پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

۱۹۷ – آیا دعا تاثیری در تغییر آنچه برای انسان قبل از خلقتش نوشته شده، دارد؟

۱۹۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا دعا تاثیری در تغییر آنچه برای انسان قبل از خلقتش نوشته شده، دارد؟

جواب دادند: شکی نیست که دعا در تغییر آنچه برای انسان مکتوب است، تاثیر دارد. اما این تغییر نیز به سبب دعاست. پس تصور نکن وقتی از الله چیزی خواستی، چیزی را درخواست کردی که برایت نوشته نشده. بلکه هم دعا برایت نوشته شده بوده و هم آنچه به سبب دعا برایت حاصل می‌شود، و به همین خاطر می‌بینیم قاری بر مریض، قرائت می‌کند و مریض شفا می‌یابد. قصه‌ی سریه‌ای که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرستاد، و بر قومی وارد شدند. اما آن قوم، حاضر نشدند آنها را میهمان کنند، و مقدر بود که بزرگ آن قوم را ماری بگزد. پس ناگزیر شدند کسی را طلب کنند که بر او بخواند. صحابه شرط کردند که در قبال این کار، اجرت بگیرند. آنها نیز گله‌ی گوسفندی به آنها دادند. سپس یکی از صحابه رفت و بر او فاتحه خواند. در این هنگام، شخص گزیده شده، مانند شتری که پابند او را باز کرده باشند، برخاست. پس قرائت در شفا یافتن مریض، اثر دارد.

پس، دعا تاثیر دارد. اما این تغییر قضا و قدر نیست. بلکه این دعا، برایش نوشته شده بوده، که به سبب آن، چیز دیگری نیز که برایش نوشته شده بوده، تغییر می‌دهد، و اندازه‌ی هر چیزی نزد الله مقدّر شده، و همچنین، همه‌ی اسبابی که در مسبباتشان تاثیر دارند، به اذن الله است. پس، هم اسباب مکتوب هستند، و هم مسببات.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(197) سئل فضيلة الشيخ: هل للدعاء تأثير في تغيير ما كتب للإنسان قبل خلقه؟

فأجاب بقوله : لا شك أن للدعاء تأثيراً في تغيير ما كتب ، لكن هذا التغيير قد كتب أيضاً بسبب الدعاء ، فلا تظن أنك إذا دعوت الله فإنك تدعو بشيء غير مكتوب، بل الدعاء مكتوب وما يحصل به مكتوب ، ولهذا نجد القارئ يقرأ على المريض فيشفى ، وقصة السرية التي بعثها النبي ، ﷺ ، فنزلوا ضيوفاً على قوم ولكنهم لم يضيفوهم وقدر أن لدغت حية سيدهم فطلبوا من يقرأ عليه، فاشترط الصحابة أجرة على ذلك فأعطوهم قطيعاً من الغنم ، فذهب أحدهم فقرأ عليه الفاتحة ، فقام اللديغ كأنما نشط من عقال ، أي كأنه بعير فك عقاله ، فقد أثرت القراءة في شفاء المريض.

فللدعاء تأثير لكنه ليس تغييراً للقدر، بل هو مكتوب بسببه المكتوب، وكل شيء عند الله بقدر ، وكذلك جميع الأسباب لها تأثير في مسبباتها بإذن الله ، فالأسباب مكتوبة والمسببات مكتوبة.

مطالب مرتبط:

۲۰۳ – منظور از آیه‌ای که می‌گوید: «الله شما و آنچه انجام می‌دهید را خلق کرده است» چیست؟

۲۰۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد این فرموده‌ی الله تعالی سوال شد: {وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ}[۱]، یعنی: {و الله شما و آنچه انجام می‌دهید را خلق کرده است}. جواب دادند: این سخنی است که ابراهیم علیه الصلاة و السلام به قومشان فرمودند: {قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ . وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ}[۲]، یعنی: {آیا آنچه […]

ادامه مطلب …

۲۱۱ – پاسخ به شخص گناهکاری که وقتی او را از گناه باز می‌دارند می‌گوید: ﴿إِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾

۲۱۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شخص نافرمانی سوال شد که وقتی او را از گناه، باز می‌دارند، می‌گوید: {إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}؟ جواب دادند: وقتی چنین گفت، ما نیز چنین دلیل می‌آوریم: {نَبِّئْ عِبَادِي أَنِّي أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِيمُ . وَأَنَّ عَذَابِي هُوَ الْعَذَابُ الْأَلِيمُ}[۱]، یعنی: {بندگان را خبر ساز که من غفور و […]

ادامه مطلب …

۱۹۳ – ایمان به قضا و قدر

۱۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد ایمان به قضا و قدر سوال شد. جواب دادند: ایمان به قدر، یکی از ارکان شش گانه‌ی ایمان است که پیامبر وقتی جبریل از ایشان در مورد ایمان سوال کرد، آن را برایش بیان کردند. ایمان به قدر مساله‌ی بسیار مهمی است، و مردم در این مساله از […]

ادامه مطلب …

۱۹۴ – تقدیر چیست و آیا انسان در اعمال خود اختیار دارد؟

۱۹۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد مساله‌ی قدر سوال شد. نیز سوال شد: آیا اصل فعل، مقدر شده و انسان فقط در مورد کیفیت آن، مخیّر است؟ مثلا اگر الله تعالی برای بنده‌ای مقدر باشد که مسجدی را بنا کند، آن بنده بدون شک مسجدی بنا خواهد کرد. اما آیا کیفیت بنای آن را […]

ادامه مطلب …

۲۰۲ – اراده‌ی انسان چگونه است در حالی که همه چیز به خواست الله است؟

الله تعالی در برخی آیات فرموده که همه چیز به دست اوست، و در بعضی دیگر از آیات، فرموده که امر، به مکلف بر می‌گردد، و جمع بین این نصوص چنین است: مکلف دارای اختیار و قدرت است، و خالق این اراده و اختیار و قدرت، الله تعالی است. مخلوق هیچ اراده‌ای ندارد مگر با مشیئت الله...

ادامه مطلب …

۱۹۹ – آیا رزق و روزی و ازدواج، در لوح محفوظ نوشته شده است؟

۱۹۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا روزی و ازدواج، در لوح محفوظ نوشته شده است؟ جواب دادند: هر چیزی از آن روز که قلم خلق شده، تا روز قیامت اتفاق می‌افتد، در لوح محفوظ نوشته شده. زیرا الله تعالی وقتی که قلم را خلق کرد، به او فرمود: «بنویس. گفت: پروردگارم، چه بنویسم؟ […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه