۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد اصول اهل سنت و جماعت در عقیده و دیگر امور دین، پرسیده شد.

جواب دادند: قاعده‌ی اهل سنت و جماعت در عقیده و دیگر امور دین، تمسک به کتاب الله و به سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و هدایت و سنتی است که خلفای راشدین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر آن بودند. دلیل آن، فرموده‌ی الله تعالی است که می‌فرماید: ( قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ[۱] )، یعنی: ( بگو اگر الله را دوست دارید، پس از من پیروی کنید، که الله شما را دوست می‌دارد )، و به این خاطر که می‌فرماید: ( مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا[۲] )، یعنی: ( کسی که از پیامبر اطاعت کند، یقینا از الله اطاعت کرده است، و کسی که روی گردان شود، پس ما تو را بر آنها نگهبان نفرستاده‌ایم )، و به خاطر این فرموده‌ی الله تعالی: ( وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا[۳] )، یعنی: ( و آنچه پیامبر برای شما آورد، پس آن را بگیرید، و شما را از هر چه باز داشت، پس از آن دست بکشید )، و گر چه این آیه در مورد تقسیم غنایم است، ولی از باب اولی در مورد امور شرعی، مصداقیت دارد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در روز جمعه برای مردم خطبه می‌خواند و می‌فرمود: ( اما بعد، به درستی که بهترین سخن، کلام الله است، و بهترین هدایت، هدایت محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، و بدترین امور، امور جدید در دین هستند و هر امر جدیدی در دین، بدعت هست، و هر بدعتی گمراهی است و هر گمراهی در آتش است ). و به خاطر این فرموده‌ی ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم: ( بر شما باد عمل به سنت من و سنت خلفای راشدین هدایت یافته‌ی بعد از من. به آن چنگ زنید، و آن را محکم بگیرید، و از امور جدید در دین، بر حذر باشید. بدون شک هر امر جدیدی در دین، بدعت است، و هر بدعتی گمراهی است )؛ و نصوص در این باره بسیار زیاد هستند. بنا بر این طریقه‌ی اهل سنت و جماعت و منهجشان، تمسک کامل به کتاب الله و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سنت خلفای راشدین هدایت یافته‌ی بعد از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. از جمله منهج و طریقه‌ی اهل سنت این است که دین را اقامه نموده و در آن دچار تفرق نمی‌شوند. این را برای عمل به فرموده‌ی الله تعالی انجام می‌دهند که فرمود: ( شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ[۴] )، یعنی: ( دینی را برای شما تشریع کرد، همان گونه که به نوح توصیه کرده بود، و از آنچه بر تو وحی کرده‌ایم، و به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کرده‌ایم، که دین را برپای دارید و در آن، فرقه فرقه نشوید ). آنها اگر چه اختلافی به خاطر برخی مسائل اجتهادی بینشان به وجود آید، اما باعث اختلاف قلبی بین آنها نمی‌شود. بلکه آنها را با همدیگر انیس و دوست می‌یابی؛ حتی اگر این اختلاف که به خاطر اجتهاد است، بین آنها به وجود آید.

[۱] – سوره آل عمران، آیه «۳۱».

[۲] – سوره نساء، آیه «۸۰».

[۳] – سوره حشر، آیه «۷».

[۴] – سوره شوری، آیه «۱۳».