شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۷۳۱) تفاوت بین حُلم و رؤیا چیست؟

(۶۷۳۱) سوال: تفاوت بین حُلم و رؤیا چیست؟

جواب:

تفاوت بین حلم و رؤیا این است که حلم از شیطان است و به دو صورت می‌باشد:

اول: خوابی که در آن انسان چیزهایی را می‌بیند که دوست ندارد و این به این دلیل است که شیطان به انسان در خواب، چیزهایی را نشان می‌دهد که او را ناراحت و غمگین کند.

دوم: خوابی که هیچ اصل و اساسی ندارد، بلکه اصلا وجهی ندارد و از جمله‌ی آن، اینکه مردی به رسول الله  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفت: ‌ای رسول الله، در خواب دیدم که گویا سرم از بدنم جدا شده است (راوی) می‌گوید: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خندیدند و فرمودند: «إِذَا لَعِبَ الشَّيْطَانُ بِأَحَدِكُمْ فِي مَنَامِهِ، فَلَا يُحَدِّثْ بِهِ النَّاسَ»[۱]: (اگر شیطان در خواب یکی از شما با شما بازی کند (و خواب آشفته‌ای ببیند)،  آن را برای دیگران تعریف نکند).

پس این حلم است و حلم از شیطان است و به دو صورت دیده می‌شود: یا چیزی است که برای انسان ناخوشایند است یا چیزی که هیچ اساس و ریشه‌ای ندارد و غیرمنطقی است.

 اما رؤیا از جانب الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و رؤیا معمولاً منسجم و درست است و مانند خواب‌های آشفته نیست.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو الفرق بين الحلم والرؤيا؟

فأجاب رحمه الله تعالى الفرق بين الحلم والرؤيا أن الحلم من الشيطان، ويكون في أمرين:

الأمر الأول: فيما يكرهه الإنسان، فإن الشيطان يمثل للنائم ما يكره من أجل أن يُحزنه ويغمه.

والأمر الثاني: في أمر لا يكون له أساس ولا أصل، بل ولا وجه له، ومن ذلك أن رجلا قال للنبي صلى الله عليه وسلم: يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ رَأْسِي قُطِعَ قَالَ: فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ: «إِذَا لَعِبَ الشَّيْطَانُ بِأَحَدِكُمْ فِي مَنَامِهِ، فَلَا يُحَدِّثْ بِهِ النَّاسَ».

فهذا الحلم والحلم من الشيطان ويدور على أمرين: إما مكروه للإنسان، وإما شيء لا أصل له، ولا أساس، وليس معقولا. أما الرؤيا فإنها من الله -عز وجل – وتكون الرؤيا مُرَكَّزة ومستقيمة، فليست مثل أضغاث الأحلام.

مطالب مرتبط:

(۶۷۲۸) آیا تعبیر خواب و اعتقاد به آن تعبیر جایز است؟

شایسته نیست که انسان خواب‌ها را زیاد دنبال کند زیرا اگر این کار را بکند، شیطان بر او مسلط می‌شود؛ مثلاً برخی افراد ممکن است مردگان خود را که مدت‌ها یا به‌تازگی فوت کرده‌اند، در وضعیتی ناراحت‌کننده و دردناک ببینند و ناراحت شوند، این نیز از شیطان است....

ادامه مطلب …

(۶۷۵۰) آیا دیدن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خواب، رؤیایی راستین است یا خیالی؟

دیدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حق است زیرا شیطان نمی‌تواند به شکل او درآید....

ادامه مطلب …

(۶۷۳۷) آیا خواندن کتاب «تعطیر الأنام» از نابلسی که در مورد تعبیر خواب‌ها است، جایز است؟

تعبیر خواب‌ها، چه از طریق کتاب «تعطیر الأنام» که ذکر کردید و اگرچه من این کتاب را ندیده‌ام و چه از طریق دیگری باشد، شایسته نیست که انسان خود را در آن خسته کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۵۴) آیا تحریف در نقل رؤیا جایز است؟

خیر، تحریف در نقل رؤیا جایز نیست و دروغ گفتن در مورد رؤیا نیز جایز نمی‌باشد زیرا دروغ گفتن درباره‌ی رؤیا از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۶۷۴۴) اگر کسی در خواب فردی غریبه مانند عمو، پدربزرگ یا دایی و… را ببیند، آیا لازم است برای او صدقه بدهد؟

لازم نیست برای میتی که در خواب دیده، صدقه بدهد در هر حالتی که باشد اما اگر میت را در حالتی خوشایند ببیند، این برای او خیر است و می‌تواند آن را برای کسی که دوست دارد، بازگو کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۳۶) نظر شما در مورد کتاب (تفسیر الأحلام) ابن سیرین رَحِمَهُ‌الله چیست؟

نظر ما این است که انسان این کتاب را مطالعه نکند و به آن اعتماد نکند زیرا رؤیاها با توجه به بیننده متفاوت هستند لذا ممکن است دو نفر رؤیایی با ظاهر مشابه ببینند اما تعبیر آنها متفاوت باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه