جمعه 4 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۶۱۹۲) تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

(۶۱۹۲) سوال: تقوا چیست؟ و از مراتب آن برایمان بگویید

جواب:

تقوا آن است که انسان برای خود سپری در برابر عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دهد؛ و این با عمل به دستورات الله‌ سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از روی علم و آگاهی، و ترک آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن نهی کرده نیز از روی علم و آگاهی حاصل می‌شود.

اما مراتب تقوا بسته به مقدار انجام واجبات و ترک محرمات، متفاوت است؛ هرچه انسان در انجام طاعات کوشاتر باشد، تقوای او نسبت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیشتر است و هرچه بیشتر از محارم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دوری کند، تقوایش بیشتر خواهد بود، از همین رو، محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم باتقواترینِ آفریدگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بود؛ چنان‌که خود فرمود: «وَاللَّهِ إِنِّي لَأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ»[۱]: (به الله سوگند، من از همه شما بیشتر از الله میترسم و پرهیزگارترم) زیرا او در اجرای فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از همه کوشاتر، و در دوری از محرمات از همه پرهیزکارتر بود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي التقوى، وحدثونا عن مراتبها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التقوى أن يتخذ الإنسان الوقاية من عذاب الله، وذلك بأن يقوم بأوامر الله -عز وجل- عن عِلْمٍ وبَصيرة، وأن يترك ما نهى الله عنه عن عِلْمٍ وبَصِيرة.

وأما مراتبها، فإنها تختلف باختلاف ما فعل الإنسان من المأمورات، وما ترك من المنهيات، فكلما كان الإنسان أَقْوَمَ في فعل الطاعة، كان أتقى الله -عز وجل- وكلما كان أَبْعَدَ عن محارم الله، كان أتقى الله -عز وجل- ولهذا كان محمد صلى الله عليه وسلم أتقى الخلق، كما قال -عليه الصلاة والسلام-: «إِنِّي لَأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ». لأنه صلى الله عليه وسلم أقوم الناس بأمر الله، وأبعدهم عن محارم الله.

مطالب مرتبط:

(۶۱۸۹) زهد و عبادت در پرتو قرآن و سنت

اولاً باید بدانیم که عابدان و زاهدان آن‌گونه نیستند که بسیاری از مردم تصور می‌کنند...

ادامه مطلب …

(۶۲۰۲) ورع و زهد چیست؟

زهد مرتبه‌ای بالاتر از ورع است....

ادامه مطلب …

(۶۱۹۷) عبادات مستحبّی که موجب قرب به الله و تقویت محبت و تقوا می‌شوند

عبادات مستحب فراوان‌اند، از جمله، نمازهای نافله: مانند دوازده رکعت نماز سنت رواتب....

ادامه مطلب …

(۶۱۹۶) مؤمن چه باید بکند اگر دلش هنگام یاد الله یا در نماز خشوع نداشته باشد؟

اگر دل در هنگام یاد الله یا در نماز خشوع ندارد، این نشانه آن است که در قلب، نوعی بیماری وجود دارد، پس انسان باید این بیماری را با بازگشت فراوان به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درمان کند...

ادامه مطلب …

(۶۱۹۵) تأثیر قساوت قلب بر قبولی عبادات و نشانه‌های ضعف ایمان

برخی از مردم دچار قساوت قلب هستند، دل‌شان نرم نیست؛ پس آن‌ها را می‌بینی که خشوعی ندارند حتی اگر به بزرگ‌ترین مصیبت‌ها هم دچار شوند، از الله عافیت می‌خواهیم، دلشان همچون سنگ یا حتی سخت‌تر از آن است....

ادامه مطلب …

(۶۱۸۶) چگونه انسان مسلمان خود را از عذاب قبر و عذاب آتش حفظ کند؟

با انجام دادن اعمال صالحی که باعث تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌شود، خود را از عذاب قبر و عذاب آتش حفظ می‌کند و عمل صالح باید دو شرط در آن باشد:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه