پنج‌شنبه 24 محرم 1448
۱۷ تیر ۱۴۰۵
9 جولای 2026

(۳۱۴۰) حکم اقامه‌ی نماز در مسجد دورتر و استناد به حدیث «لا تشد الرحال…»

(۳۱۴۰) سوال: در روستای ما مسجدی وجود دارد که نماز در آن اقامه می‌‌شود اما برخی از برادران ترجیح می‌‌دهند به مسجد روستای دیگری که حدود سی کیلومتر دورتر است بروند و برخی از برادران بر آن‌‌ها با  این حدیث اعتراض وارد کردند: «لا تشد الرحال إلا إلی ثلاثة مساجد»[۱]: (بار سفر مگر به سوی سه مسجد بسته نمی‌‌شود) همان‌‌طور که معروف است؛ لطفا در این مسئله مفصل توضیح دهید.

جواب:

می‌‌گوییم: افرادی که به مسجد خارج از شهر می‌‌روند هدفشان خود مسجد نیست بلکه به خاطر علم، منفعت و نصیحتی که به وسیله‌‌ی خطبه‌‌ی این خطیب از آن بهره‌‌‌‌مند می‌‌شوند است و از باب بار سفر بستن به غیر از این مساجد سه‌‌گانه نیست بلکه از باب بار سفر بستن برای علم است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من سلك طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله له به طريقا إلى الجنة»: (هر کسی راهی را در پیش بگیرد که به خاطر کسب علم باشد الله راه بهشت را برای او هموار و آسان می‌‌گرداند).


[۱] بخاري: كتاب الجمعة، باب فضل الصلاة في مسجد مكة و مدينة، شماره­ى  (1189)، و مسلم: كتاب الحج، باب لا تشد الرحال إلا لثلاثة مساجد، شماره­ى (۱۳۷۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد في قريتنا مسجد تقام فيه صلاة الجمعة، ولكن بعض الإخوان يفضلون الذهاب إلى مسجد في قرية أخرى تبعد حوالي ثلاثين كيلومترا، واعترض عليهم البعض من الإخوان بحديث: «لا تُشَدُّ الرحال إلا إلى ثلاثة مساجد» كما هو معروف. نرجو الإيضاح والتفصيل مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى – : نقول: إن هؤلاء الجماعة الذين يذهبون إلى مسجد خارج البلد لا يقصدون المسجد نفسه، وإنما يقصدون ما يَحْصُلُ لهم من العلم والمنفعة ،والموعظة بخطبة هذا الخطيب الذي يخطب في المسجد الذي يذهبون إليه، وليس هذا من باب شد الرَّحْلِ إلى مساجد غير المساجد الثلاثة، بل هو من شد الرحل إلى العلم ، وقد قال النبي صلى الله عليه وسلم: «من سَلَكَ طريقا يلتمس فيه علمًا، سَهَّل الله له به طريقا إلى الجنة»، فذها بهم إلى هذا الخطيب من أجل انتفاعهم بخطبته بالموعظة وبيان الأحكام الشرعية ليس من باب شد الرحل إلى المسجد؛ لأن المقصود بشد الرَّحْلِ إلى المسجد أن يشد الإنسان الرحل إلى نفس المسجد والبقعة، فيجب معرفة الفرق بين هذا وهذا.

فعليه نقول: إن فعلهم هذا لا بأس به، بل إذا كانوا قد قصدوا فيه العلم يكون مطلوبًا مأمورا به كما ثبت عن النبي عليه الصلاة والسلام: «من سلك طريقا يلتمس فيه علما سَهَّلَ الله له به طريقا إلى الجنة».

مطالب مرتبط:

(۳۰۹۴) وقتی خطیب جمعه نیامد، نمازگزاران چه کنند؟

یک نفر بلند شده و برای آن‌‌ها دو خطبه بخواند که با آن کفایت حاصل شود سپس نماز جمعه را بخوانند اما خواندن نماز ظهر در حالی که امکان اقامه‌‌ی نماز جمعه وجو دارد بر آن‌‌ها حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۰۶۰) حکم دو رکعت نمازی که مردم آن را بین اذان اول و دوم جمعه می‌‌خوانند چیست؟

این بدعت است یعنی نماز سنتی که بین دو اذان نزدیک به هم خوانده شود زیرا از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین چیزی مشهور نبوده است لذا برای انسان شایسته نیست که این دو رکعت را بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۳) آیا در صورتی که مسجد دور باشد جایز است نماز جمعه در خانه خوانده شود؟

اینکه انسان در خانه‌‌ یا مغازه‌‌اش نماز بخواند جایز نیست زیرا مقصود از نماز جمعه و جماعات این است که مسلمانان با یکدیگر جمع شوند...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۰) حکم پاسخ سلام و مصافحه در حین خطبه جمعه

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که خطیب خطبه می‌‌خواند دو رکعت نماز سبک می‌‌خواند و می‌‌نشیند و بر کسی سلام نمی‌‌کند چون سلام کردن بر مردم در این حالت حرام است...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۰) حکم گفت‌وگو درباره مناسک عمره در حین خطبه نماز جمعه

برای انسان جایز نیست در حال خطبه صحبت کند و هر کسی در حال خطبه صحبت کند لغو انجام داده و هر که لغو انجام دهد جمعه‌‌ای ندارد (فضیلت نماز جمعه را از دست می‌‌دهد)....

ادامه مطلب …

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه