چهارشنبه 6 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۱۴۰) حکم اقامه‌ی نماز در مسجد دورتر و استناد به حدیث «لا تشد الرحال…»

(۳۱۴۰) سوال: در روستای ما مسجدی وجود دارد که نماز در آن اقامه می‌‌شود اما برخی از برادران ترجیح می‌‌دهند به مسجد روستای دیگری که حدود سی کیلومتر دورتر است بروند و برخی از برادران بر آن‌‌ها با  این حدیث اعتراض وارد کردند: «لا تشد الرحال إلا إلی ثلاثة مساجد»[۱]: (بار سفر مگر به سوی سه مسجد بسته نمی‌‌شود) همان‌‌طور که معروف است؛ لطفا در این مسئله مفصل توضیح دهید.

جواب:

می‌‌گوییم: افرادی که به مسجد خارج از شهر می‌‌روند هدفشان خود مسجد نیست بلکه به خاطر علم، منفعت و نصیحتی که به وسیله‌‌ی خطبه‌‌ی این خطیب از آن بهره‌‌‌‌مند می‌‌شوند است و از باب بار سفر بستن به غیر از این مساجد سه‌‌گانه نیست بلکه از باب بار سفر بستن برای علم است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من سلك طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله له به طريقا إلى الجنة»: (هر کسی راهی را در پیش بگیرد که به خاطر کسب علم باشد الله راه بهشت را برای او هموار و آسان می‌‌گرداند).


[۱] بخاري: كتاب الجمعة، باب فضل الصلاة في مسجد مكة و مدينة، شماره­ى  (1189)، و مسلم: كتاب الحج، باب لا تشد الرحال إلا لثلاثة مساجد، شماره­ى (۱۳۷۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد في قريتنا مسجد تقام فيه صلاة الجمعة، ولكن بعض الإخوان يفضلون الذهاب إلى مسجد في قرية أخرى تبعد حوالي ثلاثين كيلومترا، واعترض عليهم البعض من الإخوان بحديث: «لا تُشَدُّ الرحال إلا إلى ثلاثة مساجد» كما هو معروف. نرجو الإيضاح والتفصيل مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى – : نقول: إن هؤلاء الجماعة الذين يذهبون إلى مسجد خارج البلد لا يقصدون المسجد نفسه، وإنما يقصدون ما يَحْصُلُ لهم من العلم والمنفعة ،والموعظة بخطبة هذا الخطيب الذي يخطب في المسجد الذي يذهبون إليه، وليس هذا من باب شد الرَّحْلِ إلى مساجد غير المساجد الثلاثة، بل هو من شد الرحل إلى العلم ، وقد قال النبي صلى الله عليه وسلم: «من سَلَكَ طريقا يلتمس فيه علمًا، سَهَّل الله له به طريقا إلى الجنة»، فذها بهم إلى هذا الخطيب من أجل انتفاعهم بخطبته بالموعظة وبيان الأحكام الشرعية ليس من باب شد الرحل إلى المسجد؛ لأن المقصود بشد الرَّحْلِ إلى المسجد أن يشد الإنسان الرحل إلى نفس المسجد والبقعة، فيجب معرفة الفرق بين هذا وهذا.

فعليه نقول: إن فعلهم هذا لا بأس به، بل إذا كانوا قد قصدوا فيه العلم يكون مطلوبًا مأمورا به كما ثبت عن النبي عليه الصلاة والسلام: «من سلك طريقا يلتمس فيه علما سَهَّلَ الله له به طريقا إلى الجنة».

مطالب مرتبط:

(۳۰۹۸) آیا در روز جمعه جایز است که یک نفر خطبه نموده و یک نفر دیگر نماز بخواند؟

بله، در نماز جمعه جایز است خطبه را یک نفر و نماز را کسی دیگر بخواند زیرا از شرط صحیح بودن خطبه این نیست که خود خطیب، امام نماز شود...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۱) آیا نماز جمعه یک خطبه دارد؟

نماز جمعه باید دو خطبه داشته باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای نماز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۵) آیا بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده می‌‌شود؟

کسی که نماز جمعه را همراه امام خوانده باشد نماز ظهر را نمی‌‌خواند بلکه اعاده‌‌ی نماز جمعه با نماز ظهر از جمله‌‌های بدعت‌‌های نوظهوری است که در زمان صحابه مشهور نبوده....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اشتغال کاری و عدم اجازه کارفرما

گر مکان تو از مسجد دور است همانند اینکه در مزرعه‌‌هایی که در خارج از شهر باشند باشی و صدای اذان را نشنوی در این حالت نماز جمعه بر تو واجب نیست و فقط نماز ظهر می‌‌خوانی....

ادامه مطلب …

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه