یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۴۲۲) حکم مواجهه با منکر هنگام ناآگاهی از حکم شرعی

(۶۴۲۲) سوال: اگر من منکری را ببینم ولی حکم شرعی آن را کاملاً ندانم و من بر صاحب این منکر انکار نمی‌کنم، آیا من کار درستی انجام می‌هم یا خیر؟

جواب:

بله، کار درست را انجام می‌دهی، اگر انسان نمی‌داند آن فعلی که از شخصی سر زده منکر است، پس جایز نیست آن را بر او انکار کند، زیرا اگر چنین کند و آن فعل در دین منکر نباشد، قولی را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدون علم نسبت داده است که این کار تحریم بسیار شدید است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را در کنار شرک آورده است و فرموده: {قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّیَ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡیَ بِغَیۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُوا۟ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ یُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَـٰنࣰا وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ} [سوره اﻷعراف: ۳۳]: (بگو: «پروردگارم زشتکاری‌ها را ـ چه آشكار [باشد] و چه پنهان‌ـ و گناه و ستم ناحق را حرام نموده است و اینكه کسی [یا چیزى] را شریک الله بدانید كه دلیلى بر [حقانیت‌] آن نازل نكرده است و اینكه چیزى را كه نمى‌دانید به الله نسبت دهید) اما اگر فرض شود کسی به او گفته که این فعل منکر است، پس اشکالی ندارد که به فاعل آن بگوید: ای فلانی تو این و آن کار را انجام دادیدر حالی که به من گفته شده است آن منکر است تا اگر از آن سوال شود کارش بر اساس بصیرت باشد و این اشکالی ندارد اما کاری که انسان نه خودش درباره‌اش علمی دارد و نه از طرف دیگری چیزی به او رسیده، جایز نیست که از آن نهی کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما أرى منكرًا لا أعلم الحكم الشرعي له تماما، فإنني لا أنهى صاحب هذا المنكر، فهل أنا على صواب أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم على صواب إذا كان الإنسان لا يعلم أن هذا الفعل الواقع من شخص ما منكر، فإنه لا يجوز له أن يُنكره، لأنه لو أنكره، وهو غير منكر في دين الله لكان قد قال على الله بلا علم، والقول على الله بلا علم محرم تحريما شديدا، حتى إن الله -تعالى- قرنه بالشرك به، فقال -جل وعلا – ﴿قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّیَ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡیَ بِغَیۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُوا۟ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ یُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَـٰنࣰا وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ﴾ [الأعراف: ٣٣].

لكن لو فُرض أن الإنسان قد قيل له: إن هذا منكر. فهنا لا بأس أن يقول لفاعله : يا فلان أنت فعلت كذا وكذا، وقد قيل لي: إنه منكر. فلو سألت عنه، حتى يكون عملك على بصيرة. فهذا لا بأس به، أما شيء ليس عند الإنسان فيه علم لا من قبل نفسه، ولا من قبل غيره، فلا يجوز أن ينهى عنه.

مطالب مرتبط:

(۶۴۲۴) آیا امر به معروف و نهی از منکر فقط برای مسلمانان است یا شامل غیرمسلمانان هم می‌شود؟

امر به معروف و نهی از منکر عام است و شامل مسلمانان و غیرمسلمانان می‌شود، اما تفاوت در شیوه انجام آن است...

ادامه مطلب …

(۶۴۱۹) وظیفه فرزند در برابر پدر فاسق و تارک‌الصلاة

واجب است که به پدرت نصیحت کنی درباره‌ی کارهایی که انجام می‌دهد و ترک واجبات دین، این از برّ والدین است و این نصیحت باید با نرمی، مدارا و حکمت باشد....

ادامه مطلب …

(۶۳۸۹) راه‌های تحقق آرزوی دعوت به سوی اسلام برای زنان مسلمان

کسی که می‌خواهد دعوت‌گر به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، باید ابتدا بداند که به چه چیزی دعوت می‌کند؛ چرا که ممکن است انسان بدون علم به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت کند، و در نتیجه، فسادش بیش از اصلاحش گردد...

ادامه مطلب …

(۶۳۹۸) حکم خواندن احادیث ریاض الصالحین بعد از نماز عصر در مساجد

این کار از بدعت‌ها نیست، بلکه از کارهایی است که موجب نشر علم می‌شود، پس اگر مردم به خواندن احادیث یا تفسیر قرآن کریم هر روز پس از نماز عصر یا عشاء یا مغرب عادت کنند، این کار نیکوست و از بدعت‌ها به شمار نمی‌آید.....

ادامه مطلب …

(۶۴۰۴) ترس از پیامدهای امر به معروف و نهی از منکر

تو را نصیحت می‌کنیم که بر دعوت به‌سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، و امر به معروف و نهی از منکر استمرار داشته باشی، زیرا نتایج به‌دست تو نیست و تو به دعوت به‌سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و  به امر به معروف و نهی از منکر مأموری، اما نتیجه با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۶۴۰۶) حکم خواندن کتاب توسط امام بلافاصله پس از نماز و تأثیر آن بر اذکار مأثو

کسانی که پس از نماز سخن می‌گویند چه از روی کتاب‌هایی که ذکر شد که احادیث در آن‌ها نوشته شده، چه از روی برگه‌ای که احادیث مفید بر آن نوشته شده، و چه به‌صورت فی‌البداهه، در واقع فوراً شروع به سخن‌گفتن می‌کنند، چون می‌ترسند اگر منتظر بمانند تا مردم تسبیح بگویند، برخی از آن‌ها از مسجد خارج شوند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه