جمعه 1 شوال 1447
۲۹ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

(۳۸۷) کثرت سوگند به غیر الله و نصیحتی در این مورد

(۳۸۷) سوال: بسیاری از مردم جامعه‌ی ما به غیر الله سوگند یاد می‌کنند در حالی ‌که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «مَن حَلَفَ بغيرِ اللهِ فقد كَفَرَ أو أَشرَكَ»: (هر کس به غیر الله سوگند یاد کند، کفر یا شرک ورزیده است) لطفا این افراد را نصیحت کنید.

جواب:

سوگند به غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معصیت و نافرمانی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و نوعی از شرك است؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا تَحْلِفُوا بآبائِكُمْ، وَمَن كانَ حالِفًا فَلْيَحْلِفْ باللَّهِ»: (به پدرانتان سوگند یاد نکنید؛ کسی ‌که سوگند یاد می‌کند، باید به الله سوگند یاد کند) همچنین فرمود: «مَن حَلَفَ بغيرِ اللهِ فقد كَفَرَ أو أَشرَكَ»: (هر کس به غیر الله سوگند بخورد، کفر یا شرک ورزیده است) لذا واجب است از این مسئله خودداری شود و اگر انسان خواست قسَم بخورد فقط به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسَم بخورد. همچنین شایسته نیست که شخص به طور مداوم و زیاد به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند بخورد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ} [المائده: ۸۹]: (سوگندهایتان را نگاه دارید) یکی از معانی آیه این است که: در سوگند به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زیاده ‌روی نکنید.

البته انسان در برابر سوگندی که بدون قصد و هدف بر زبان، جاری می‌شود بازخواست نمی‌گردد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ} [المائده: ۸۹]: (الله به خاطر سوگندهای لغو و بیهوده، شما را بازخواست نمی‌کند بلکه شما را در برابر سوگندهایی که از روی قصد، یاد می‌کنید بازخواست می‌کند) همچنین می‌فرماید: {لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُم} [البقره: ۲۲۵]: (الله به خاطر سوگندهای لغو و بیهوده، شما را بازخواست نمی‌کند بلکه شما را در برابر سوگندی که در قلب دارید، بازخواست می‌کند) بر کسی‌ که به غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند یاد کرده است، واجب است به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و از او آمرزش بخواهد و کاری که مرتکب شده را تکرار نکند.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من العراق: إن كثيرًا من الناس عندنا في مجتمعنا يحلفون بغير الله، علما بأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللَّهُ فَقَدْ كَفَرَ وَأَشْرَكَ». لذا أرجو أن تنصحوا هؤلاء الناس.

فأجاب رحمه الله تعالى: الحلف بغير الله معصية لرسول الله صلى الله عليه وسلم ونوع من الشرك، قال النبي صلى الله عليه وسلم: «لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ، وَمَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ باللهِ». وقال صلى الله عليه وسلم: «مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ الله فَقَدْ كَفَرَ وَأَشْرَكَ». فالواجب الحذر من ذلك، وأن يحلف الإنسان بالله إذا أراد أن يحلف، على أنه لا ينبغي للإنسان أن يكثر من الأيمان من الحلف؛ لقول الله تعالى: ﴿ وَاحْفَظُوا أيمنكُمْ ﴾ [المائدة: ۸۹] . فإن من أحد معانيها: أي لا تكثروا الحلف بالله -عز وجل-.

ولكن ما يجري على اللسان بلا قصد لا يؤاخذ عليه الإنسان؛ لقول الله تعالى: ﴿ لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَنِكُمْ وَلَكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَد تُمُ الْأَيْمَنَ ﴾ [المائدة: ٨٩]. وقوله في آية أخرى ﴿لا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَنِكُمْ وَلَكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ ﴾ [البقرة: ٢٢٥]. وعلى من حلف بغير الله أن يتوب إلى الله ويستغفره، وألا يعود إلى مثل ما جرى منه.

مطالب مرتبط:

(۳۸۸) حکم سوگند با عبارت “وَحَياة الله یعنی: قسَم به زندگانی الله”

سوگند به حیات و زندگانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درست است؛ زیرا سوگند باید به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، اسمی از اسم‌هایش یا صفتی از صفت‌هایش باشد که (حیات و زندگانی) یکی از صفات الله است...

ادامه مطلب …

(۳۹۰) حکم سوگند به جایگاه و منزلت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

اگر انسان بگوید: (سوگند به پیامبر که چنین و چنان می‌کنم) یا (سوگند به پیامبر که چنین و چنان بوده است) این سوگند به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که حرام و شرک اصغر است بلکه اگر کسی که سوگند یاد می‌کند معتقد باشد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایگاهی همانند پروردگار سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارد، مرتکب شرک اکبر شده که او را از اسلام خارج می‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۸۵) حکم قسم خوردن به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

سوگند به غیر الله جایز نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهى نموده...

ادامه مطلب …

(۳۸۹) حکم سوگند خوردن به پیامبر

سوگند به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوعی از شرك است زیرا سوگند: تأکید کردن چیزی با ذکر شخص یا ذاتی بزرگ و معظّم است؛...

ادامه مطلب …

(۳۸۲) حکم سوگند به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

بله سوگند به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک است...

ادامه مطلب …

(۳۸۶) سوگند به غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

سوگند به غیر الله و صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حرام و نوعی از شرك است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه