(۴۰۱) سوال: حکم شرع در مورد افرادی که نزد قبر‌ها و ضریح‌ها می‌روند و از مردگان، طلب گشایش در مشکلات، عطا کردن فرزند و آسان شدن زندگی می‌کنند چیست؟ آنان همچنین حیواناتی را ذبح می‌کنند و مبالغی را تقدیم خدمت‌گزاران ضریح‌ها می‌کنند. وقتی علت این کار را جویا می‌شویم، می‌گویند: این‌ها اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و مقربان به درگاه او هستند.

جواب:

پاسخ ما به این سؤال از دو جهت است:

اول: باید ثابت شود کسانی که در این قبرها دفن شده‌اند، اولیاء الله بوده‌اند؛ زیرا مشخص نیست آنان اولياء الله بوده‌اند یا اولياء شيطان؟ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای اولياء الله اوصافی ذکر نموده که هر کس از آن خارج شود از اولیاء الله نیست که می‌فرماید: {أَلا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ * الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ} [یونس: ۶۲-۶۳]: (آگاه باشید که دوستان و اولیاء الله، هیچ ترسی بر آنان نیست و اندوهگین نمی‌شوند؛ آنان کسانی هستند که ایمان آورده و تقوا پیشه نمودند) لذا نمی‌دانیم که صاحبان این قبرها دارای ویژگی‌های ایمان و تقوا بوده‌اند یا خیر؟

دوم: به فرض این که از اولياء الله و دارای ایمان و تقوا بوده‌اند؛ آنان نمی‌توانند به خود و دیگران سود و زیانی برسانند؟ آنان جسد‌های بی‌حرکتی هستند که حتی نمی‌توانند حشرات قبر را از خود دور کنند، چه برسد که بدی‌ها و مشکلات دیگران را برطرف سازند یا برای دیگران خوبی‌ها و خوشحالی به ارمغان بیاورند؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لا يَخْلُقُونَ شَيْئاً وَهُمْ يُخْلَقُونَ* أَمْوَاتٌ غَيْرُ أَحْيَاءٍ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ} [نحل: ۲۰-۲۱]: (کسانی‌ غیر الله را که به دعا فرا می‌خوانند، چیزی نمی‌آفرینند و خودشان مخلوق و آفریده هستند؛ مرده‌اند و زنده نیستند و نمی‌دانند چه هنگام زنده می‌شوند) همچنین می‌فرماید: {وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَنْ لا يَسْتَجِيبُ لَهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَهُمْ عَنْ دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ} [الاحقاف: ۵]: (چه کسی گمراه‌تر از کسی است که غیر الله را به دعا فرا بخواند که تا روز قیامت نیز دعای او را اجابت نمی‌کند و آنان اصلا از دعای ایشان بی‌خبر هستند) همچنین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شریف‌ترین مخلوقات و پیشوای اولیاء و متقیان، محمد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را امر نموده که بگوید: {قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرّاً وَلا رَشَداً * قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً} [الجن: ۲۱-۲۲]: (بگو: قطعاً من سود و زیانی برای شما در اختیار ندارم؛ بگو: هیچ کس هرگز مرا از الله در امان نخواهد داشت و در برابر او هیچ پناه‌گاهی ندارم).

بنابراین به این افراد که مردگان را به دعا فرا می‌خوانند و از آنان کمک می‌خواهند، می‌گوییم: شما گمراه هستید و هیچ کس گمراه‌تر از شما نیست؛ زیرا شما کسانی غیر از الله  را به دعا فرا می‌خوانید که تا روز قیامت هم دعای شما را اجابت نخواهند کرد. شما با درخواست از مردگان (حتی اگر اولیاء الله باشند) به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک ورزیده‌اید زیرا هر کس چیزی را از غیر الله بخواهد که فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توان انجام آن را داشته باشد، به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک ورزیده و مشرک خواهد بود و اینان ‌که در قبرها خفته‌اند، نمی‌توانند هیچ کمکی به شما برسانند و نمی‌توانند مشکلی را از شما برطرف سازند یا سودی برای شما به ارمغان بیاورند.

بنابراین بر این افراد که با این هدف به قبرستان می‌روند، واجب است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برگردند، به درگاه وی توبه کنند و نیازهای خود را فقط از پروردگارشان بخواهند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتابش فرموده است: {وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ} [غافر: ۶۰]: (پروردگارتان فرمود: مرا به دعا فرا بخوانید تا برایتان اجابت کنم؛ قطعا کسانی ‌که از عبادت من سر باز بزنند، حتما با حقارت وارد جهنم می‌شوند) بنابراین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تنها کسی است که به او امید داریم که مشکلات را برطرف سازد و برای جلب خوبی‌ها فقط او را به دعا می‌خوانیم. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الأَرْضِ أَءِلَهٌ مَعَ اللَّهِ قَلِيلاً مَا تَذَكَّرُونَ} [النمل: ۶۲]: (چه کسی است که درخواست فرد بیچاره را برآورده می‌سازد هرگاه که او را فرا بخواند و مشکلش را برطرف می‌نماید و شما را در زمین جانشین قرار می‌دهد؟ آیا معبود حق دیگری به همراه الله وجود دارد؟ چه کم پند می‌گیرید) بنابراین هیچ کس جز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که یگانه است و هیچ شریکی ندارد نمی‌تواند مشکلات را برطرف سازد و دعا را اجابت کند.

نصیحتم به این افراد این است که به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و از به دعا خواندن مردگان و طلب کمک از آنان دست بکشند تا بدین صورت، توحید و یکتاپرستی را محقق سازند. همچنین بدانند که هر کس به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک بورزد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گناهش را نمی‌آمرزد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ} [النساء: ۴۸]: (هرگز الله نمی‌آمرزد که به او شرک ورزیده شود و گناهان کم‌تر از شرک برای هر کس که بخواهد، می‌‌آمرزد) همچنین می‌فرماید: {إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ} [المائده: ۷۲]: (هر کس به الله شرک بورزد، قطعا الله بهشت را بر وی حرام نموده است و جایگاهش دوزخ است و ستم کاران هیچ یاوری ندارند).

***