جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۳۷۵) اذکار صبحگاه و شامگاه دقیقاً چه زمانی گفته می‌شوند؟

(۶۳۷۵) سوال: اذکار صبحگاه و شامگاه دقیقاً چه زمانی گفته می‌شوند؟ آیا اذکار صبحگاه باید پیش از طلوع خورشید گفته شوند؟ و آیا گفتن آن‌ها پس از طلوع خورشید جایز است؟ و درباره‌ی اذکار شامگاه، آیا آن‌ها را پیش از غروب می‌گوییم؟ و آیا گفتنشان پس از غروب جایز است؟

جواب:

امر در این موضوع واسع است، اذکار صبحگاه از هنگام طلوع فجر آغاز می‌شود تا وقتی که خورشید بالا بیاید و به‌اصطلاح وقت چاشت (ضحی) فرا برسد و اذکار شامگاه از زمانی آغاز می‌شود که آفتاب زرد می‌شود تا نیمه شب یا نزدیک آن اما گاهی اذکار خاصی با زمان خاصی وارد شده‌اند؛ مثل آیه‌الکرسی که وارد شده: «مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ»[۱]: (هر کس آن را در شبی بخواند، پیوسته از جانب الله محافظی بر او خواهد بود و شیطان تا صبح به او نزدیک نمی‌شود) پس آنچه مقید به شب باشد، باید در شب گفته شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة:  متى تُذْكَر أذكار الصباح والمساء على وجه التحديد؟ هل نذكرها في الصباح قبل طلوع الشمس؟ وهل يجوز ذكرها بعد طلوعها؟ وبالنسبة لأذكار المساء، هل نذكرها قبل الغروب، وهل يجوز ذِكْرُها بعد غروبها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأمر في هذا واسع، فأذكار الصباح من حين يطلع الفجر إلى أن ترتفع الشمس ضُحًى، وأذكار المساء من حين أن تصفر الشمس إلى منتصف الليل، أو قريبًا منه، لكن أحيانًا تأتي أذكار مُعيَّنة محددة، مثل آية الكرسي: مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ. فما قيد بالليل، فهو في الليل.

مطالب مرتبط:

(۶۳۶۰) ذکر چیست و چگونه باید انجام شود؟

ذکر، یعنی یاد کردن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، و این یادکرد می‌تواند با زبان، یا با دل، یا با اعضای بدن باشد....

ادامه مطلب …

(۶۳۷۹) حکم ندا و خطاب مستقیم به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از وفات در گفتار و دعا

اشکالی ندارد که بگویی: «عليك السلام يا رسول الله»، زیرا ما در نمازمان می‌گوییم: «السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته» و روشن است که «أيها النبي» در اصل «يا أيها النبي» بوده و «یا» حذف شده است همچنین جایز است که بگویی: «صلى الله عليك يا رسول الله» یا «أيها النبي» و عباراتی شبیه به این...

ادامه مطلب …

(۶۳۶۱) چه چیزی باعث روی‌گردانی مردم از پناه‌بردن به ذکر شده است؟

این کار دلایل متعددی دارد، از جمله:...

ادامه مطلب …

(۶۳۶۷) آیا در برخی از احادیث مربوط به اذکار خواب، فوایدی صریح ذکر شده است؟

از فواید این است که این ذکر، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اگر انسان هنگام خواب به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، خوابش بهتر و آرام‌تر خواهد بود و کمتر خواب‌های ناخوشایند و ترسناک می‌بیند که شیطان بر او عرضه می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۳۶۲) دعایی که انسان هنگامی که می‌خواهد سفر کند می‌گوید چیست؟

نخست باید گفت: هنگامی که مسافر بر مرکب خود سوار می‌شود و بر آن مستقر می‌گردد، شایسته است نعمت بزرگ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با دل خود یاد کند و در ذهن خود حاضر بدارد...

ادامه مطلب …

(۶۳۶۸) آیا واجب است انسان اذکار را با صدایی که شنیده شود بگوید؟

کافی است که اذکار را با زبان تلفظ کند به شرطی که حروف ادا شود، ولی صرف مرور کردن آن‌ها در دل کافی نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه