سه‌شنبه 28 رمضان 1447
۲۶ اسفند ۱۴۰۴
17 مارس 2026

(۶۹۴۰) حکم شرعی مقابله به مثل با بهتان و شایعه‌پراکنی در محیط کار

(۶۹۴۰) سوال: مردی به فرد دیگری با اختراع سخنان و شایعاتی که هیچ‌گونه پایه و اساسی ندارند، ظلم کرده و این کار را برای تخریب چهره او در محل کار در بین همکاران انجام داده است زیرا او با وی برای یک منصب در کار رقابت دارد و می‌خواهد از قدرت او در میان همکاران بکاهد، آیا جایز است که او با همان روش به مقابله برخیزد و چیزهایی را که هیچ اساسی ندارند، اختراع کرده و به او نسبت دهد یا امر او را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  بسپارد تا از او انتقام بگیرد؟ با توجه به اینکه عموم مردم بر اساس ظواهر قضاوت می‌کنند و به باطن انسان که آیا صالح است یا فاسد، اهمیتی نمی‌دهند همچنین آیا جایز است که پس از هر نماز بر علیه او دعا کند یا خیر؟

جواب:

جایز نیست که انسان، اگر کسی به او با دروغ و تهمت ظلم کرده است، او نیز با همان روش یعنی دروغ و تهمت به مقابله بپردازد زیرا دروغ و تهمت حرام و باطل هستند اما او می‌تواند از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد که شر او را از وی دور کند و او را بر او مسلط نسازد همچنین می‌تواند از مسئولان کمک بگیرد تا شر او را دفع کنند و اگر او چیزی را به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رها کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی بهتر از آن به او عطا خواهد کرد.

 از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ و بَيْنَهَا وَبَيْنَ الله حِجَابٌ»[۱]: (از دعای مظلوم بترس که بین او و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  حجابی نیست).

من به این برادری که سوال‌کننده می‌گوید به او ظلم کرده است، نصیحت می‌کنم که دست از آزار رساندن به بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بردارد، از ترس اینکه مظلومی علیه او دعایی کند که او را هلاک و نابود کند چرا که دعای مظلوم رد نمی‌شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل ظلم رجلا آخر باختلاق أقاويل وإشاعات، لا أساس لها من الصحة، وذلك لتشويه صورته في العمل بين الزملاء، وذلك لأنه ينافسه على منصب في العمل، ويريد أن يُضعف من قوته بين الزملاء، فهل يحق له أن يعامله نفس المعاملة باختلاق أشياء ليس لها أساس من الصحة، ويُلصقها به، أم يفوض أمره إلى الله -تعالى- لينتقم منه؟ مع العلم بأن عامة الناس تحكم بالمظاهر، ولا يهمها معدن الإنسان من الداخل، هل هو صالح أم طالح، وهل يجوز الدعاء عليه عقب كل صلاة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز للإنسان إذا اعتدى عليه أحد بالكذب والافتراء أن يعتدي عليه بمثل ذلك أي بالكذب والافتراء لأن الكذب والافتراء حرام وباطل، ولكن له أن يدعو الله -تعالى- عليه أن يَكُفَّ شره عنه، وألا يسلطه عليه، وله أيضا أن يستعين بولاة الأمور على كَفَّ شَره، وهو إذا ترك الشيء الله – عز وجل – عوّضه الله – تعالى – خيرا منه. وقد ثبت عن النبي -عليه الصلاة والسلام- أنه قال: «اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ».

فأنا أوجه النصيحة لهذا الأخ الذي يقول السائل: إنه مُعتد عليه بأن يَكُفَّ شَرَّه عن عباد الله، خشية أن يدعو عليه مظلوم دعوة توبقه وتهلكه، فإن دعوة المظلوم لا تُرَدُّ.

مطالب مرتبط:

(۶۹۰۵) حکم قطع رابطه بین دو دوست چیست؟

قطع رابطه میان مسلمانان حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از هجر کردن نهی کرده و امر کرده که ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ،  برادران هم باشیم...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۳) آیا انتقام‌گیری حلال است یا حرام؟

انتقام‌گیری بدون تجاوز و تعدی، اشکالی ندارد یعنی، اگر کسی به شما بدی کرد، می‌توانید به همان اندازه او را مجازات کنی همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است:...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۵) آیا نماز و اعمال خیری که زنی بی‌حجاب انجام می‌دهد، پاداش دارد؟

او بر اعمال صالح‌اش پاداش خواهد گرفت و از آن‌ها نفع خواهد برد اما برای او جایز نیست که بر معصیت اصرار ورزد بلکه بر او واجب می‌باشد که از آن خلاص شود تا با آن کامل شود، محرمات را ترک کند و آنچه از دستورات که میسر است را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۶۹۲۴) نقش آگاهی در تحقق ثواب اعمال عبادی

برای دریافت پاداش، شرط نیست که انسان از آن آگاه باشد بلکه پاداش به فردی که آن عمل را انجام داده است، داده می‌شود خواه او نیت دریافت آن پاداش را داشته باشد یا نداشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۷) چگونه سرپرست و ولی بیمار می‌تواند ساحر را بشناسد؟

اسباب متعددی برای شناخت ساحر وجود دارد و محدود به یک جهت نیست بلکه از جهات مختلفی ممکن است ساحر شناخته شود....

ادامه مطلب …

(۶۹۱۶) حکم استفاده از هسته خرما یا پوسته برخی مغزها برای ساخت تابلوهای هنری چیست؟

استفاده از هسته خرما برای اهداف هنری اشکالی ندارد زیرا در زمان حاضر هسته خرما ارزشی ندارد و بیشتر مردم آن را در زباله‌ها که دور ریخته می‌شوند، می‌اندازند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه