پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۶۷۷۴) راه رهایی و تمرکز در عبادت

(۶۷۷۴) سوال: من در ساعات آخر شب نماز شب می‌خوانم، زیرا این زمان بهترین وقت برای نماز است همان‌طور که می‌دانید اما مشکل در این نهفته است که پس از نماز یا در حین آن، دچار برخی ترس‌ها می‌شوم و از شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه می‌برم و معوذتین (سوره‌های فلق و ناس) را می‌خوانم و به دلیل این ترس‌ها، ذهنم به آن‌ها مشغول می‌شود و تماماً از نمازم غافل می‌شوم، در حالی که همه چیز در اطرافم آرام و ساکت است و همه چیز به تخیل من وارد می‌شود؛ از شما خواهش می‌کنم که پس از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، مرا به روشی راهنمایی کنید که با آن بتوانم از این ترس‌ها رها شوم، الله شما را موفق بدارد؟

جواب:

اگر این ترس‌ها علل ظاهری و حسی دارند، راه رهایی از آن‌ها مقابله و دوری از آن‌ها است و اگر علل این ترس‌ها نامشهود و معنوی است، راه رهایی از آن‌ها افزایش ذکر و پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده و خواندن آیة الکرسی است زیرا «مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ»[۱]: (هر کس آن را در شبی بخواند، پیوسته از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محافظی بر او خواهد بود و شیطان تا صبح به او نزدیک نمی‌شود).

 اگر انسان به این وسوسه‌ها و ترس‌ها توجه نکند، آن‌ها به خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از بین خواهند رفت.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الوكالة، باب إذا وكل رجلا، فترك الوكيل شيئا فأجازه الموكل فهو جائز، وإن أقرضه إلى أجل مسمى جاز، شماره (۲۳۱۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أقوم الليل في الساعات الأخيرة منه، حيث هو أفضل أوقات الصلاة كما تعلمون، ولكن المشكلة هنا تكمن في أنه ينتابني بعد الصلاة، أو أثناءها بعض المخاوف، وأستعيذ بالله من الشيطان الرجيم، وأقرأ المعوذتين، وبسبب هذه المخاوف، ينصرف ذهني إليها، وأصبح مشغولة تماما عن صلاتي، وكل شيء من حولي هادئ وساكن، وبالتالي كل شيء يُخيّل إلي. فأرجو أن توصلوني من بعد الله -عز وجل- إلى طريقة أتخلص بواسطتها من تلك المخاوف، وفقكم الله؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذه المخاوف إذا كانت أسبابها ظاهرة حسيَّة، فالتخلص منها بدفاعها، والبعد عنها، وإذا كانت أسبابها خفية معنوية، فالتخلص منها بكثرة الذكر، والتعوذ بالله من الشيطان الرجيم، وقراءة آية الكرسي، فإن آية الكرسي مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ.

وإذا لم يلتفت الإنسان إلى هذه الوساوس وهذه المخاوف، فإنها تزول عنه بإذن الله.

مطالب مرتبط:

(۶۷۷۲) درمان مؤثر وسواس از نظر شما در قرآن و سنت چیست؟

درمان مؤثر برای وسوسه‌ها، چه در عقیده و چه در اعمال، این است که انسان به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده پناه ببرد و کاملاً از آن دست بکشد....

ادامه مطلب …

(۶۷۷۵) اگر زنی نسبت به اطرافیانش سوءظن داشته باشد، آیا این کار او گناه محسوب می‌شود؟

بله، گناه دارد زیرا بر هر مسلمان واجب است که به مسلمانی که ظاهرش عدالت است، حسن‌ظن داشته باشد و برای هیچ‌کس جایز نیست بدون دلیل یا قرینه‌ای، به برادرش سوءظن داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۷۸۶) علاج مشکلات تمرکز در نماز و تأثیر افکار ناخواسته بر مسئولیت شرعی

در مورد نماز، اگر هنگام نماز احساس می‌کند که وساوس او را از نمازش مشغول می‌کنند شایسته است که سه بار به سمت چپ خود تف کند و از شیطان رانده‌شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد...

ادامه مطلب …

(۶۷۶۷) حکم شرعی افکار وسواسی در دل

انسان با آنچه که در دل خود از وسواس‌ها می‌یابد، که ممکن است به کفر برسد، کافر نمی‌شود چرا که صحابه نیز از چنین اموری به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شکایت کردند و ایشان به آنها دستور دادند که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرند...

ادامه مطلب …

(۶۷۶۵) وسواس فکری در نماز و تلاوت قرآن و راه علاج شرعی

وسواس در اغلب موارد ناشی از خلأ روانی، فکری و حتی جسمی است زیرا وقتی انسان مشغول به کاری است، به آن‌چیزی که بدان مشغول است اهتمام می‌ورزد و افکار و وساوس بد از او دور می‌شوند اما حتی با وجود مشغولیت فکری، جسمی و روانی، ممکن است وسواس رخ دهد....

ادامه مطلب …

(۶۷۸۰) آیا انسان به خاطر وسواس‌هایی که به او دست می‌دهد مؤاخذه می‌شود؟

انسان به خاطر وسواس‌های قلبی مؤاخذه نمی‌شود بلکه این وسواس‌ها نشانه کمال و خلوص ایمان هستند زیرا شیطان نتوانسته است این شخص را از دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وسیله سستی و کوتاهی بازدارد، بنابراین به وسوسه‌گری روی آورده است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه