دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۶۳۷۵) اذکار صبحگاه و شامگاه دقیقاً چه زمانی گفته می‌شوند؟

(۶۳۷۵) سوال: اذکار صبحگاه و شامگاه دقیقاً چه زمانی گفته می‌شوند؟ آیا اذکار صبحگاه باید پیش از طلوع خورشید گفته شوند؟ و آیا گفتن آن‌ها پس از طلوع خورشید جایز است؟ و درباره‌ی اذکار شامگاه، آیا آن‌ها را پیش از غروب می‌گوییم؟ و آیا گفتنشان پس از غروب جایز است؟

جواب:

امر در این موضوع واسع است، اذکار صبحگاه از هنگام طلوع فجر آغاز می‌شود تا وقتی که خورشید بالا بیاید و به‌اصطلاح وقت چاشت (ضحی) فرا برسد و اذکار شامگاه از زمانی آغاز می‌شود که آفتاب زرد می‌شود تا نیمه شب یا نزدیک آن اما گاهی اذکار خاصی با زمان خاصی وارد شده‌اند؛ مثل آیه‌الکرسی که وارد شده: «مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ»[۱]: (هر کس آن را در شبی بخواند، پیوسته از جانب الله محافظی بر او خواهد بود و شیطان تا صبح به او نزدیک نمی‌شود) پس آنچه مقید به شب باشد، باید در شب گفته شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة:  متى تُذْكَر أذكار الصباح والمساء على وجه التحديد؟ هل نذكرها في الصباح قبل طلوع الشمس؟ وهل يجوز ذكرها بعد طلوعها؟ وبالنسبة لأذكار المساء، هل نذكرها قبل الغروب، وهل يجوز ذِكْرُها بعد غروبها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأمر في هذا واسع، فأذكار الصباح من حين يطلع الفجر إلى أن ترتفع الشمس ضُحًى، وأذكار المساء من حين أن تصفر الشمس إلى منتصف الليل، أو قريبًا منه، لكن أحيانًا تأتي أذكار مُعيَّنة محددة، مثل آية الكرسي: مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ. فما قيد بالليل، فهو في الليل.

مطالب مرتبط:

(۶۳۶۷) آیا در برخی از احادیث مربوط به اذکار خواب، فوایدی صریح ذکر شده است؟

از فواید این است که این ذکر، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اگر انسان هنگام خواب به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، خوابش بهتر و آرام‌تر خواهد بود و کمتر خواب‌های ناخوشایند و ترسناک می‌بیند که شیطان بر او عرضه می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۳۷۶) حکم به‌تأخیر انداختن اذکار صبحگاه تا ساعت یازده چیست؟

اگر به خاطر عذر باشد مثلاً اگر انسان خواب باشد و فقط در این ساعت بیدار شود، امیدواریم اشکالی نداشته باشد اما اگر بدون عذر باشد، اذکار صبحگاه جایگاهش همان وقت صبح است....

ادامه مطلب …

(۶۳۶۸) آیا واجب است انسان اذکار را با صدایی که شنیده شود بگوید؟

کافی است که اذکار را با زبان تلفظ کند به شرطی که حروف ادا شود، ولی صرف مرور کردن آن‌ها در دل کافی نیست....

ادامه مطلب …

(۶۳۶۳) آیا برای زنی که بر طهارت نیست، جایز است که بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صلوات بفرستد؟

بله، جایز است که زن حائض بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صلوات بفرستد و تمام اذکار واردشده از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را بگوید....

ادامه مطلب …

(۶۳۷۴) آیا اذکار صبحگاه وقت مشخصی دارند؟

جایگاه آن از هنگام طلوع فجر است تا وقتی که خورشید طلوع کند و هنگام چاشت (ضحی) شود؛ و وقتی زمان چاشت فرارسید، وقت صبح پایان یافته است....

ادامه مطلب …

(۶۳۸۶) حکم استفاده از تسبیح در تسبیح گفتن چیست؟

بهتر است که انسان با انگشتانش تسبیح بگوید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه