یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۴۲۱) آیا حضور شخص در جایی که در آن منکرات شرعی وجود دارد، از محظورات است؟

(۶۴۲۱) سوال: شيخ بزرگوار، آیا حضور شخص در جایی که در آن منکرات شرعی وجود دارد، از محظورات است؟

جواب:

بله، جایز نیست کسی در مجلس یا مکانی بنشیند که در آن منکرات وجود دارد، مگر آنکه بتواند آن‌ها را از بین ببرد؛ در این صورت واجب است بماند تا منکر رفع شود اما اگر توان آن را رفع ندارد، بر او واجب است که آنجا را ترک کند؛ چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَقَدۡ نَزَّلَ عَلَیۡكُمۡ فِی ٱلۡكِتَـٰبِ أَنۡ إِذَا سَمِعۡتُمۡ ءَایَـٰتِ ٱللَّهِ یُكۡفَرُ بِهَا وَیُسۡتَهۡزَأُ بِهَا فَلَا تَقۡعُدُوا۟ مَعَهُمۡ حَتَّىٰ یَخُوضُوا۟ فِی حَدِیثٍ غَیۡرِهِۦۤ إِنَّكُمۡ إِذا مِّثۡلُهُمۡ} [سوره النساء: ۱۴۰]: (و [ای مؤمنان،] مسلماً [الله این حُکم را] در این کتاب [= قرآن] بر شما نازل کرده است که: «چون شنیدید [افرادی] آیات الله را انکار می‌کنند و آن را به تمسخر می‌گیرند، با آنان ننشینید تا به سخنی دیگر بپردازند. [اگر با آنان بنشینید،] در این صورت، قطعاً شما [نیز] همانند آنان خواهید بود»)، یعنی اگر بنشینید مثل آن‌ها در گناه شریکید. همچنین وظیفه‌ی انسان است که به اندازه‌ی توانش منکر را انکار کند، چنان که رسول الله فرمودند: «مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ»[۱]: (هریک از شما منکری دید باید آن را با دستش تغییر دهد، و اگر نتوانست با زبانش، و اگر نتوانست با قلبش، و آن ضعیف ترین ایمان است) انکار قلبی بدون ترک محل منکر امکان‌پذیر نیست، زیرا انکار قلبی یعنی کراهت منکر و ترک مکان اگر نتواند منکر را تغییر دهد.


[۱] صحیح مسلم: كتاب الإيمان، باب بيان كون النهي عن المنكر من الإيمان، شماره (٤٩).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فَضِيلَةَ الشَّيْخِ، هل وجود الشخص في مكان توجد به منکرات شرعية يُعتبر من المحظورات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم لا يحل لإنسان أن يجلس في مجلس فيه منکرات، إلا إذا كان قادرًا على إزالتها، فالواجب عليه أن يبقى حتى تزول وأما إذا كان غير قادر، فالواجب عليه مغادرة المكان، لقول الله -تبارك وتعالى ﴿ وَقَدۡ نَزَّلَ عَلَیۡكُمۡ فِی ٱلۡكِتَـٰبِ أَنۡ إِذَا سَمِعۡتُمۡ ءَایَـٰتِ ٱللَّهِ یُكۡفَرُ بِهَا وَیُسۡتَهۡزَأُ بِهَا فَلَا تَقۡعُدُوا۟ مَعَهُمۡ حَتَّىٰ یَخُوضُوا۟ فِی حَدِیثٍ غَیۡرِهِۦۤ إِنَّكُمۡ إِذࣰا مِّثۡلُهُمۡ ﴾ [النساء: ١٤٠] يعني إنكم إن قعدتم كنتم مثلهم، أي في الإثم.

والواجب على المرء إنكار المنكر بقدر ما يستطيع، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمانِ». والإنكار بالقلب لا يمكن مع بقاء الإنسان في محل المنكر أبدا، لأن الإنكار بالقلب هو كراهة المنكر ، ومغادرة المكان إذا لم يستطع أن يغير المنكر.

مطالب مرتبط:

(۶۴۱۹) وظیفه فرزند در برابر پدر فاسق و تارک‌الصلاة

واجب است که به پدرت نصیحت کنی درباره‌ی کارهایی که انجام می‌دهد و ترک واجبات دین، این از برّ والدین است و این نصیحت باید با نرمی، مدارا و حکمت باشد....

ادامه مطلب …

(۶۴۲۴) آیا امر به معروف و نهی از منکر فقط برای مسلمانان است یا شامل غیرمسلمانان هم می‌شود؟

امر به معروف و نهی از منکر عام است و شامل مسلمانان و غیرمسلمانان می‌شود، اما تفاوت در شیوه انجام آن است...

ادامه مطلب …

(۶۴۱۴) اگر زنی دارای علم و حماسه باشد و بخواهد مردم را به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت کند، چه روشی باید در پیش بگیرد؟

روشی که باید در پیش بگیرد همان است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه بدان دستور داده است: ....

ادامه مطلب …

(۶۳۸۹) راه‌های تحقق آرزوی دعوت به سوی اسلام برای زنان مسلمان

کسی که می‌خواهد دعوت‌گر به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، باید ابتدا بداند که به چه چیزی دعوت می‌کند؛ چرا که ممکن است انسان بدون علم به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت کند، و در نتیجه، فسادش بیش از اصلاحش گردد...

ادامه مطلب …

(۶۳۹۸) حکم خواندن احادیث ریاض الصالحین بعد از نماز عصر در مساجد

این کار از بدعت‌ها نیست، بلکه از کارهایی است که موجب نشر علم می‌شود، پس اگر مردم به خواندن احادیث یا تفسیر قرآن کریم هر روز پس از نماز عصر یا عشاء یا مغرب عادت کنند، این کار نیکوست و از بدعت‌ها به شمار نمی‌آید.....

ادامه مطلب …

(۶۴۲۳) در یکی از مؤسسات کار می‌کنم، متوجه شدم حسابدار مقداری از اموال را اختلاس می‌کند، واجب بر من چیست؟

نظر من این است که بدون این‌که نام خود را بگویید، به صاحب مؤسسه اطلاع دهید و اگر صاحب مؤسسه فردی امین است، می‌توانید نام خود را نیز بگویید و درخواست کنید که حسابدار مطلع نشود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه