(۶۲۳۲) سوال: میخواهم در مورد مسئلهای که مربوط به من و خواهرانم است با شما مشورت کنم، ما چند خواهر هستیم که برایمان مقدر شده بدون ازدواج بمانیم، چون بسیار از سن ازدواج ما گشته است و حتی شاید به سن یائسگی نزدیک شده باشیم، این در حالی است که، و الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ شاهد است بر آنچه میگویم، دارای اخلاق خوبی هستیم و همهی مان مدرک دانشگاهی داریم، ولی این، قسمت ما بوده و الحمد لله، از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ صبر، ایمان و تقوا میطلبیم اما مشکل مادی است که باعث شده کسی رغبت به ازدواج با ما نداشته باشد؛ چون شرایط ازدواج، مخصوصاً در کشور ما با توجه به آیندهی زندگی مبتنی بر مشارکت مالی بین زن و شوهر است اکنون، بعد از گذشتن از سن ازدواج، الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ توفیق کار در امارات متحده عربی را به من عطا کرده، اما در برنامهی برگزیده “نور علی الدرب” شنیدم که چنین سفری بدون محرم حرام است، پس به خاطر پیروی از سنت رسول کریمان از آنجا که شرایط کسی را ندارم که با من سفر کند، تصمیم گرفتهام به مشیئت الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ، استعفا بدهم و به کشورم برگردم؛ اکنون از شما میپرسم: ای شیخ گرامی، چطور خود را از درد و رنجی که برایمان مقدر شده حفظ کنیم؟ چگونه خود را از پرسشهای مکرر مردم درباره دلیل ازدواج نکردنمان در امان نگه داریم؟ دیگر معاشرت با مردم به خاطر این مسئله برایمان سخت شده، میدانم که صبر، نماز، و استعانت از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ راه نجات است، اما بیتردید، این مسئله برای نفس سخت و مشقتبار است، از شما میخواهم به نمایندگی از خواهرانم من را نصیحت و راهنمایی کنید، از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ برای خودم و آنها خیر میطلبم، الله به شما برکت دهد.
جواب:
نصیحتی که به چنین خواهرانی که ازدواجشان به تأخیر افتاده دارم، این است همانطور که خودِ سؤال گفته شاراه کرد، باید به سوی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ روی آورند، دعا کنند و با تضرع از او بخواهند تا کسی را که دین و اخلاقش مورد رضایت است برایشان فراهم کند، اگر انسان در روی آوردن به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ صادق باشد، و آداب دعا را رعایت کند، و موانع اجابت دعا را کنار بگذارد، الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌۖ أُجِیبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِۖ فَلۡیَسۡتَجِیبُوا۟ لِی وَلۡیُؤۡمِنُوا۟ بِی لَعَلَّهُمۡ یَرۡشُدُونَ} [سوره البقرة: ۱۸۶]: (و چون بندگانم، از تو درباره من بپرسند، بگو: به راستی که من نزدیکم، دعای دعاکننده را هنگامیکه مرا بخواند؛ اجابت میکنم. پس (آنان) باید دعوت مرا بپذیرند، و به من ایمان بیاورند، باشد که راهیابند) و نیز فرموده است: {وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدۡعُونِیۤ أَسۡتَجِبۡ لَكُمۡ} [سوره غافر: ۶۰] (و پروردگار شما فرمود: «مرا بخوانید، تا (دعای) شما را اجابت کنم)، الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ اجابت دعا را مشروط به این کرده که بنده نخست دعوت او را بپذیرد، و به او ایمان بیاورد، لذا من چیزی قویتر از پناه بردن به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَى، دعا کردن، تضرع و انتظار فرج نمیبینم، از رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «وَاعْلَمْ أَنَّ فِي الصَّبْرِ عَلَى مَا تَكْرَهُ خَيْرًا كَثِيرًا، وَأَنَّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْرِ، وَأَنَّ الْفَرَجَ مَعَ الْكَرْبِ، وَأَنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا»[۱]: (بدان که در صبر بر آنچه دوست نداری، خیر زیادی است و اینکه پیروزی همراه با صبر است، گشایش با سختی، و با هر سختی آسانی میآید) از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ برای این بانوان و هر که مانند آنان است میطلبم که کارشان را آسان سازد و برایشان مردان صالحی فراهم کند که ایشان را در صلاح دین و دنیا یاری کنند.
سؤالکننده: ای شیخ گرامی، آیا این عدم ازدواج با همه درد و رنجی که برایمان دارد، کفارهی گناهان ما هست؟ و آیا این محرومیت، حالتی است که شامل ما شده، یا فقط نصیب و تقدیر الهی است؟
جواب: بدون شک، آنچه پیش آمده، نصیب و تقدیری است که نوشته شده است، چرا که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ در لوح محفوظ هر آنچه را تا روز قیامت رخ خواهد داد، نوشته است، اجل، عمل، رزق و سعادت یا شقاوتش بنده نوشته شده است چناچه الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ به این معنا در این آیه بدان اشاره کرده است: {مَاۤ أَصَابَ مِن مُّصِیبَةࣲ فِی ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِیۤ أَنفُسِكُمۡ إِلَّا فِی كِتَـٰبࣲ مِّن قَبۡلِ أَن نَّبۡرَأَهَاۤ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ یَسِیرࣱ* لِّكَیۡلَا تَأۡسَوۡا۟ عَلَىٰ مَا فَاتَكُمۡ وَلَا تَفۡرَحُوا۟ بِمَاۤ ءَاتَىٰكُمۡ} [سوره الحديد: ۲۲-۲۳]: (هیچ آسیبى در زمین و یا در وجود شما روى نخواهد داد، مگر پیش از آن که آن را پديد آوريم، در دفتر [علم الهی] رقم خورده است. به راستی كه این کار، بر الله آسان است* تا بر آنچه از دستتان میرود افسوس نخورید و به آنچه به دست میآورید سرمست نگردید) و با آنکه این واقعه مقدر و نوشته شده از سوی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است، ولی اگر بنده بر آن صبر و احتساب اجر کند، الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ او را پاداش خواهد داد، پس اگر انسان بر مصیبت صبر پیشه کند و ثواب آن را از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ بخواهد، این صبر موجب آمرزش گناهان، بالا رفتن درجات و زیاد شدن پاداشش خواهد شد، الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَبَشِّرِ ٱلصَّـٰبِرِینَ* ٱلَّذِینَ إِذَاۤ أَصَـٰبَتۡهُم مُّصِیبَةࣱ قَالُوۤا۟ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّاۤ إِلَیۡهِ رَٰجِعُونَ* أُو۟لَـٰۤىِٕكَ عَلَیۡهِمۡ صَلَوَٰتٌۭ مِّن رَّبِّهِمۡ وَرَحۡمَةࣱۖ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ هُمُ ٱلۡمُهۡتَدُونَ} [سوره البقرة: ۱۵۵-۱۵۷]: (و [ای پیامبر،] شکیبایان را [به آنچه در دنیا و آخرت برایشان فراهم میآید] بشارت بده* همان کسانی که هر گاه مصیبتی به ایشان میرسد [از روی رضایت و تسلیم] میگویند: «به راستی که ما از آنِ الله هستیم و به سوی او بازمیگردیم»* اینها هستند که درودها و رحمتی از پروردگارشان برایشان است و همینان هدایتیافتگانند) و همچنین فرموده است: {إِنَّمَا یُوَفَّى ٱلصَّـٰبِرُونَ أَجۡرَهُم بِغَیۡرِ حِسَابࣲ} [سوره الزمر: ۱۰]: (جز این نیست که صابران، پاداش خود را بیشمار و تمام دریافت میدارند).
[۱] مسند أحمد (٣٠٧/١، شماره ٢٨٠٤).