دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۲ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۱۴۰) حکم اقامه‌ی نماز در مسجد دورتر و استناد به حدیث «لا تشد الرحال…»

(۳۱۴۰) سوال: در روستای ما مسجدی وجود دارد که نماز در آن اقامه می‌‌شود اما برخی از برادران ترجیح می‌‌دهند به مسجد روستای دیگری که حدود سی کیلومتر دورتر است بروند و برخی از برادران بر آن‌‌ها با  این حدیث اعتراض وارد کردند: «لا تشد الرحال إلا إلی ثلاثة مساجد»[۱]: (بار سفر مگر به سوی سه مسجد بسته نمی‌‌شود) همان‌‌طور که معروف است؛ لطفا در این مسئله مفصل توضیح دهید.

جواب:

می‌‌گوییم: افرادی که به مسجد خارج از شهر می‌‌روند هدفشان خود مسجد نیست بلکه به خاطر علم، منفعت و نصیحتی که به وسیله‌‌ی خطبه‌‌ی این خطیب از آن بهره‌‌‌‌مند می‌‌شوند است و از باب بار سفر بستن به غیر از این مساجد سه‌‌گانه نیست بلکه از باب بار سفر بستن برای علم است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من سلك طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله له به طريقا إلى الجنة»: (هر کسی راهی را در پیش بگیرد که به خاطر کسب علم باشد الله راه بهشت را برای او هموار و آسان می‌‌گرداند).


[۱] بخاري: كتاب الجمعة، باب فضل الصلاة في مسجد مكة و مدينة، شماره­ى  (1189)، و مسلم: كتاب الحج، باب لا تشد الرحال إلا لثلاثة مساجد، شماره­ى (۱۳۷۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد في قريتنا مسجد تقام فيه صلاة الجمعة، ولكن بعض الإخوان يفضلون الذهاب إلى مسجد في قرية أخرى تبعد حوالي ثلاثين كيلومترا، واعترض عليهم البعض من الإخوان بحديث: «لا تُشَدُّ الرحال إلا إلى ثلاثة مساجد» كما هو معروف. نرجو الإيضاح والتفصيل مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى – : نقول: إن هؤلاء الجماعة الذين يذهبون إلى مسجد خارج البلد لا يقصدون المسجد نفسه، وإنما يقصدون ما يَحْصُلُ لهم من العلم والمنفعة ،والموعظة بخطبة هذا الخطيب الذي يخطب في المسجد الذي يذهبون إليه، وليس هذا من باب شد الرَّحْلِ إلى مساجد غير المساجد الثلاثة، بل هو من شد الرحل إلى العلم ، وقد قال النبي صلى الله عليه وسلم: «من سَلَكَ طريقا يلتمس فيه علمًا، سَهَّل الله له به طريقا إلى الجنة»، فذها بهم إلى هذا الخطيب من أجل انتفاعهم بخطبته بالموعظة وبيان الأحكام الشرعية ليس من باب شد الرحل إلى المسجد؛ لأن المقصود بشد الرَّحْلِ إلى المسجد أن يشد الإنسان الرحل إلى نفس المسجد والبقعة، فيجب معرفة الفرق بين هذا وهذا.

فعليه نقول: إن فعلهم هذا لا بأس به، بل إذا كانوا قد قصدوا فيه العلم يكون مطلوبًا مأمورا به كما ثبت عن النبي عليه الصلاة والسلام: «من سلك طريقا يلتمس فيه علما سَهَّلَ الله له به طريقا إلى الجنة».

مطالب مرتبط:

(۳۰۷۰) آیا برای امام جمعه شرط است که بر روی مکان مرتفع خطبه بخواند؟

شرط نیست که در مکان مرتفع باشد بلکه جایز است در محراب بر روی زمین باشد اما در مکان مرتفع بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۱۰۷) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

"احتباء" یعنی این که انسان بر روی باسن خود نشسته و ساق و دو رانش را راست قرار دهد و با کمربند یا ماننده آن ببندد تا این که به یکدیگر بپیوندند و راحت‌‌تر باشد...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۵) آیا بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده می‌‌شود؟

کسی که نماز جمعه را همراه امام خوانده باشد نماز ظهر را نمی‌‌خواند بلکه اعاده‌‌ی نماز جمعه با نماز ظهر از جمله‌‌های بدعت‌‌های نوظهوری است که در زمان صحابه مشهور نبوده....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۶) حکم اقامه نماز جمعه برای عشایر ساکن بیابان

در بادیه‌‌ها (بیابان‌‌ها) نماز جمعه خوانده نمی‌‌شود زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیابان‌‌هایی در اطراف مدینه بود ولی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن‌‌ها امر نکرد که نماز جمعه را برپا کنند...

ادامه مطلب …

(۳۰۶۲) حکم نماز تحیة‌المسجد هنگام اذان دوم روز جمعه

هرگاه از تحیه‌‌ی مسجد را فارغ شد جواب مؤذن را در صورتی که امام شروع به خطبه نکند بدهد اگر شروع به خطبه نمود گوش دادن به خطبه بهتر است....

ادامه مطلب …

(۳۰۹۶) اگر خطیب در حال خطبه در روز جمعه بی‌‌وضو شود و در خطبه‌‌ی اول یا دوم باشد؛ آیا خطبه را کامل کند؟

خطبه را کامل می‌‌کند هرگاه دو خطبه تمام شد پایین آمده و برود وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه