۲۸۱ – از شیخ رَحِمَهُالله سوال شد: حکم قسم خوردن به غیر الله، و قسم خوردن به قرآن کریم چیست؟
جواب دادند: قسم خوردن به غیر الله یا به غیر صفتی از صفات او تعالی، حرام است، و نوعی از شرک به حساب میآید. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودند: «به پدرانتان قسم نخورید. هر کس میخواهد قسم بخورد، پس به الله قسم بخورد یا ساکت بماند». روایت ترمذی، و آن را حسن دانسته، و حاکم رَحِمَهُالله آن را صحیح میداند. همچنین از ایشان صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «کسی که گفت: قسم با لات و عُزّی، پس باید بگوید: لا إله إلا الله». این حدیث اشاره میکند که قسم به غیر الله شرک است، و کلمهی اخلاص لا إله إلا الله، آن را پاک میکند.
بر این اساس، بر مسلمان حرام است که به غیر الله قسم بخورد. نباید به کعبه و پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم و جبریل و ولیی از اولیاءالله و خلیفهای از خلفای مسلمین و به شرف و قومیت و وطنیت و غیره قسم بخورد. هر قسم خوردنی به غیر الله، حرام بوده و نوعی شرک و کفر است.
اما قسم خوردن به قرآن کریم اشکالی ندارد. چون قرآن کریم، کلام الله تعالی است. الله تعالی آن را حقیقتا تکلم نموده و معنایش را منظور داشته، و الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ موصوف به کلام است. بنا بر این، قسم خوردن به قرآن کریم، در واقع قسم خوردن به یکی از صفات الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ بوده و جایز است.