چهارشنبه 6 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۶۲۹۳) آیا توبه باعث بخشیدن شدن ربا می‌شود؟

(۶۲۹۳) سوال: آیا توبه باعث بخشیدن شدن ربا می‌شود؟

جواب:

بله، توبه، همه‌ی گناهان را از بین می‌برد و آنچه را پیش از آن بوده از بین نابود می‌کند؛ چه ربا باشد و چه غیر آن، اما درباره‌ی ربا، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَ ٰ⁠لِكُمۡ} [سوره البقرة: ۲۷۹]: (و اگر توبه کردید، اصلِ سرمایه‌هایتان از آنِ شماست)  یعنی: اگر کسی از معامله‌ی ربوی توبه کند، و طرف مقابل هنوز مبلغ را کامل نپرداخته باشد، فقط اصل سرمایه را حق دارد بگیرد، مثلاً: مردی به دیگری هزار ریال قرض می‌دهد به شرط اینکه بعد از یک سال یک هزار و دوبیست ریال برگرداند، این معامله ربوی است و اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توفیق توبه به او بدهد، فقط حق دارد همان هزار ریال را بگیرد، نه بیشتر؛ به دلیل این‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَ ٰ⁠لِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ} [سوره البقرة: ۲۷۹]: (و اگر توبه کردید، اصلِ سرمایه‌هایتان از آنِ شماست؛ نه [با گرفتنِ سودِ سرمایه‌تان به کسی] ستم می‌کنید و نه [با چشم‌پوشی از آن سودِ حرام] بر شما ستم می‌رود).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل التوبة تُكفّر الربا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: التوبة تُكفّر كل شيء، وتهدم ما قبلها، من الربا وغيره، لكن الربا يقول الله -تعالى- فيه  ﴿ وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ ﴾ [البقرة: ۲۷۹] يعني إذا تاب الإنسان من معاملة ربوية، والمطلوب لم يوفه بعد، فإنه ليس له إلا رأس ماله فقط، مثال ذلك: رجل أعطى شخصا ألف ريال على أن يكون ألفًا ومائتين بعد سنة، فهذا ربا، فإذا منّ الله عليه وتاب، فلا يأخذ من صاحبه إلا ألف ريال فقط، لقوله تعالى ﴿ وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ ﴾ [البقرة: ٢٧٩].

مطالب مرتبط:

(۶۲۶۵) آیا می‌توان گفت که مسلمانِ ذلیل، باید از ذلت خود توبه کند؟

ذلت، اثر و نتیجه‌ی معصیت‌ها و نوعی عقوبت است، نه خود معصیت، معصیت‌ها از افعال بنده‌اند، اما ذلت، قضای الهی و مقدر شده از سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، به سبب آن معصیت‌ها، لذا اگر از معصیت‌ها توبه کنند، عزت به آن‌ها بازمی‌گردد...

ادامه مطلب …

(۶۲۶۱) بارها توبه کردم و باز لغزیدم؛ آیا الله هنوز توبه مرا می‌پذیرد؟

اگر این شخص از آن گناه توبه‌ی نصوح کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد و اگر بعدها نفسش او را وسوسه کند و دوباره آن گناه را مرتکب شود، سپس توبه‌ای نصوح و مخلصانه داشته باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز باز توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۳) شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه؟

اگر کسی بدهی دارد و در پرداخت آن شک دارد، اصل این است که بدهی‌اش باقی است، مگر اینکه یقین پیدا کند آن را پرداخته است....

ادامه مطلب …

(۶۲۹۵) حکم صدقه دادن از مال حرام به خانواده در صورت عدم امکان بازگرداندن به صاحبان اصلی

جایز نیست که این مال را به خانواده‌ات صدقه بدهی؛ زیرا اگر چنین کنی، گویا آن را به تملک خود درآورده‌ای....

ادامه مطلب …

(۶۲۵۸) حکم توبه پس از ترک نماز در نوجوانی

توبه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر سببی که باشد، پذیرفته است؛ هرکس توبه کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۷۹) حکم توبه و جبران حق‌الناس در صورت ناتوانی از مواجهه با صاحب حق

واجب است که از کسی که به او در آبرو، مال یا بدنش ظلم کرده‌ای، در همین دنیا حلالیت بطلبی؛ زیرا اگر در دنیا از او حلالیت نگیری، در روز قیامت به اندازه ظلمی که کرده‌ای از حسناتت به او داده می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه