سه‌شنبه 7 جمادی‌الثانی 1448
۲۶ آبان ۱۴۰۵
17 نوامبر 2026

(۲۳۲) آیا صاحب کبیره در دوزخ جاودانه خواهد ماند؟

(۲۳۲) سوال: شیخ بزرگوار! آیا کسانی از امت محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که مرتکب گناه کبیره شوند، برای همیشه در دوزخ می‌مانند؟ آیا شفاعت شامل حال آن‌ها می‌شود؟ شفاعت برای آنان چگونه خواهد بود؟ لطفا پاسخ دهید. الله به شما اجر دهد.

جواب:

کسانی که مرتکب گناه کبیره‌ای که پایین‌تر از کفر باشد شده‌اند برای همیشه در دوزخ نمی‌مانند؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ﴾ [نساء: ۴۸]: «بی‌گمان الله این را که به او شرک شود، نمی‌بخشد و غیر از آن را برای هر کس بخواهد می‌بخشد» این مسلمانان، اُهل شفاعت هستند؛ یعنی پیامبران، صدیقان، شهیدان و صالحان برای آنان شفاعت می‌کنند؛ این بدان معنا نیست که انسان گناهان کبیره را سبک بشمارد. گناه کبیره چه بسا منجر به فاسد شدن قلب شود تا این که به کفر –و العیاذ بالله- بیانجامد همان طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در سوره‌ی مطففین می‌فرماید: ﴿وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ * الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ * وَمَا يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ * إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ * كَلَّا بَلْ  رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ﴾ [مطففين: ۱۰-۱۴]: (در آن روز وای بر تکذیب کنندگان! آنان‌ که روز جزا را دروغ می‌شمارند و فقط ستم کاران گناه کار آن را دروغ می‌پندارند. وقتی آیات ما بر آن‌ها تلاوت شود، می‌گوید: افسانه‌های گذشتگان است. هرگز چنین نیست؛ بلکه به سبب آنچه کرده‌اند بر دل‌هایشان زنگار بسته است)

اشاره به این دارد که گاهی بر قلب‌ها زنگار بسته و تاریک می‌شود و به همین خاطر حق را باطل می‌بیند همان‌ گونه که باطل را حق می‌بیند. بنابراین بر انسان لازم است که در مقابل گناهان کبیره‌ا‌ش توبه و طلب بخشش نماید قبل از این که توان آن را نداشته باشد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ هل أهل الكبائر من أمة محمد يخلدون في النار أم لا؟ وهل تَحِلُّ لهم الشفاعة أم لا؟ وكيف يكون ذلك؟ أرجو منكم الإفادة مأجورين.

فأجاب رحمه الله تعالى: أهل الكبائر التي دون الكفر لا يخلدون في النار، لقول الله تبارك تعالى: ﴿ إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ ﴾ [النساء: ٤٨]، وهم من أهل الشفاعة الذين يشفع فيهم النبيون والصديقون والشهداء والصالحون وهذا لا يعني أن الإنسان يتهاون بالكبائر، فإن الكبائر ربما توجب انْطِمَاسَ القلب حتى تؤدي إلى الكفر والعياذ بالله، كما قال الله تبارك وتعالى في سورة المطففين: ﴿ وَيْلٌ يَوْمَيذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ الَّذِينَ يُكَذِبُونَ بِيومِ الدِّينِ م الدِّينِ وَمَا يُكَذِبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ ابْنَتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الأولين كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴾ [المطففين: ١٠-١٤]، فهذا يشير إلى أن القلوب قد يُرَانُ عليها فترى الحق باطلا، كما ترى الباطل حقا.

فعلى الإنسان أن يستعتب من كبائر ذنوبه قبل ألا يتمكن من ذلك، وأن يتوب إلى الله -عز وجل-.

مطالب مرتبط:

(۲۰۰) سؤال در قبر بعد از مرگ انسان چگونه است؟

بدین صورت است که دو فرشته نزد مرده می‌آیند و از وی می‌‌پرسند: پروردگارت کیست؟ دینت چیست؟ پیامبرت کیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ افراد با ایمان را با سخن ثابت، ثابت قدم و استوار می‌گرداند...

ادامه مطلب …

(۲۰۳) آیا مؤمن منکر و نکیر را به همان شکلی می‌بیند که کافر می‌بیند؟

واضح است که مؤمن و کافر در مورد عذاب و نعمت قبر، یکسان نیستند؛ مؤمن در قبرش از نعمت برخوردار است، قبرش فراخ و نورانی می‌شود و دری به سوی بهشت برایش می‌گشایند اما کافر در قبرش عذاب می‌بیند...

ادامه مطلب …

(۲۲۵) عاقبت کودکان مشرکان در آخرت

حکمش در دنیا همان حکم کافران است؛ یعنی غسل و کفن نمی‌شود، نماز بر او خوانده نمی‌شود و در قبرستان مسلمانان دفن نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۱۷) چه کسانی از نوشیدن حوض پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم منع می‌شوند؟

کسانی از نوشیدن از حوض پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم منع می‌شوند که در دین الله بدعتی به ‌وجود آوردند...

ادامه مطلب …

(۲۱۳) عاقبت کودکان مشرکان یا کفار که از دنیا می‌روند

کودکان مشرکان و کفار؛ اگر پدر و مادر، هر دو کافر باشند، فرزندشان در دنیا حکم کافر را دارد که غسل و کفن کرده نمی‌شود، بر او نماز ‌خوانده نمی‌شود و در قبرستان مسلمانان دفن نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۳۶) آيا زن و شوهری که از صالحان باشند هرگاه وفات کنند و وارد بهشت شوند در بهشت هم زن و شوهر خواهند بود؟

بله، همین ‌طور است؛ وقتی زن و شوهر از اهل بهشت باشند و از دنیا بروند آن زن همسر آن مرد باقی می‌ماند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه