(۸) سوال: سؤال: جماعت در اسلام از چه اهمیتی برخوردار است؟ آیا بر هر مسلمان لازم است به جماعت (حزب) معیّنی بپیوندد؟
جواب:
شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُالله جواب دادند:
جماعت در اسلام همان جمع شدن بر شریعت الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است که رسولالله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم پیرامون آن فرموده است: «لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ، لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ وَ لَا مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ وَ هُمْ عَلَى ذلِكَ»۱ : (همواره گروهی از امت من بر حق و پیروز هستند، هر کس بخواهد آنان را خوار کند و با آنها مخالفت کند ضرری به آنها نمیرساند تا این که امر الله فرا رسد در حالی که آنان بر حق پایدار و استوار هستند) این همان جماعتی است که بر انسان واجب است به آن بپیوندد، اما جماعت حزبیای که چیزی جز غلبهی رأی خود – فرقی ندارد حق یا باطل باشد – را نمیخواهد پیوستن به آن جایز نیست زیرا در برگیرندهی برائت از جماعت مسلمانان و ولایت برای جماعت حزبیای که سبب تفرّق و اختلاف است میباشد. الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ فرموده است: (إِنَّ ٱلَّذِینَ فَرَّقُوا۟ دِینَهُمۡ وَكَانُوا۟ شِیَعࣰا لَّسۡتَ مِنۡهُمۡ فِی شَیۡءٍۚ إِنَّمَاۤ أَمۡرُهُمۡ إِلَى ٱللَّهِ) [الأنعام ۱۵۹] : (به راستی کسانیکه آیین خود را پراکنده ساختند و دسته دسته شدند، تو را با آنان هیچگونه کاری نیست، کار آنها تنها با الله است) و فرموده است: (شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّینِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحࣰا وَٱلَّذِیۤ أَوۡحَیۡنَاۤ إِلَیۡكَ وَمَا وَصَّیۡنَا بِهِۦۤ إِبۡرَ ٰهِیمَ وَمُوسَىٰ وَعِیسَىٰۤ أَنۡ أَقِیمُوا۟ ٱلدِّینَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا۟ فِیهِۚ) [الشورى ۱۳] : (دینی را برای شما تشریع کرد، همان گونه که به نوح توصیه کرده بود، و از آنچه بر تو وحی کردهایم، و به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردهایم، که دین را بر پا دارید و در آن فرقه فرقه نشوید) همچنین فرموده است: (وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِینَ تَفَرَّقُوا۟ وَٱخۡتَلَفُوا۟ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَاۤءَهُمُ ٱلۡبَیِّنَـٰتُۚ وَأُو۟لَـٰئكَ لَهُمۡ عَذَابٌ عَظِیمࣱ) [آل عمران ۱۰۵] : (مانند کسانی که پس از آمدن دلایل روشن، پراکنده شدند و اختلاف کردند نباشید که عذاب بزرگی برایشان است.) همچنین به پیامبرش صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میفرماید: (إِنَّ ٱلَّذِینَ فَرَّقُوا۟ دِینَهُمۡ وَكَانُوا۟ شِیَعࣰا لَّسۡتَ مِنۡهُمۡ فِی شَیۡءٍۚ) [الأنعام ۱۵۹] : (به راستی کسانی که آیین خود را پراکنده ساختند و دسته دسته شدند، تو را با آنان هیچ گونه کاری نیست).
این جماعتهای اسلامی که به اسلام منتسب میشوند و هدفشان نصرت اسلام است بر آنان واجب است فرقه گرایی نکنند، بر آنان واجب است در یک گروه و طائفه منحصر شوند، گروه “جماعت” که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم و اصحابش رَضِيَاللهُعَنْهُم بر آن بودند همان گونه که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم از آن خبر دادهاند: «سَتَفْتَرِقُ هَذِهِ الْأُمَّةَ عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ فرقة، كُلُّها فِي النَّارِ إلّا وَاحِدَة، قَالوا: مَن هِيَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: هِيَ الْجَمَاعَةُ»۲ : («این امت به هفتاد و سه فرقه پراکنده میشود که همهی این گروهها و فرقهها در آتش هستند مگر یک گروه» گفتند: ای رسول الله! آن گروه چه کسانی هستند؟ فرمود: «آن گروه همان جماعت است»).
این جماعتها امت را متفرّق و پراکنده نموده و بین امت، دشمنی افکنده است تا جایی که به یکدیگر مانند دشمن دیرینه مینگرند، حال آن که همهی مسلمان به اسلام منتسب هستند و میخواهند اسلام به دست آنان نصرت یابد اما چگونه امکانپذیر خواهد بود در حالیکه بدین صورت دچار تفرّق و از هم گسستگی شدهاند؟
لذا آنچه شایسته است از این تریبون – تریبون “نور علی الدرب” از رادیوی کشور عربستان سعودی – برادرانم را بدان توجیه کنم این است که: بر حق جمع شوند و از آنچه سبب اختلاف بین آنها میشود بپرهیزند و اختلاف را با بازگشت به کتاب الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ و سنت پیامبرش صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم از میان بردارند.
حقیقتِ امر این است که شکار این تفرّق، جوانان مسلمان هستند؛ زیرا با تفرّق این جماعتها هر گروه از جوانان به یک جماعت میپیوندد، هر کدام از آنها به جماعتی از این جماعتها میپیوندد، پراکنده و متفرّق میشوند و به یکدیگر ناسزا گفته و شروع به طعنهزدن به یکدیگر میکنند که این مسأله ضربهی محکم و کمرشکنی بهسوی این بیداریای است که الحمدلله شروع شده و آثارش در جوانان مسلمان هویدا است.
مهم این است که من به عدم ِتفرّق نصیحت میکنم حتی اگر سبب این تفرق، همین جماعتها باشند و بر این رأی هستم که امت اسلامی باید امت واحدی باشد که دچار اختلاف نشده و هر کدام دارای اسمی نباشد و گمان کند شبیه جماعتهای دیگر است.
***