شنبه 25 رمضان 1447
۲۲ اسفند ۱۴۰۴
14 مارس 2026

(۳۹۷) حکم ساخت مسجد روی قبر

(۳۹۷) سوال: نزد ما در مصر، مساجدی وجود دارد که قبرها و ضریح‌هایی در آن قرار دارد که بدعت‌ها و کارهای منکر و غیر شرعی در آن انجام می‌شود؛ بر آن ضریح‌ها چراغ‌ها روشن می‌کنند، اطراف آن آواز و موسیقی بر پا می‌کنند، انواع نیرنگ‌بازی مانند سحر و جادو انجام می‌دهد و مرتکب بعضی کارهای زشت و منکر می‌شوند. مانند ضریح سيد بدوي در شهر طنطا و ضریح‌های دیگری که در سرتاسر سرزمین وجود دارد. اما این افراد نماز را به درستی و به طور کامل ادا نمی‌کنند. لطفا در این مورد توضیح دهید؟

جواب:

ساخت مسجد روی قبر، حرام است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کسی که چنین کند را لعن نموده است: «لَعْنَةُ اللَّهِ علَى اليَهُودِ والنَّصارَى؛ اتَّخَذُوا قُبُورَ أنْبِيائِهِمْ مَساجِدَ»: (لعنت الله بر یهود و نصارا که قبرهای پیامبرانشان را مسجد گرفتند).

ساخت مسجد بر روی قبر از کردار یهود و نصارا است که از جمله اسبابی است که موجب لعنت و دوری از رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌شود؛ اگر مسجدی بر قبری ساخته شود واجب است آن مسجد تخریب شود، نماز در آن درست نیست و جایز نیست که مسلمان به آن جا برود به قصد عبادت یا برای دعا کردن با این اعتقاد که دعا در آن جا به اجابت نزدیک‌تر از مساجدی است که قبری در آن وجود ندارد.

دفن مُرده در مسجدی که قبلا ساخته شده نیز جایز نیست و اگر چنین کردند، واجب است آن قبر نبش شود و مُرده را در بیرون از مسجد، در قبرستان مسلمانان دفن کنند اگر مسلمان است اما اگر غیر مسلمان است، در قبرستان غیر مسلمانان دفن شود.

بنابراین جایز نیست که قبر در مسجد قرار داده شود و جایز نیست که مسجدی روی قبر ساخته شود. همچنین جایز نیست کسی اعتقاد داشته باشد مساجدی که بر قبر بنا شده، بهتر و با فضیلت‌تر از مساجد بدون قبر است؛ بلکه این‌گونه مساجد از نظر شرعی، باطل هستند و واجب است تخریب شوند و تفاوتی نیز ندارد که در آن قبر یکی از افرادی که گمان می‌رود از اولیاء هستند یا یکی از مردم عادی دفن شده باشد، حکم هر دو یکسان است. بر تمام مسلمانان واجب است دین را برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خالص قرار دهند و از سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  که آخرین پیامبران و پیشوای متقیان است پیروی نمایند.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل : عندنا في مصر المساجد التي توجد فيها الأضرحة موجودة، وفيها بدع ،ومنكرات ويقيمون عليها السرج، ويتخذون حولها المعازف والغناء، وبعض ألوان الدجل مثل السحر، وترتكب فيها بعض المنكرات؛ مثل ضريح السيد البدوي بطنطا وغيرها في أنحاء الجمهورية، غير أنهم لا يؤدون الصلاة فيها على حقها الأوفى والوجه الأكمل. أفيدونا عن ذلك.

فأجاب رحمه الله تعالى: إن بناء المساجد على القبور محرم، لعن النبي فاعله، لعن ذلك، وهو في النزع – عليه الصلاة والسلام- حيث قال: «لَعَنَ اللَّهُ اليَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ».

فبناء المساجد على القبور هو من فعل اليهود والنصارى، وهو من موجبات لعنة الله تبارك وتعالى، وإذا بني مسجد على قبر فإنه يجب هدم هذا المسجد، ولا تصح الصلاة فيه، ولا يجوز للإنسان أن يقصده للتعبد فيه، أو لاعتقاد أن إجابة الدعاء هناك أحرى من إجابتها في المساجد الخالية من القبور. وكذلك أيضًا لا يجوز أن يدفن ميت في مسجد قد بني من قبل، فإن دفن ميت في مسجد قد بني من قبل فإنه يجب نبشه وإخراجه ودفنه مع المسلمين إن كان من المسلمين، أو مع غير المسلمين إن كان من غير المسلمين.

والمهم أنه لا يجوز أن يوضع القبر في المسجد، ولا أن يبنى مسجد على قبر، ولا يجوز أيضًا أن يعتقد المرء أن هذه المساجد المبنية على القبور أفضل من غيرها، بل هي مساجد باطلة شرعًا، يجب هدمها والقضاء عليها. ولا فرق بين أن تكون هذه المساجد مبنية على من يُدعى أنهم أولياء، أو على أناس عاديين، فإن الحكم لا يختلف بين هذا وهذا والواجب على المسلمين عموما أن يقوموا الله تبارك وتعالى مخلصين له الدين متبعين لسنة رسوله عليه الصلاة والسلام خاتم النبيين، وإمام المتقين.

مطالب مرتبط:

(۳۹۹) حکم مساجدی که در آن‌ها قبر وجود دارد

مساجدی که در آن‌ها قبر وجود دارد از دو حالت خارج نیست: حالت اول: مسجد، پیش از قبر ساخته شده باشد حالت دوم: قبر، پیش از مسجد وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۲) طلب شفا مریض از مردگان

شکی نیست که کارشان منکر و ناشایست است و شخص مُرده هیچ سودی به دیگران نمی‌رساند؛ بر آنان واجب است از این کار به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و شفا را فقط از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهند...

ادامه مطلب …

(۴۰۶) حکم ساختن مساجد بر قبر پیامبران و مشایخ اسلام

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم افرادی که قبرها را مسجد قرار دهند را لعنت کرده است و این نهی در سنت بیان شده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۴) درخواست رفع نیاز از قبور اولياء

به دعا فرا خواندن مردگان و خواستن برآورده ساختن نیازها، كفری است که موجب خروج از اسلام می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۹۶) چگونگی تصحیح اعتقاد شرکی مانند ذبح برای قبور

امروزه مردم، بسیار به دنیا مشغول شده‌اند؛ حتی کسانی که بیشتر پایبند دین هستند را هم می‌بینی که بسیار به سوی دنیا گرایش یافته‌اند...

ادامه مطلب …

(۴۰۱) حکم شرع در مورد افرادی که نزد قبر‌ها رفته و از مردگان، طلب گشایش در مشکلات می‌کنند

نصیحتم به این افراد این است که به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و از به دعا خواندن مردگان و طلب کمک از آنان دست بکشند تا بدین صورت، توحید و یکتاپرستی را محقق سازند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه