سه‌شنبه 7 جمادی‌الثانی 1448
۲۶ آبان ۱۴۰۵
17 نوامبر 2026

(۱۹۵) آیا وقتی انسان در قبرش دفن شود، روح به جسدش باز می‌گردد؟

(۱۹۵) سوال: مرگ انسان به معنای خروج روح از جسد است. آیا وقتی در قبرش دفن شود، روح به جسد بازمی‌گردد یا جای دیگری می‌رود؟ اگر در قبر، روح به جسدش بازگردانده می‌شود، بازگشت آن چگونه است؟

جواب:

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که هرگاه فردی بمیرد، روحش در قبر به وی بازگردانده می‌شود و درباره‌ی پروردگار، دین و پیامبرش مورد سؤال قرار می‌گیرد. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مؤمنان را با سخن ثابت در زندگانی دنیا و آخرت، ثابت قدم نگه می‌دارد. مؤمن می‌گوید: پروردگارم الله است، دینم اسلام و پیامبرم محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است اما کافر یا منافق می‌گوید: هاه هاه نمی‌دانم، شنیدم مردم چیزی می‌گویند و من نیز همان را گفتم. برگشتن روح به بدن در قبر مانند وجود روح در بدن در دنیا نیست؛ زیرا قبر، زندگانی برزخی است که حقیقت آن را نمی‌دانیم چون درباره‌ی آن خبری به ما داده نشده است؛ هر امر غیبی که از آن باخبر نباشیم نیز واجب است درباره‌اش توقف و سکوت کنیم؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَا تَقفُ مَا لَیسَ لَكَ بِهِۦ عِلمٌ إِنَّ ٱلسَّمعَ وَٱلبَصَرَ وَٱلفُؤَادَ كُلُّ أُولَـئِكَ كَانَ عَنهُ مَسؤولا} [إسراء ۳۶]: «از آن چه به آن علم نداری، پیروی نکن، بدون شک گوش و چشم و دل، هر یک از این‌ها باز خواست می‌شوند».

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن موت الإنسان يعني خروج الروح من الجسد، وعندما يدفن في القبر هل ترد الروح إلى جسده أم أين تذهب؟ وإذا كانت ترد الروح إلى الجسد في القبر فكيف يكون ذلك؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: ثبت عن رسول الله صلى الله عليه وسلم أن الميت إذا مات فإنها تعاد روحه إليه في قبره، ويسأل عن ربه ودينه ونبيه فيثبت الله الذين آمنوا بالقول الثابت في الحياة الدنيا وفي الآخرة، فيقول المؤمن: ربي الله، وديني الإسلام، ونبيي محمد وأما الكافر أو المنافق فإنه إذا سئل يقول: ها، ها لا أدري، سمعت الناس يقولون شيئًا فقلته. وإعادة الروح إلى البدن في القبر ليست كحصول روح الإنسان في بدنه في الدنيا، لأنها حياة برزخية ولا نعلم كنهها، إذ إننا لم نخبر عن كنه هذه الحياة، وكل الأمور الغيبية التي لم نُخْبَر عنها فإن واجبنا نحوها التوقف، لقول الله تعالى: ﴿ وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمُ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَبِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا ﴾ [الإسراء: ٣٦].

مطالب مرتبط:

(۱۹۲) آیا مردگان مدت مرگ خود را احساس می‌کنند؟

ظاهرا مرده مانند شخص در حال خواب است که وقت بر وی می‌گذرد و او متوجه سرعت گذر وقت نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۲۵۴) حکم آرزو کردن مرگ برای مسلمان

جایز نیست به خاطر سختی و ضرری که به او رسیده آرزوی مرگ کند بلکه واجب است صبر نماید، امید اجر و پاداش داشته باشد، با سختی مبارزه کند و به وسیله‌ی راهنمایی و نصیحت برادرانش از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای دفع چنین کارهای ممنوع و حرام، کمک بگیرد....

ادامه مطلب …

(۲۰۳) آیا مؤمن منکر و نکیر را به همان شکلی می‌بیند که کافر می‌بیند؟

واضح است که مؤمن و کافر در مورد عذاب و نعمت قبر، یکسان نیستند؛ مؤمن در قبرش از نعمت برخوردار است، قبرش فراخ و نورانی می‌شود و دری به سوی بهشت برایش می‌گشایند اما کافر در قبرش عذاب می‌بیند...

ادامه مطلب …

(۱۸۸) آیا کسی که در رمضان یا روز جمعه از دنیا برود به عذاب قبر دچار نمی‌شود؟

عذاب قبر برای هر کسی که مستحق آن باشد، ثابت است لذا فرقی ندارد روز جمعه، رمضان یا هر وقت دیگر از دنیا برود. ....

ادامه مطلب …

(۲۵۰) حکم ایمان به قضا و قدر

ایمان به قضا و قدر یکی از ارکان شش‌‌گانه‌ی ایمان است همان طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به جبرئیل عَلَيْهِ‌السَّلَام پاسخ دادند...

ادامه مطلب …

(۲۱۵) فرق بین کوثر و حوض چیست؟

کوثر رودی در بهشت است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن ‌را به پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عطا نموده است اما حوض در صحنه‌ها و عرصات قیامت قرار دارد که دو مجرا از کوثر به آن می‌ریزد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه