۱۰۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا ثابت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در بیداری و خواب، پروردگارش را ملاقات نموده است؟

جواب دادند: دیدار الله تعالی در بیداری، ثابت نیست. حتی روایتی که از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پروردگارش را چشم دیده، ثابت نیست. امکان ندارد کسی در دنیا و هنگام بیداری، الله را با چشمانش ببیند. زیرا موسی وقتی گفت: {رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ}، یعنی: {پروردگارا، خود را به من بنما تا به تو نظر کنم}، الله تعالی به او فرمود: {قَالَ لَنْ تَرَانِي وَلَكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ مُوسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ}[۱]، یعنی: {گفت: نمی‌توانی مرا ببینی، اما به کوه نگاه کن، اگر در جای خود مستقر ماند، پس مرا خواهی دید. پس هنگامی که پروردگارش بر کوه متجلی شد، آن را متلاشی کرد و موسی بیهوش افتاد. وقتی به هوش آمد، گفت: پروردگارا، منزّهی، به سوی تو توبه نمودم، و من اولین مومنان هستم}.

اما در خواب، حدیثی در سنن آمده که بیشتر حُفّاظ آن را صحیح دانسته‌اند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پروردگارش را در خواب ملاقات کرده، و ابن رجب رَحِمَهُ‌الله این حدیث را در رساله‌ای مختصر شرح داده که سوال کننده را توصیه می‌کنم به آن مراجعه کند.

[۱] – سوره أعراف، آیه «۱۴۳».