یکشنبه 3 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۱۶۳) اصلاح خطایی در مورد صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

(۱۶۳) سوال: سال‌ها پیش فکر می‌کردم که صلوات برای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواندن چند رکعت (نماز) است که بر همین اساس، تعدادی رکعت به گمان این که صلواتی بر ایشان است خوانده‌ام. بدون شک قصدم این نبود که در عبادت به الله شرک بورزم؛ از شرک به الله پناه می‌برم، لا اله الا الله (قطعاً هیچ معبودی به حق جز الله وجود ندارد) نظر شما چیست؟

جواب:

قبل از پاسخ دادن به این سؤال می‌خواهم متذکر شوم که انسان زمانی باید عملی را برای تقرب به الله و عبادت برای او انجام دهد که مطمئن باشد جزو شریعت الله است تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را از روی علم و بصیرت بپرستد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: ﴿وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا﴾ [إسراء: ٣٦]: «از آن‌ چه به آن علم نداری، پیروی نکن؛ بدون شک گوش، چشم و دل، هر یک از این‌ها باز خواست می‌شوند» برداشت صلوات بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همراه با رکوع و سجده‌، بدون شک باطل و اشتباه است اما چون استنادش به اصلی بوده که آن را صحیح می‌پنداشته است، امیدواریم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به‌ خاطر کاری که کرده، او را مؤاخذه نکند. او هم باید به خاطر قصور و کوتاهی در کسب علم، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست بخشش و مغفرت کرده و به سوی او توبه نماید. اکنون که دانسته معنای صلوات بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این‌ است که بگوید: (اللهم صل على محمد) یا الفاظ دیگر، امیدواریم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  او را بخشیده و گناهش را بیامرزد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنت في سنوات بعيدة مضت أظن أن الصلاة على ظنًّا . الرسول الكريم هي ركعات وقد صليت عددًا من الركعات ظنا مني أن هذه هي الصلاة عليه، وبدون شك لم أقصد أن أشرك بالله في العبادة -والعياذ بالله من الشرك، لا إله إلا الله – فما رأيكم جزاكم الله خيرا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: قبل الإجابة على هذا السؤال أود أن أنبه أنه يجب على الإنسان ألا يعمل عملا يتقرب به إلى الله ويتعبد به الله -عز وجل- حتى يكون على علم بأن هذا من شريعة الله، ليعبد الله -تعالى- على بصيرة، دليل ذلك قوله تعالى: ﴿ وَلَا نَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمُ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَيكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا ﴾ [الإسراء: ٣٦]، فهذا الذي فهم من الصلاة على النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنها الركوع والسجود له قد فهم فهما مخطئا باطلا، لكن لكونه مستندًا على أصل يظنه صحيحًا أرجو أن لا يؤاخذه الله تعالى بما فعل وعليه أن يستغفر الله تعالى ويتوب إليه مما قصر فيه من طلب العلم، ومادام علم الآن أن هذا ليس المقصود بالأمر بالصلاة عليه -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأنه تبين له أن معنى الصلاة عليه أن تقول: اللهم صل على محمد أو ما يؤدي هذا المعنى، فأرجو الله أن يتجاوز عنه وأن يغفر له.

مطالب مرتبط:

(۱۵۴) آیا پیامبران در امور تشریع از خطا معصوم هستند یا در تمام امور؟

پیامبران عَلَيْهِمُ‌السَّلَام با وحی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سخن می­‌گویند و از هر خطایی که در صداقت و امانت ­داری آن‌ها خلل ایجاد کند، معصوم هستند لذا مورد اعتماد هستند اما آنچه از روی اجتهاد خودشان صادر شود گاهی در آن دچار اشتباه می‌شوند. ....

ادامه مطلب …

(۱۵۳) حقیقت مسأله‌ی عصمت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

پیامبران عَلَيْهِمُ‌السَّلَام از هر امری که در اخلاص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خدشه وارد ­کند، معصوم هستند و شرک از آن‌ها سر نمی­زند. از هر چیزی که در شخصیت و اخلاق خللی وارد سازد، معصوم و پاک هستند گر چه برخی گناهان از آن‌ها سر می­زند ولی خصوصیتشان این است که از استمرار بر گناه و عدم توبه، معصوم هستند....

ادامه مطلب …

(۱۵۹) آیا خضر عَلَيْهِ‌السَّلَام هنوز زنده است؟

خضر زنده نیست چون اگر زنده بود، بر او واجب بود به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایمان آورده و با او جهاد نماید اما چنین نبوده است. برایمان ظاهر و آشکار است که خضر نیز مانند دیگر انسان‌ها، در زمان مشخصی وفات نموده است.

ادامه مطلب …

(۱۶۵) آیا محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بهترین مخلوقات است یا بهترین انسان‌ها؟

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سرور فرزندان آدم است همان طور که روایتی در این ‌باره از ایشان ثابت شده است؛ اما این که بهترین مخلوقات باشد، الان دلیلی برایش به یاد ندارم اما برخی از اهل علم تصریح نموده‌اند که به طور کلی او بهترین مخلوقات است....

ادامه مطلب …

(۱۷۲) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواندن و نوشتن می‌دانست ؟

یامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواندن و نوشتن نمی‌دانست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: ﴿فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ﴾ [أعراف: ١٥٨]: (پس به الله و فرستاده‌اش آن پیامبر درس ناخوانده ایمان بیاورید)

ادامه مطلب …

(۱۷۸) نکاتی درباره‌ی معراج رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

بدعت‌هایی در این شب به وجود آورده‌اند که نزد سلف معروف نبوده است لذا شب بیست و هفتم رجب را به همین مناسبت، جشن می‌گیرند در حالی که صحیح نیست اسراء و معراج در رجب بوده است و نه این که در بیست و نهم این ماه بوده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه