پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۱۸۶) يأجوج و مأجوج کیستند و کجا هستند؟

(۱۸۶) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در سوره‌‌ی کهف می‌فرماید: {قَالُوا یَـذَا ٱلقَرنَینِ إِنَّ یَأجُوجَ وَمَأجُوجَ مُفسِدُونَ فِی ٱلأَرضِ} [كهف ۹۴]: «گفتند: ‌ای ذوالقرنین! یأجوج و مأجوج در این سرزمین فساد می‌کنند» يأجوج و مأجوج کیستند و کجا هستند؟

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن کریم از يأجوج و مأجوج یاد نموده است: {حَتَّى إِذَا فُتِحَت یَأجُوجُ وَمَأجُوجُ وَهُم مِّن كُلِّ حَدَب یَنسِلُونَ وٱقتَرَبَ ٱلوَعدُ ٱلحَقُّ} [أنبياء ۹۶]: «تا وقتی ‌که سد یأجوج و مأجوج گشوده شود و آن‌ها از هر بلندی شتابان سرازیر گردند و وعده‌ی حق نزدیک شود» همچنین در این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: {قَالُوا یَـذَا ٱلقَرنَینِ إِنَّ یَأجُوجَ وَمَأجُوجَ مُفسِدُونَ فِی ٱلأَرضِ فَهَل نَجعَلُ لَكَ خَرجًا عَلَى أَن تَجعَلَ بَینَنَا وَبَینَهُم سَدّا} [كهف ۹۴]: «گفتند: ‌ای ذوالقرنین! یأجوج و مأجوج در این سرزمین فساد می‌کنند، پس آیا هزینه‌ای برای تو قرار دهیم که میان ما و آن‌ها سدی بسازی؟ » این دو قبیله از جمله فرزندان آدم هستند. در این مورد حدیث صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در روز قیامت می‌فرماید: ‌ای آدم! می‌گوید: مطیع و فرمان ‌بردار هستم و همواره به پروردگار استعانت می‌جویم. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با صوت، ندا می‌دهد: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به تو دستور می‌دهد از فرزندانت گروهی را به سوی آتش روانه داری. می‌گوید: پروردگارا! گروه آتش کدام‌اند؟ می‌فرماید: از هر هزار نفر، نهصد و نود و نه نفر. این مسأله بر صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم سنگین آمد لذا گفتند: ‌ای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ! کدام یک از ما آن یک نفر خواهد بود؟ (منظورشان همان یک نفری است که از آتش نجات می‌یابد) فرمود: {أبشروا! فإنكم في أمتين أو قال: بين أمتين ما كانتا في شيء إلا كثرتاه يأجوج و مأجوج}: (بشارت دهید! زیرا شما در دو امت هستید یا فرمود: میان دو امت هستید که در میان هر چه باشند، آن را زیاد می‌کنند که آن‌ها يأجوج و مأجوج هستند.

بنابر این دلیل واضح، آن‌ها دو قبیله از فرزندان آدم هستند و اکنون وجود دارند که ظاهر آیه نیز بر این مطلب دلالت دارد که آنان در شرق آسیا هستند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَطلِعَ ٱلشَّمسِ وَجَدَهَا تَطلُعُ عَلَى قَوم لَّم نَجعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِترا كذَ ⁠لِكَ وَقَد أَحَطنَا بِمَا لَدَیهِ خُبرا ثمَّ أَتبَعَ سَبَبًا حتَّى إِذَا بَلَغَ بَینَ ٱلسَّدَّینِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوماً لَّا یَكَادُونَ یَفقَهُونَ قَولا قالُوا یَـذَا ٱلقَرنَینِ إِنَّ یَأجُوجَ وَمَأجُوجَ مُفسِدُونَ فِی ٱلأَرضِ فَهَل نَجعَلُ لَكَ خَرجًا عَلَى أَن تَجعَلَ بَینَنَا وَبَینَهُم سَدّا} [كهف ۹۰ ۹۴]: «تا آن که به جایگاه برآمدن آفتاب رسید، (در آنجا) دید که آفتاب بر مردمانی طلوع می‌کند که در برابر (تابش) آفتاب برایشان پوششی قرار نداده بودیم این چنین بود (کار ذی القرنین) و به راستی ما از آنچه در اختیار داشت (و انجام می‌داد) کاملاً آگاه بودیم سپس از وسایل و اسباب استفاده کرد (و به سفر ادامه داد) تا به میان دو کوه رسید، در کنار آن دو (کوه) مردمی را یافت که هیچ سخنی را نمی‌فهمیدند گفتند: ‌ای ذوالقرنین! یأجوج و مأجوج در این سرزمین فساد می‌کنند، پس آیا هزینه‌ای برایت قرار دهیم، که میان ما و آن‌ها سدی بسازی؟ » ظاهر سیاق آیات این‌گونه است که آنان در شرق هستند؛ اما این ‌دو امت در آخر الزمان نقش بزرگی در خروج از مردم دارند. زیرا در حدیث نواس بن سمعان (امام مسلم آن را در کتاب صحیحش روایت نمود) آمده است: {أَوْحَى اللَّهُ إلى عِيسَى: إنِّي قدْ أَخْرَجْتُ عِبَادًا لِي، لا يَدَانِ لأَحَدٍ بقِتَالِهِمْ، فَحَرِّزْ عِبَادِي إلى الطُّورِ}: «الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به عیسی وحی می‌نماید که بندگانی از بندگانم را خارج نموده‌ام که کسی را یارای جنگ و پیکار با آنان نیست که همان يأجوج ومأجوج هستند پس بندگانم را به کوه طور پناه بده تا در آن جا پناه بگیرند» لذا خروج بزرگ و وسیع آنان که فسادشان را آشکار می‌کند در آخر الزمان خواهد بود که همان وقت نزول عیسی بن مریم عَلَيْهِ‌السَّلَام است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول الله -عز وجل- في سورة الكهف: ﴿ قَالُوا يَنذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ﴾ [الكهف: ٩٤] فمن هم يأجوج ومأجوج؟ وأين يوجدون؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يأجوج ومأجوج ذكرهم الله -سبحانه وتعالى- في القرآن الكريم في قوله: ﴿ حَتَّى إِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَهُم من كُلِّ حَدَبٍ يَنسِلُونَ وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ ﴾ [الأنبياء: ٩٦-٩٧] وفي قوله تعالى: ﴿ قَالُوايَذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ تَجْعَلُ لَكَ خَرْعًا عَلَى أَن تَجْعَلَ بينَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا ﴾ [الكهف: ٩٤]، وهاتان قبيلتان من بني آدم، كما ثبت به الحديث الصحيح عن النبي صلى الله عليه وسلم: إن الله يقول يوم القيامة: يا آدم! فيقول لبيك وسعديك! فينادي بصوت: إن الله يأمرك أن تخرج من ذريتك بعثا إلى النار. فقال: يا ربي وما بعث النار ؟ قال: من كل ألف تسعمائة وتسعة وتسعون. فشق ذلك على الصحابة وقالوا: يا رسول الله ! أينا ذلك الواحد؟ يعنون الذي ينجو من النار. فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «أبشروا ! فإنكم في أمتين – أو قال: بين أمتين- ما كانتا في شيء إلا كثرتاه: يأجوج ومأجوج»، وهذا دليل واضح على أنها قبيلتان من بني آدم وهو كذلك، وهم موجودون الآن، وظاهر الآية الكريمة أنهم في شرق آسيا، لأن الله قال: ﴿ حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتَرًا كَذَلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خَيْرًا ثُمَّ أَنْبَعَ سَبَبًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْمًا لَّا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلاً قَالُوا يَنذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ تَجْعَلُ لَكَ خَرْحًا عَلَى أَن تَجْعَلَ بيننا وبينَهُمْ سَدًّا ﴾ [الكهف: ٩٠-٩٤]، فظاهر سياق الآيات الكريمات أنهم كانوا في الشرق، ولكن هاتان الأمتان سيكون آخر الزمان لهم دور كبير في الخروج عن الناس، لما جاء في حديث النواس بن سمعان الذي رواه مسلم في صحيحه: «إن الله تعالى يوحي إلى عيسى أني قد أخرجت عبادا لي لا يدان لأحد بقتالهم، يأجوج ومأجوج، فحرز عبادي إلى الطور» فخروجهم الكبير المنتشر الذي يظهر به فسادهم أكثر مما هم عليه الآن سيكون في آخر الزمان، وذلك في وقت نزول عيسى بن مريم عليه الصلاة والسلام.

مطالب مرتبط:

(۲۵۵) حكم آرزوی مرگ کردن به خاطر مشکلاتی که انسان بدان دچار شده

شخصی که به مصیبتی دچار شده‌ باید بداند که مشکلاتش، کفاره و موجب بخشش گناهان او است زیرا شخص مؤمن دچار هیچ اندوه، مشکل و آزاری نمی‌شود مگر این که الله عَزَّوَجَلَّ به خاطر آن مشکل، گناهانش را می‌بخشد حتی اگر خاری به بدنش فرو رود...

ادامه مطلب …

(۲۲۳) آیا فرزند صالح در آخرت برای والدین خود شفاعت می‌کند؟

کودکانی که در کودکی از دنیا رفته‌اند از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که برای والدینشان حجاب و مانعی در برابر دوزخ می‌شوند اما فرزندان بالغ در صورتی ‌که به آنان اجازه داده شود، برای والدین خود شفاعت می‌کنند که دعا برای مرده، از جمله‌ی شفاعت است...

ادامه مطلب …

(۱۸۳) آیا مسیح دجال همان ابن ‌صیاد است؟

صحیح این است که ابن ‌صیاد آن دجالی که در آخر الزمان برانگیخته می‌شود، نیست؛ بلکه دجالی از دجال‌ها می‌باشد که در پیش ‌بینی همانند کاهنان است  اما آن دجالی که در نزدیکی روز قیامت بر  انگیخته می‌شود و عیسی بن مریم عَلَيْهِ‌السَّلَام  وی را به قتل می‌رساند نیست....

ادامه مطلب …

(۲۶۱) آیا انسان به‌ خاطر اشتباهات و گناهانش بازخواست و مجازات می‌شود در حالی که برایش مقدر شده؟

بله، انسان به خاطر گناهانش مجازات می‌شود مگر این که گناهی غیر از شرک باشد که تحت مشيت و خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دارد....

ادامه مطلب …

(۲۱۳) عاقبت کودکان مشرکان یا کفار که از دنیا می‌روند

کودکان مشرکان و کفار؛ اگر پدر و مادر، هر دو کافر باشند، فرزندشان در دنیا حکم کافر را دارد که غسل و کفن کرده نمی‌شود، بر او نماز ‌خوانده نمی‌شود و در قبرستان مسلمانان دفن نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۱۸) آیا پل صراط از روی جهنم کشیده شده است؟

پل صراط - همان طور که سؤال کننده بدان اشاره کرد - حق است، اعتقاد به وجود آن نیز واجب است و از جمله چیزهایی است که اهل سنت و جماعت بدان اعتقاد دارند. پلی است که بر روی جهنم نصب شده، از مو باریک‌تر و از شمشیر برنده‌تر است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه