شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله توضیح می‌دهد که با توجه به تفاوت در لفظ تعریف ایمان میان حدیث جبریل عَلَيْهِ‌السَّلَام و حدیث عبدالقیس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ چگونه می‌توان بین این دو تعریف جمع کرد؟

جمع بین دو حدیث که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «ایمان این است که به الله و ملائکه‌اش و کتاب‌های آسمانی و پیامبرانش و روز قیامت و به خیر و شرِ قضا و قدر ایمان بیاوری»، و حدیث: «ایمان هفتاد و چند شعبه است...»

در حدیثی، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرمایند: «یقینا ایمان به مدینه باز گشته و در آن جمع می‌شود، چنان که مار به خانه‌اش باز می‌گردد». منظور رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از این حدیث چیست؟

هر کس برای نمازها در مسجد حاضر شود، و حضورش در مسجد فقط برای ادای نماز باشد، این دلیل بر ایمان اوست. اما آیا حدیثی که در این باب نقل می‌کنند صحیح است یا ضعیف؟

آیا این تقسیم برای ایمان صحیح است: «ایمان مطبوع که ایمان ملائکه است، و ایمان معصوم که ایمان پیامبران است، و ایمان مقبول که ایمان مومنان است، و ایمان مردود که ایمان منافقان است، و ایمان موقوف که ایمان اهل بدعت است»؟

شخصی که شیطان در مورد مسائلی که متعلق به الله است، او را بسیار وسوسه می‌کند. چنین شخصی باید چه کند؟ و این وسوسه‌ها در ایمان او چه تاثیری دارد؟

این وسوسه تاثیری بر او ندارد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که شیطان نزد انسان آمده و به او می‌گوید چه کسی این را خلق کرد؟ و چه کسی آن را خلق کرده؟ تا جایی که می‌پرسد: چه کسی الله را خلق کرده است؟ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دوای این بیماری را نیز به ما معرفی کرده‌اند.

بر هر کافری واجب است به دین اسلام گردن نهد. حتی اگر یهودی یا نصرانی باشد. زیرا الله تعالی در سوره‌ی اعراف می‌فرماید: «بگو ای مردم، من فرستاده‌ی الله به سوی همگی شما هستم. کسی که ملک آسمان‌ها و زمین متعلق به اوست. هیچ معبود – برحقی – جز او وجود ندارد، زنده می‌کند و می‌میراند. پس به الله و فرستاده‌ی امّی او که به الله و کلمات او ایمان دارد، ایمان آورده و از او پیروی کنید، شاید که هدایت شوید»

جمع بین این احادیث چگونه است؟ : «الله بود، و هیچ چیزی قبل از او وجود نداشت، و عرش او بر آب بود، و با دست خود همه چیز را نوشت، سپس آسمان‌ها و زمین را خلق کرد»، و در مسند امام احمد از لقیط بن صبره روایت شده که: گفتم یا رسول الله، پروردگارمان قبل از اینکه مخلوقات را خلق کند، کجا بود؟ فرمود: «در ابری رقیق بود»، و حدیث: «اولین چیزی که الله خلق کرد، قلم بود». ظاهر این احادیث با یکدیگر در این مسئله که کدام یک از مخلوقات، اول خلقت شده‌اند، تعارض دارد، و همچنین در جایی آمده است که اولین مخلوق، محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بوده است.

حکم کسی که ادعای علم غیب کند، این است که کافر است؛ زیرا الله عز و جل را تکذیب نموده است. و الله عز و جل به پیامبرش دستور داده است تا به همه اعلان کند که هیچ کس در آسمان‌ها و زمین، جز الله، غیب نمی‌داند (النمل:۶۵)، بنا بر این کسی که ادعا کند علم غیب می‌داند، الله را در این خبر، تکذیب کرده است.

توافق بین علم پزشکی الان که قادر به تشخیص پسر یا دختر بودن جنین است، و بین فرموده‌ی الهی چیست که می‌فرماید: «وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ»، (یعنی: و آنچه در رحم‌ها است را می‌داند)، و نیز آنچه در تفسیر طبری از مجاهد نقل شده که مردی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد نوزادی که زنش خواهد زایید سوال کرد، و الله عز و جل نیز این آیه را نازل کرد، و همچنین آنچه از قتاده رَحِمَهُ‌الله نقل شده است، چگونه است؟ آنچه که این فرموده‌ی عام الهی: «مَا فِي الْأَرْحَامِ» را خاص می‌کند، چیست؟

این از اموری است که در قرآن و سنت، برای نفی یا اثبات آن هیچ چیزی نیامده است، و این به خاطر این است که این فرموده‌ی الله تعالی: «وَأَلْقَى فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ» (یعنی: و در زمین، کوه‌های استوار افکند، تا شما را نلرزاند)، در مورد چرخش زمین، صریح نیست، و اگر چه عده‌ای برای چرخش زمین به این آیه استدلال می‌کنند.