جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۶۷۲۴) حکم تبعیض معلم میان دانش‌آموزان در رفتار و برخورد

(۶۷۲۴) سوال: معلمی بین دانش‌آموزان تفاوت قائل می‌شود، به طوری که با برخی دانش‌آموزان سختگیر است و با برخی دیگر مهربان؛ در این وضعیت واجب او چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

واجب معلم این است که با دانش‌آموزان با عدالت رفتار کند و نباید به کسی به خاطر نزدیکی‌اش، دوستی‌اش، ثروتش، شأن و مقامش، یا فقر و ضعفش امتیاز بدهد بلکه باید با عدالت رفتار کند به طوری که وقتی پاسخ‌ها را می‌خواند، از هرگونه میلی دور باشد و گویی پاسخ‌ها را از کسانی می‌خواند که نمی‌شناسد زیرا او در برابر الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مسئول است که در مقامش نسبت به کسانی که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن‌ها را تحت ولایت او قرار داده است، عدالت را رعایت کند و باید برای پاسخ صحیح آماده باشد.

 به این معلم می‌گویم: تصور کن اگر فرزند تو بود و معلم او حقش را پایمال می‌کرد یا بی‌دلیل دیگری را بر او ترجیح می‌داد، آیا تو او را نکوهش نمی‌کردی؟ بله، بدون شک نکوهشش می‌کردی؛ بنابراین معلم باید تقوای الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را داشته باشد و با فرزندان دیگران همان‌گونه رفتار کند که دوست دارد با فرزندان خودش رفتار شود تا ایمانش به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تحقق یابد چنانچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ»[۱]: (از شما کسی ایمان (کامل) ندارد مگر این که آنچه برای خود دوست می‌دارد را برای برادرش نیز دوست بدارد).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مُدرس يفرّق بين تلاميذه، حيث يكون حازمًا مع بعض الطلاب، ورقيقاً مع البعض الآخر، فما الواجب عليه في مثل هذه الحال مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواجب على المدرس أن يقوم بالعدل بين الطلاب، فلا يحابي قريبا لقرابته ولا صديقا لصداقته، ولا غنيًّا لغناه، ولا شريفا لشرفه، ولا فقيرًا لفقره، ولا وَضِيعًا لضَعَتِه، بل عليه أن يقوم بالعدل بين الطلاب، بحيث يقرأ الأجوبة إذا كانت أجوبة متجردًا عن أي هوى، وكأنها أجوبة من لا يعرفهم، لأنه مسئول أمام الله -عز وجل- عن العدل في ولايته فيمن ولاه الله عليهم، فليستعد للجواب الصواب.

وإني أقول لهذا المدرّس: أرأيت لو كان لك ولد، وكان مدرسه يهضمه حقه، أو يُفضّل غيره بغير ،سبب أتراك تَعْتب عليه؟ والجواب: نعم سَتَعْتِب ، عليه بلا شك، وإذا كان كذلك، فعلى المدرّس أن يتقي الله -عز وجل- وأن يعامل أولاد الناس بما يحب أن يعامل به أولاده، حتى يتحقق له الإيمان بالله، فقد قال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ، حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ».

مطالب مرتبط:

(۶۶۹۲) حکم استفاده از گوشی مدرسه برای ضرورت یا غیر ضرورت چیست؟

اشکالی ندارد در آنچه به او اجازه داده شده و آن تماس در داخل منطقه می‌باشد چون هزینه‌ای برای اداره ندارد اما اگر تماس خارج از منطقه باشد مانند تماسی که نیاز به شماره گیری صفر دارد جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۶۷۰۳) معلمی در پایان سال تحصیلی احساس کوتاهی می‌کند چه کاری باید برای جبران این کوتاهی انجام دهد؟

هیچ کاری نکند، زیرا زمان از دست رفته است اما شاید این شک و تردید ناشی از وسواس باشد تا زمانی که انسان هنگام انجام کارش معتقد است که آن را به نحو احسن انجام داده، پس بعد از آن نباید به شک و وسواس اهمیت دهد....

ادامه مطلب …

(۶۷۲۳) حکم ایستادن دانش‌آموزان به احترام معلم

ایستادن دانش‌آموزان به احترام معلم، عملی است که شایسته نیست و آنچه شایسته می‌باشد این است که وقتی معلم وارد می‌شود، سلام شرعی دهد و دانش‌آموزان نیز جوابی که مشروع است را بدهند...

ادامه مطلب …

(۶۷۱۸) نظر شرعی شما در مورد حکم فریب (تقلب) در امتحانات چیست؟

تقلب در امتحانات حرام است و حتی از گناهان کبیره محسوب می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۶۹۴) حکم ترک تلاوت قرآن به دلیل اشتغال به کار و تدریس

اگر امکان جمع بین خواندن قرآن و انجام وظایف تدریس وجود داشته باشد، این بهترین است اما اگر این امکان وجود نداشته نباشد، انجام وظایف تدریس اولویت دارد، زیرا انجام تدریس یک وظیفه واجب‌شده بر بنده است و خواندن قرآن از سنت‌هاست...

ادامه مطلب …

(۶۷۱۰) حکم شرعی حضور در مدارس مختلط

آنچه که بر تو، ‌ای برادر، واجب است این می‌باشد که مدرسه‌ای را پیدا کنی که این اختلاطی که وصف کردی در آن نباشد زیرا این یک فتنه‌ی عظیم است و جایز نیست که انسان خود را در معرض فتنه‌ها قرار دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه