(۶۱۹۹) سوال: حکم محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ چیست؟ و این محبت چگونه است؟
جواب:
محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ، از محکمترین پیوندهای ایمان است و این امری مطلوب است که بنده برای آن پاداش میگیرد تا جایی که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم کسانی را که به خاطر الله یکدیگر را دوست دارند، از جملهی کسانی دانسته که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ در روزی که سایهای جز سایهی (عرش) او نیست، آنان را در سایهی (عرش) خویش قرار میدهد چناچه رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودند: «سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ: الْإِمَامُ الْعَادِلُ، وَشَابٌّ نَشَأَ بِعِبَادَةِ اللَّهِ، وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي الْمَسَاجِدِ، وَرَجُلَانِ تَحَابَّا فِي اللَّهِ؛ اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وَتَفَرَّقَا عَلَيْهِ، وَرَجُلٌ دَعَتْهُ امْرَأَةٌ ذَاتُ مَنْصِبٍ وَجَمَالٍ، فَقَالَ: إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ، وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ، فَأَخْفَاهَا؛ حَتَّى لَا تَعْلَمَ يَمِينُهُ مَا تُنْفِقُ شِمَالُهُ، وَرَجُلٌ ذَكَرَ اللَّهَ خَالِيًا؛ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ»[۱]: (هفت نفرند که الله آنان را در سایهی (عرش)ش جای میدهد، روزی که هیچ سایهای جز سایه او نیست: حاکم عادل و جوانی که در عبادت الله رشد کرده و مردی که دلش به مسجدها آویخته است و دو مردی که به خاطر الله یکدیگر را دوست دارند، با هم گرد میآیند و بر اساس آن از هم جدا میشوند و مردی که زنی صاحبمنصب و زیبا او را فرا میخواند (اما آن مرد) میگوید: «همانا من از الله میترسم» و مردی که صدقه میدهد و آن را پنهان میسازد تا آنجا که دست راستش نمیداند دست چپش چه انفاق میکند و مردی که در خلوت، یاد الله میکند و چشمانش پر از اشک میشود).
پس محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ، از محکمترین پیوندهای ایمان است و سبب آن این است که انسان کسی را میبیند که بندهای است مطیع و اهل عبادت، به اندازهی توان در راه اصلاح بندگان الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ تلاش میکند، و او را به همین خاطر دوست میدارد زیرا اسباب محبت بسیارند: گاهی محبت به خاطر خویشاوندی است، گاهی به خاطر دوستی یا ثروت یا فقر یا حتی به خاطر مشارکت در گناه و فسق، همانگونه که میان اهل گناه و فسق دیده میشود اما محبت به خاطر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ، برترین و شریفترین نوع محبت است و از رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم روایت شده که فرمودند: «المَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ»[۲]: (هر شخصی با کسی خواهد بود که او را دوست دارد).
[۱] صحیح بخاری: كتاب الأذان، باب من جلس في المسجد ينتظر الصلاة وفضل المساجد، رقم شماره (٦٢٩)، وصحیح مسلم: كتاب الزكاة، باب فضل إخفاء الصدقة، شماره (۱۰۳۱).
[۲] صحیح بخاری: كتاب الأدب، باب علامة حب الله عز وجل، شماره (٥٨١٦)، وصحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب المرء مع من أحب، شماره (٢٦٤٠).