شنبه 29 ذیقعده 1447
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
16 می 2026

(۶۹۳۸) بسیاری از مردم می‌گویند «این از سنت‌ها یا عادات ماست» لطفاً درباره‌ی این عبارت توضیح دهید؟

(۶۹۳۸) سوال: بسیاری از مردم می‌گویند «این از سنت‌ها یا عادات ماست» لطفاً درباره‌ی این عبارت توضیح دهید؟

جواب:

بسیاری از مردم بین عبادت و تقلید تفاوتی قائل نمی‌شوند و مرادشان از تقلید عبادت است که این نقصی در علم است و واجب می‌باشد که بین آنچه از دین ماست که هیچ اختیاری در آن نداریم و آنچه از عادات ماست که قابل تغییر به چیزهای مفیدتر و بهتر است، تفکیک کنیم به عنوان مثال، برخی مردم گمان می‌کنند که حجاب زنان و پوشاندن صورت آن‌ها از مردان بیگانه، از عادات است نه از عبادات و به همین دلیل تلاش می‌کنند این موضوع را تابع زمان و توسعه قرار دهند و می‌گویند: حجاب در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم متناسب با شرایط آن زمان بود اما اکنون شرایط زنان متفاوت می‌باشد و حکم آن نیز متفاوت است.

بدون شک، این سخن بسیار نادرست است زیرا حجاب از عادات نیست بلکه از عباداتی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن امر کرده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد زنان پیامبرش می‌فرماید: {وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَـٰعا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَاۤءِ حِجَابࣲۚ ذَٰلِكُمْ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّ} [سوره اﻷحزاب: ۵۳]: (و هنگامی‌که چیزی (از وسایل زندگی به عاریت) خواستید، پس از آنان (= زنان پیامبر) از پشت پرده بخواهید، این (کار) برای دل‌های شما و دل‌های آنان پاکیزه‌تر است).

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمودند: «إِنَّمَا جُعِلَ الِاسْتِئْذَانُ مِنْ أَجْلِ الْبَصَرِ»[۱]: (همانا اجازه خواستن (برای ورود) به خاطر (حفظ) چشم است) تا مبادا انسان به زنی که در خانه‌اش است نگاه کند و او درب را به روی خود بسته باشد.

پس مهم این است که کتاب و سنت دلالت می‌دهند که حجاب زنان از مردان بیگانه از عادات نیست بلکه از عبادات است که انسان آن را به قصد عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و با احتساب اجر و دوری از عقاب انجام می‌دهد.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الاستئذان، باب الاستئذان من أجل البصر، شماره (٦٢٤١).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تجري على ألسنة كثير من الناس عبارة: هذه من تقاليدنا، أو من عاداتنا لعل لكم توجيها في هذه العبارات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إن كثيرا من الناس لا يميز بين العبادة والتقليد، والتقليد يريدون به العبادة، وهذا نقص في العلم، والواجب أن نفرق بين ما كان من ديننا، فإنه لا خيار لنا فيه، وبين ما يكون من عاداتنا التي تكون قابلة للتغيير إلى ما هو أنفع منها وأصلح، ومن ذلك أن بعض الناس يظنون أن حجاب المرأة، وستر وجهها عن الرجال الأجانب من العادات، لا من العبادات، ولهذا يحاولون أن يجعلوا هذا تبعا للزمن والتطور، ويقولون: إن الحجاب في عهد الرسول – عليه الصلاة والسلام – كان مناسبا للحالة التي هم عليها، أما الآن فإن المناسب لحال النساء غير هذا الحكم.

ولا شك أن هذا قول خاطئ جدا، فإن الحجاب ليس من العادات، وإنما هو من العبادات التي أمر الله بها، قال الله -تعالى- في نساء رسوله صلى الله عليه وسلم ﴿ وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَـٰعا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَاۤءِ حِجَابࣲۚ ذَٰلِكُمْ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّ[الأحزاب: ٥٣].

وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «إِنَّمَا جُعِلَ الِاسْتِنْذَانُ مِنْ أَجْلِ البَصَرِ». لئلا ينظر الإنسان إلى المرأة وهي في بيتها، وقد أغلقت الباب عليها.

فالمهم أن الكتاب والسُّنَّة قد دلا على أن احتجاب المرأة عن الرجال الأجانب ليس من العادات، وإنما هو من العبادات التي يفعلها الإنسان تعبدا الله -عز وجل- واحتسابا للأجر، وبعدا عن الجريمة.

مطالب مرتبط:

(۶۸۵۲) حکم اطاعت کارگر از کارفرما در امور حرام

بر کارگر جایز نیست که صاحب کار را در انجام کارهای حرام اطاعت کند و در چنین شرایطی بر شما واجب است که امتناع کنید و مقاومت کنید....

ادامه مطلب …

(۶۸۵۵) حکم پذیرش هدیه از کسی که احسان خود را بر زبان می‌آورد

در مورد احسان‌کننده، برای او حرام است که بر صدقه و احسان خود منّت بگذارد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۲) حکم تلاوت آیات پایانی سوره صافات و سوره عصر پس از ختم مجلس

این سنت نیست و سنت در پایان مجلس این است که بگوید: «سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ»....

ادامه مطلب …

(۶۸۵۰) حکم شرع در نظر شما درباره شخصی که نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد اما خیر را برای خود دوست دارد و برای دیگران نمی‌پسندد، چیست؟

با او همان‌طور رفتار کن که با دیگران رفتار می‌کنی، اما باید او را نصیحت کنی و به او بفهمانی که حسادت از گناهان بزرگ و از اخلاق یهودیان است همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره آن‌ها فرموده است...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۲) امکان فراموشی کامل حافظ قرآن

این نوع داستان‌هایی که در کتاب‌ها نقل می‌شود نیاز به سند صحیح از کسانی که از آن‌ها نقل می‌شوند دارند زیرا هر خبری باید دارای سند باشد؛ لذا خبری که بدون سند آمده، پذیرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۵) حکم تعارض میان اطاعت همسر و مخالفت مادر در انجام اعمال نیک

شرط نیست که در انجام کار نیک از او اجازه بگیری مگر اینکه انجام این کار مانع استمتاع او از حق خودش می‌شود و اگر این کار مانع استمتاعی که حق اوست، نشود، در این زمینه هیچ‌گونه حقی بر تو ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه