(۶۷۵۱) سوال: شخصی در خواب دیده که فرد ناشناسی به او توصیه کرده است که برای خواستگاری از دختر فلانی اقدام کند و این شخص همچنین نام و شغل او را به او گفته و ظاهر او را توصیف کرده است؛ آیا این خواب صحیح است یا خوابهای آشفته است؟
جواب:
باید بررسی شود که آیا واقعیت با این رؤیا مطابقت دارد یا خیر و اگر مطابقت دارد، این خواب حق است و اگر مطابقت ندارد، خوابهای آشفته میباشد و چه بسا گاهی ملائکهای در خواب مثالی بزند برای ازدواج شخصی با دختر فلانی و اوصافی را از او بیان کند که او را خواستگارش قرار دهد اما با این حال، نباید به آنچه در خواب دیده شده اعتماد نمود بلکه باید در بیداری به طور دقیق در مورد او تحقیق کرد و اگر او را دارای اخلاق و دین مناسب یافت، پس اقدام کند زیرا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودهاند: «تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ لِأَرْبَعٍ: لِمَالِهَا، وَلِحَسَبِهَا، وَجَمَالِهَا، وَلِدِينِهَا، فَاظْفَرْ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ»[۱] (زن برای چهار چیزش با او ازدواج میشود: مالش، نسبش، زیباییش و دینش؛ پس با زنی دیندار ازدواج کن وگرنه دو دستت خشک شود).
من در این مناسبت دوست دارم به اولیای زنانی که زنان را به عنوان کالا تلقی میکنند، نصیحت کنم و آنها زنان را به ازدواج کسی در میآورند که بیشتر (مال) میدهد و به اخلاق و دین خواستگار اهتمامی نمیورزند و فقط به چیزی که از دست آن خواستگار میگیرند نگاه میکنند و خواستگاری که بیشتر از خواستگار دیگر عطا کند به ازدواج او در میآورند اگرچه دیگری از جهت دین و اخلاق بهتر باشد و شکی نیست که این کار از خیانت است و حلال نیست که انسان دختر یا خواهر یا هر کسی که تحت سرپرستی اوست را از ازدواج با کسی که از نظر اخلاق و دین کفء او است، به خاطر مال منع کند.
همچنین برای او حلال نیست که دختر، خواهر، یا کسی که تحت سرپرستی اوست را به خاطر مال به شخصی که از نظر اخلاق یا دین کفء او نیست، به ازدواج او در آورد زیرا او در روز قیامت مسئول این کار خواهد بود و الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ میفرماید: {یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ لَا تَخُونُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ وَتَخُونُوۤا۟ أَمَـٰنَـٰتِكُمۡ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ* وَٱعۡلَمُوۤا۟ أَنَّمَاۤ أَمْوَٰلُكُمْ وَأَوۡلَـٰدُكُمۡ فِتۡنَةࣱ وَأَنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥۤ أَجۡرٌ عَظِیمࣱ} [سوره اﻷنفال: ۲۷-۲۸]: (ای کسانیکه ایمان آوردهاید! به الله و پیامبر (او) خیانت نکنید، و (نیز) در امانتهای خود، در حالیکه میدانید خیانت نورزید* و بدانید که اموال شما، و اولاد شما، (وسیلهی) آزمایش است، و همانا الله است که پاداش بزرگ نزد او است).
اگر کسی که از نظر دین و اخلاق کفء زنی است، او را خواستگاری کند و زن موافقت کند اما پدر یا برادر از ازدواج او خودداری کنند، آنها حق چنین کاری را ندارند و ولایت به شخص دیگری منتقل میشود زیرا آنها به واجب امانتی که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ به آنها سپرده است، عمل نکردهاند.
اگر دختری خواستگاری شود و پدرش از ازدواج او خودداری کند و خواستگار در دین و اخلاقش کفء او باشد، او میتواند از پدر خود به برادرش -اگر صالح برای ولایت باشد- یا به عموی خود یا به یکی دیگر از بستگان خود رجوع کند (و ولی قرار دهد) و اگر آنها نیز به واجب خود در ازدواج او عمل نکنند، او میتواند موضوع را به دادگاه ببرد تا دادگاه این امر را به عهده بگیرد.
[۱] تخريج آن گذشت.