پنج‌شنبه 24 محرم 1448
۱۷ تیر ۱۴۰۵
9 جولای 2026

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

(۳۱۱۸) سوال: مسافر بودیم و از روستایی برای خواندن نماز جمعه عبور کردیم و در اثنای جست‌‌وجوی آب یکی از مردم از مسجد خارج شد و در حالی که امام خطبه می‌‌خواند ما را راهنمایی کرد؛ آیا صحبت کردن او حرام است یا خیر؟

جواب:

برای انسان درست نیست که در اثنای خطبه با کسی جز در حالت ضرورت صحبت کند مثل این که شخصی را ببیند که در خطر است یا مثل آن، در آن صورت به او خبر می‌‌دهد تا در خطر نیفتد.

این صورتی که سؤال کننده ذکر نمود یعنی آن‌‌ها به دنبال آب بودند لذا فردی در حال خطبه از مسجد خارج شد و آن‌‌ها را به مکان آب راهنمایی کرده شبیه به ضرورت است زیرا آن‌‌ها برای طهارت به آب نیاز داشتند اما اگر این فرد سکوت می‌‌کرد و با اشاره آن‌‌ها را راهنمایی می‌‌کرد بین عدم صحبت کردن و بین راهنمایی برادرانش به محل آب جمع می‌‌بست لذا بهتر از این است که با آن‌‌ها با سخنانی که ترس آن می‌‌رود در آن چه ممنوع است وارد شود صحبت کند.

بنابراین می‌گوییم: اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنا مسافرين ومررنا بقرية لنصلي الجمعة، وأثناء بحثنا عن الماء خرج أ أحد الناس من المسجد ودلنا عليه والإمام يخطب فهل کلامه هذا يعتبر حراما أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: لا يجوز للإنسان حال خطبة الجمعة أن يتكلم مع أحد إلا عند الضرورة، مثل أن يرى شخصا يقع في مهلكة أو نحو ذلك، فيُنَبِّهه لئلا يقع في المهلكة.

وهذه الصورة التي ذكرها السائل : أنهم كانوا يبحثون عن الماء، فخرج أحد الرجال من المسجد والإمام يخطب ودلهم على موضع الماء، شبيهة بالضرورة؛ لأن هؤلاء محتاجون إلى الطهارة بالماء، ولكن لو أن هذا الرجل سکت وصار يرشدهم بالإشارة لَجَمَعَ هنا بين عدم الكلام وبين دلالة إخوانه على موضع الماء، فيكون هذا أحسن من كونه يتكلم معهم كلاما يخشى أن يقع في المحظور.

إذا نقول: إذا حصلت مثل هذه الحادثة فإن الأولى والأفضل أن يسلك الدليل الذي دلهم على الماء في دلالتهم طريق الإشارة، فيرشدهم إلى المكان بالإشارة.

مطالب مرتبط:

(۳۰۴۴) حکم استماع خطبه‌‌ی جمعه از تلویزیون و ترک حضور در نماز جمعه

اگر در مکانی هستند که جمعه در آن برگزار نمی‌‌شود مثلا: در تفریح هستند و به خطبه گوش می‌‌دهند سپس بلند شده و نماز ظهر را می‌‌خوانند اشکالی ندارد و لازم نیست به این خطبه حتما گوش دهند...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۸) حکم نماز جمعه برای کسی که از محل اقامه‌ی آن فاصله‌ی زیادی دارد

اگر خارج از شهر در مکان دوری باشد لازم نیست که به شهر بیاید زیرا به خاطر دور بودنش به اجابت این اذان فرا خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۵) اگر خطیب نتواند خطبه را به پایان برساند؛ تکلیف نمازگزاران چیست؟

اگر آن چه در خطبه‌‌ی اولی کفایت می‌‌کند را نگفته باشد یکی از حضار بلند شده و خطبه را از ابتدا شروع نموده و دو خطبه و نماز بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۲۶) آیا وقت مشخصی برای بالا رفتن امام بر منبر در نماز جمعه وجود دارد؟

بهتر است خطیب در وقت زوال خورشید حاضر شود زیرا این وقت نماز ظهر است و برخی از علما رخصت داده که می‌‌تواند یک یا دو ساعت قبل از زوال بیاید..

ادامه مطلب …

(۳۰۵۲) حکم اقامه‌ی نماز جمعه و سایر فرائض در خانه

برای انسان جایز نیست که نماز جمعه را در خانه‌‌‌‌اش بخواند بلکه برای او واجب است که همراه جماعت در مسجد حضور یابد اگر نمی‌‌تواند در خانه‌‌اش نماز ظهر بخواند زیرا در نماز جمعه باید در جماعت و در مسجد حضور داشت و باید خطبه داشته باشد و انسان نمی‌‌تواند به تنهایی در خانه‌‌اش نماز جمعه بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۳۶) آیا نماز جمعه در دوره‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور بوده است؟

چگونه در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موجود نبوده در حالی که به صورت تواتر خواندن نماز جمع توسط رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده است؟ و این امری است که هیچ کس در آن شک نمی‌‌‌‌کند درست است که مصعب بن عمیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ اولین کسی است که در مدینه قبل از آمدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مدینه نماز جمعه را خواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه