دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۶۷۲۴) حکم تبعیض معلم میان دانش‌آموزان در رفتار و برخورد

(۶۷۲۴) سوال: معلمی بین دانش‌آموزان تفاوت قائل می‌شود، به طوری که با برخی دانش‌آموزان سختگیر است و با برخی دیگر مهربان؛ در این وضعیت واجب او چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

واجب معلم این است که با دانش‌آموزان با عدالت رفتار کند و نباید به کسی به خاطر نزدیکی‌اش، دوستی‌اش، ثروتش، شأن و مقامش، یا فقر و ضعفش امتیاز بدهد بلکه باید با عدالت رفتار کند به طوری که وقتی پاسخ‌ها را می‌خواند، از هرگونه میلی دور باشد و گویی پاسخ‌ها را از کسانی می‌خواند که نمی‌شناسد زیرا او در برابر الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مسئول است که در مقامش نسبت به کسانی که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن‌ها را تحت ولایت او قرار داده است، عدالت را رعایت کند و باید برای پاسخ صحیح آماده باشد.

 به این معلم می‌گویم: تصور کن اگر فرزند تو بود و معلم او حقش را پایمال می‌کرد یا بی‌دلیل دیگری را بر او ترجیح می‌داد، آیا تو او را نکوهش نمی‌کردی؟ بله، بدون شک نکوهشش می‌کردی؛ بنابراین معلم باید تقوای الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را داشته باشد و با فرزندان دیگران همان‌گونه رفتار کند که دوست دارد با فرزندان خودش رفتار شود تا ایمانش به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تحقق یابد چنانچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ»[۱]: (از شما کسی ایمان (کامل) ندارد مگر این که آنچه برای خود دوست می‌دارد را برای برادرش نیز دوست بدارد).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مُدرس يفرّق بين تلاميذه، حيث يكون حازمًا مع بعض الطلاب، ورقيقاً مع البعض الآخر، فما الواجب عليه في مثل هذه الحال مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواجب على المدرس أن يقوم بالعدل بين الطلاب، فلا يحابي قريبا لقرابته ولا صديقا لصداقته، ولا غنيًّا لغناه، ولا شريفا لشرفه، ولا فقيرًا لفقره، ولا وَضِيعًا لضَعَتِه، بل عليه أن يقوم بالعدل بين الطلاب، بحيث يقرأ الأجوبة إذا كانت أجوبة متجردًا عن أي هوى، وكأنها أجوبة من لا يعرفهم، لأنه مسئول أمام الله -عز وجل- عن العدل في ولايته فيمن ولاه الله عليهم، فليستعد للجواب الصواب.

وإني أقول لهذا المدرّس: أرأيت لو كان لك ولد، وكان مدرسه يهضمه حقه، أو يُفضّل غيره بغير ،سبب أتراك تَعْتب عليه؟ والجواب: نعم سَتَعْتِب ، عليه بلا شك، وإذا كان كذلك، فعلى المدرّس أن يتقي الله -عز وجل- وأن يعامل أولاد الناس بما يحب أن يعامل به أولاده، حتى يتحقق له الإيمان بالله، فقد قال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ، حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ».

مطالب مرتبط:

(۶۷۱۰) حکم شرعی حضور در مدارس مختلط

آنچه که بر تو، ‌ای برادر، واجب است این می‌باشد که مدرسه‌ای را پیدا کنی که این اختلاطی که وصف کردی در آن نباشد زیرا این یک فتنه‌ی عظیم است و جایز نیست که انسان خود را در معرض فتنه‌ها قرار دهد....

ادامه مطلب …

(۶۷۱۸) نظر شرعی شما در مورد حکم فریب (تقلب) در امتحانات چیست؟

تقلب در امتحانات حرام است و حتی از گناهان کبیره محسوب می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۶۹۸) کفاره‌ی کوتاهی معلم در انجام وظایف و حکم صدقه از حقوق

نظر من این است که بر  او واجب می‌باشد به اندازه‌ای که کوتاهی کرده است، از حقوق خود به صندوق مدرسه واریز کند، اگر این امکان‌پذیر نیست، باید آن مبلغ را صدقه بدهد...

ادامه مطلب …

(۶۷۲۱) آیا جایز است که دانش‌آموز در زمان امتحان به هم‌کلاسی خود کمک کند؟

به هیچ عنوان کمک به هم‌کلاسی در امتحان جایز نیست، زیرا این کار نوعی خیانت در امانت است...

ادامه مطلب …

(۶۷۰۹) چگونه می‌توانم بدون گناه و نافرمانی والدین در دانشگاه مختلط ادامه دهم؟

اگر برای او ممکن باشد که تحصیلش را به دانشگاه‌های دیگری در زمینه‌ای دیگر منتقل کند که در آن این اختلاط اتفاق نیفتد، این کار اولویت دارد و بهتر است و اگر این ممکن نباشد، در خانه‌اش بماند و روزی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گسترده است....

ادامه مطلب …

(۶۶۹۱) حکم معلمی به خاطر عدم وجود جایگزینی برای او، درسی را که خوب بلد نیست تدریس کند را پذیرفته است

اگر موافقت کرده است گناهی بر او نیست ولی اگر چیزی بگوید که نمی‌داند، گناه‌کار است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه