پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۲۰۸) مردم چگونه در روز قیامت از قبرهایشان بر می‌خیزند؟

(۲۰۸سوال: مردم چگونه در روز قیامت از قبرهایشان بر می‌خیزند؟

جواب:

مردم در حالی از قبرهایشان بر می‌خیزند که پا برهنه، عریان، ختنه نشده و تهی ‌دست هستند.

پا برهنه یعنی هیچ پوششی از جمله دمپایی، خف و جوراب به پا ندارند. عریان یعنی هیچ لباسی بر تن ندارند و عورت‌هایشان نمایان است همان‌ طور که از شکم‌های مادرانشان خارج شده‌اند، از شکم زمین خارج می‌شوند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {كَمَا بَدَأنَا أَوَّلَ خَلق نُّعِیدُهُۥ} [أنبياء ۱۰۴]: «همان ‌گونه که نخست، آفرینش را آغاز کردیم آن‌ را باز می‌گردانیم» ختنه نشده یعنی پوستی که هنگام ختنه در دنیا بریده‌ شده در روز قیامت باز گردانده می‌شود تا این که همان ‌طور که از شکم‌های مادرهایشان ختنه نشده خارج شده‌اند از قبرهایشان خارج شوند. تهی‌ دست یعنی هیچ مالی ندارند که با آن شناخته شوند لذا هیچ درهم، دینار و کالایی وجود ندارد و فقط اعمال صالح وجود دارد. مردم چنین از قبرهایشان برای پروردگار جهانیان سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برخاسته و خارج می‌شوند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يقوم الناس من قبورهم يوم القيامة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يقوم الناس من قبورهم حفاة عراة غرلا بهما.

أما حفاةً فمعناه: أنه ليس في أقدامهم نعال ولا خفاف ولا جوارب، وأما عراة فمعناه: أنه ليس عليهم ثياب العورات بَادِيَة، كما خرجوا من بطون أمهاتهم يخرجون من بطون الأرض، كما قال الله تعالى: ﴿كَمَا بَدَ أَنَا أَوَّلَ خَلْقٍ تعِيدُهُ ﴾ [الأنبياء: ١٠٤]، غرلا أي: غير مختونين، أي: إن القلفة التي تقطع في الختان في الدنيا -وهي الجلدة التي على رأس الذكر – تعاد يوم القيامة، حتى يخرج الناس من قبورهم كما خرجوا من بطون أمهاتهم غير مختونين، وأما بهما فمعناه: أنه ليس معهم مال يعرفون به فلا درهم ولا دينار ولا متاع ولا شيء، هي إلا الأعمال الصالحة، هكذا يخرج الناس من قبورهم لرب العالمين -جل وعلا-.

مطالب مرتبط:

(۲۱۱) حکم شرع در مورد کودکی که عقب‌ مانده‌ی ذهنی متولد می‌شود

نوزادی که عقب ‌مانده‌ی ذهنی متولد می‌شود همان حکم دیوانه را دارد که مکلّف نیست لذا در روز قیامت محاسبه نمی‌شود؛ اما اگر والدینش یا یکی از آن‌ها مسلمان باشند، حکمش همان حکم پدر یا مادر مسلمان است...

ادامه مطلب …

(۲۷۳) درمان شرعی برای برای کسی که مبتلا به چشم زخم شده است

درمان چشم زخم این است که از فردی که چشم زده خواسته شود غسل کند و آب غسل که از بدنش می‌ریزد به بیمار داده می‌شود تا از آن بنوشد و روی خود بریزد که این از جمله راه‌های درمان است....

ادامه مطلب …

(۱۹۱) آیا میّت، سلام و کلام را می‌شنود؟

هر چند بگوییم که مرده می‌شنود، نمی‌تواند صدای خود را به دیگری برساند؛ یعنی اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را نزد قبرش دعا کنید، امکان ندارد مرده به شما سودی برساند همان ‌گونه که اگر خودش را دعا کنید سودی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۱۸۰) علامات کوچک قیامت

ظاهرا منظور، نشانه‌های قیامت است که بعضی از آن‌ها اتفاق افتاده و بعضی در آینده اتفاق می‌افتد. از جمله نشانه‌های قیامت که به وقوع پیوسته‌، بعثت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عنوان آخرین پیامبر است...

ادامه مطلب …

(۲۲۳) آیا فرزند صالح در آخرت برای والدین خود شفاعت می‌کند؟

کودکانی که در کودکی از دنیا رفته‌اند از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که برای والدینشان حجاب و مانعی در برابر دوزخ می‌شوند اما فرزندان بالغ در صورتی ‌که به آنان اجازه داده شود، برای والدین خود شفاعت می‌کنند که دعا برای مرده، از جمله‌ی شفاعت است...

ادامه مطلب …

(۲۳۶) آيا زن و شوهری که از صالحان باشند هرگاه وفات کنند و وارد بهشت شوند در بهشت هم زن و شوهر خواهند بود؟

بله، همین ‌طور است؛ وقتی زن و شوهر از اهل بهشت باشند و از دنیا بروند آن زن همسر آن مرد باقی می‌ماند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه