یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

(۶۴۲۱) آیا حضور شخص در جایی که در آن منکرات شرعی وجود دارد، از محظورات است؟

(۶۴۲۱) سوال: شيخ بزرگوار، آیا حضور شخص در جایی که در آن منکرات شرعی وجود دارد، از محظورات است؟

جواب:

بله، جایز نیست کسی در مجلس یا مکانی بنشیند که در آن منکرات وجود دارد، مگر آنکه بتواند آن‌ها را از بین ببرد؛ در این صورت واجب است بماند تا منکر رفع شود اما اگر توان آن را رفع ندارد، بر او واجب است که آنجا را ترک کند؛ چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَقَدۡ نَزَّلَ عَلَیۡكُمۡ فِی ٱلۡكِتَـٰبِ أَنۡ إِذَا سَمِعۡتُمۡ ءَایَـٰتِ ٱللَّهِ یُكۡفَرُ بِهَا وَیُسۡتَهۡزَأُ بِهَا فَلَا تَقۡعُدُوا۟ مَعَهُمۡ حَتَّىٰ یَخُوضُوا۟ فِی حَدِیثٍ غَیۡرِهِۦۤ إِنَّكُمۡ إِذا مِّثۡلُهُمۡ} [سوره النساء: ۱۴۰]: (و [ای مؤمنان،] مسلماً [الله این حُکم را] در این کتاب [= قرآن] بر شما نازل کرده است که: «چون شنیدید [افرادی] آیات الله را انکار می‌کنند و آن را به تمسخر می‌گیرند، با آنان ننشینید تا به سخنی دیگر بپردازند. [اگر با آنان بنشینید،] در این صورت، قطعاً شما [نیز] همانند آنان خواهید بود»)، یعنی اگر بنشینید مثل آن‌ها در گناه شریکید. همچنین وظیفه‌ی انسان است که به اندازه‌ی توانش منکر را انکار کند، چنان که رسول الله فرمودند: «مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ»[۱]: (هریک از شما منکری دید باید آن را با دستش تغییر دهد، و اگر نتوانست با زبانش، و اگر نتوانست با قلبش، و آن ضعیف ترین ایمان است) انکار قلبی بدون ترک محل منکر امکان‌پذیر نیست، زیرا انکار قلبی یعنی کراهت منکر و ترک مکان اگر نتواند منکر را تغییر دهد.


[۱] صحیح مسلم: كتاب الإيمان، باب بيان كون النهي عن المنكر من الإيمان، شماره (٤٩).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فَضِيلَةَ الشَّيْخِ، هل وجود الشخص في مكان توجد به منکرات شرعية يُعتبر من المحظورات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم لا يحل لإنسان أن يجلس في مجلس فيه منکرات، إلا إذا كان قادرًا على إزالتها، فالواجب عليه أن يبقى حتى تزول وأما إذا كان غير قادر، فالواجب عليه مغادرة المكان، لقول الله -تبارك وتعالى ﴿ وَقَدۡ نَزَّلَ عَلَیۡكُمۡ فِی ٱلۡكِتَـٰبِ أَنۡ إِذَا سَمِعۡتُمۡ ءَایَـٰتِ ٱللَّهِ یُكۡفَرُ بِهَا وَیُسۡتَهۡزَأُ بِهَا فَلَا تَقۡعُدُوا۟ مَعَهُمۡ حَتَّىٰ یَخُوضُوا۟ فِی حَدِیثٍ غَیۡرِهِۦۤ إِنَّكُمۡ إِذࣰا مِّثۡلُهُمۡ ﴾ [النساء: ١٤٠] يعني إنكم إن قعدتم كنتم مثلهم، أي في الإثم.

والواجب على المرء إنكار المنكر بقدر ما يستطيع، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمانِ». والإنكار بالقلب لا يمكن مع بقاء الإنسان في محل المنكر أبدا، لأن الإنكار بالقلب هو كراهة المنكر ، ومغادرة المكان إذا لم يستطع أن يغير المنكر.

مطالب مرتبط:

(۶۴۱۳) حکم تکرار صلوات در میان سخنرانی و مشروعیت آن در سنت نبوی

کسانی که چنین عباراتی را در وسط خطبه می‌گویند، قصدشان از آن، عبادت‌کردن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با این کلمات نیست، بلکه هدفشان تنبیه و متوجه‌کردن موعظه‌شوندگان و حاضران است و من در چنین کاری اشکالی نمی‌بینم، إن شاء الله....

ادامه مطلب …

(۶۴۰۳) مسلمان چگونه دعوت به‌ سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ابلاغ کند؟

مسلمان دعوت به‌سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با این‌که به سرزمین‌های مختلفِ برود و با مردم سخن بگوید و آن‌ها را پند دهد، انجام می‌دهد اما دعوت عمومی، در مساجد، مدارس و گردهمایی‌ها صورت می‌گیرد....

ادامه مطلب …

(۶۴۰۰) راهکار شرعی برای غلبه بر ترس از قرائت در جمع و امامت نماز

از جمله راه‌حل‌ها این است که خود را در مکان‌هایی تمرین دهد؛ مثلاً با دو یا سه نفر از هم‌کلاسی‌هایش گفت‌وگو کند و یا چیزی شبیه به آن و اگر حتی این را هم نتوانست، حداقل در اتاق خود با خودش صحبت کند...

ادامه مطلب …

(۶۳۹۱) چه صفات و شروطی واجب است در دعوت‌‌گر به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود داشته باشد؟

دعوت‌گر نیازمند داشتن چند ویژگی است:...

ادامه مطلب …

(۶۴۲۶) حکم ترک جماعت و بستن صوری مغازه‌ها در وقت نماز

کار این افراد در واقع حرام است؛ زیرا آن‌چه از آنان واجب بوده یعنی برپا داشتن نماز جماعت در مساجد را ترک کرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۶۴۱۸) حکم حضور در مجالس خانوادگی همراه با منکرات و تکلیف امر به معروف

اگر توانایی از بین‌بردن منکر را ندارد، پس دعوت را اجابت نمی‌کند؛ زیرا کسی که در مجلسی بنشیند که در آن منکری انجام می‌شود، در گناه با آن‌ها شریک است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه