثنا نکرد.

 آن چه انسان انجام می‌دهد و گمان می‌کند بدعت حسنه است: یا بدعت نیست اما وی آن ‌را به اشتباه بدعت نامیده یا این ‌که نیک و حسنه نیست اما وی آن ‌را خوب پنداشته است؛ اما غیر ممکن است چیزی هم بدعت باشد و هم خوب باشد لذا اذکاری که برخی افراد اختراع کرده‌اند که در سنت نیامده و آن را در صبح‌گاه و شام‌گاه به طور فردی یا جمعی می‌خوانند را منکر وو ناپسند می‌دانیم، هر چند که این افراد، آن را خوب و با فضیلت بپندارند.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل هناك بدعة حسنة وبدعة سيئة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أعوذ بالله أبدًا لا يوجد بدعة حسنة، وقد قال أعلم الخلق بالشريعة، وأفصح الخلق بالنطق، وأنصح الخلق للخلق، قال: «كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ ». و«كل» من أ ألفاظ صيغ العموم، بل هي أقوى صيغ العموم. قال: «كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ». ولم يستثن شيئًا. وما فعله الإنسان وظنه بدعة حسنة:

فإما ألا يكون بدعة، لكن هو سماه بدعة.

وإما ألا يكون حسنة وهو ظنها حسنة.

أما أن يتفق أنها بدعة وحسنة فهذا مستحيل، ولذلك ننكر على أولئك القوم الذين رتبوا أذكارًا معينة يقولونها في الصباح أو المساء فرادى أو جماعة، ننكر عليهم؛ حيث رتبوا أشياء لم ترد بها السنة، مع أنهم يستحسنونها، ويرون أنها فاضلة.

مطالب مرتبط:

(۴۵۵) حکم مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب دوشنبه و شب جمعه

این‌ها به ازای آن چه هر شب جمعه و شب دوشنبه انجام می‌دهند، بدعت‌گزار و گمراه هستند؛ زیرا این کار بسیار زشت و ناپسند است که صحابه و تابعین که از آنان به خوبی پیروی نموده‌اند هرگز چنان نکرده‌اند.

ادامه مطلب …

(۴۶۹) در شب معراج شایسته است مسلمان چه کاری انجام دهد؟

شایسته نیست که کاری انجام دهد؛ زیرا صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم که بیش از ما تلاش می‌کردند کارهای خوب را انجام دهند و بیش از ما رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تعظیم و بزرگداشت می‌نمودند در این شب، کاری انجام نمی‌دادند.

ادامه مطلب …

(۴۵۴) حکم کسی که مدیحه‌سرایی برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا صالحان را تجارتی برای خود قرار داده است

حرام است؛ مدیحه‌سرایی برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو نوع است: اول: مدحی که سزاوار پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد و در آن غلو و زیاده‌روی نشود؛ دوم: مدحی که درباره‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد و به حد غلو و زیاده‌روی برسد که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  از آن نهی نموده.

ادامه مطلب …

(۴۸۱) نصیحتی درباره خرافات و بدعت نزد قبرها

فتنه‌ی خرافات و بدعت قبرها، فتنه‌ی بزرگی است که از زمان قديم وجود داشته است و برخی از کارهایی که در سؤال بدان اشاره شد به حد شرک اکبر و خروج از دین می‌رسد؛ بنابراین انجام این عبادت برای غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرك اكبر است.

ادامه مطلب …

(۴۳۲) راه تشخیص بدعت

آن چه در شریعت، ناپسند و نکوهیده است بدعت در عبادات است؛ بدین صورت که: انسان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با چیزی عبادت کند که خود الله آن‌ را تشریع نکرده است...

ادامه مطلب …

(۴۳۰) بدعت چیست؟

بدعت در اصطلاح شرعی بدین معناست که: شخص، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با اعتقاد، قول  یا فعلی که الله تشریع نکرده است، عبادت کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه