جمعه 8 ربیع‌الاول 1448
۳۰ مرداد ۱۴۰۵
21 آگوست 2026

(۳۱۰۲) حکم قرائت سوره سجده از روی مصحف و تقسیم آن در نماز صبح جمعه

(۳۱۰۲) سوال: شیخ بزرگوار! امامی را در  مسجد دیدم که در نماز صبح روز جمعه سوره‌‌ی سجده را از روی مصحف می‌‌خواند و آن را به دو قسمت تقسیم می‌‌کند؛ حکم این کارش چیست؟

جواب:

سنت است انسان در نماز صبح جمعه در رکعت اول سوره‌‌ی سجده را کامل و در رکعت دوم سوره‌‌ی انسان را کامل بخواند و اشکالی ندارد در صورت نیاز از روی مصحف بخواند اما سوره‌‌ی سجده را به دو قسمت نمی‌‌کند زیرا اگر آن را به دو قسمت کند از سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روی گردانی نموده در حالی او که به مصالح امت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آگاه‌‌تر نیست و اگر می‌‌خواهد به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اقتدا کند از سنت تبعیت کند اما تقسیم نمودن آن چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را یک قسمت قرار داده اشتباه بزرگی است لذا می‌‌گوییم: سوره‌‌ی سجده را در رکعت اول کامل و سوره‌‌ی انسان را در رکعت دوم کامل بخوان اگر این کار را انجام نمی‌‌دهی سوره‌‌ی دیگری را بخوان اما این که سنت را به دو قسمت کنی در آن اشکال وجود دارد.

چه بسا بگوید: اگر برای جماعت سوره‌‌ی سجده در رکعت اول و سوره‌‌ی انسان در رکعت دوم به صورت کامل خوانده شود خسته شوند می‌‌گوییم: الحمدلله، هرکسی که خسته می‌‌شود و بر او ایستادن سخت است بنشیند و برای کسی ممکن نیست از سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خوشش نیاید زیرا کراهت سنت -الله ما و شما را از این کار حفظ کند- امر کمی نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ شاهدت إمامًا في المسجد في صلاة الفجر يوم الجمعة يقرأ السجدة من المصحف يقسمها نصفين، فما حكم عمله هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: فجر يوم الجمعة السُّنَّة أن يقرأ الإنسان في الركعة الأولى: ﴿ الم تَنزِيلُ ﴾ [السجدة: ١-٢] السجدة كاملة، وفي الركعة الثانية: ﴿ هَلْ أَتَىٰ عَلَى ٱلْإِنسَـٰنِ حِينٌۭ مِّنَ ٱلدَّهْرِ ﴾ [الإنسان: ١] كاملة، ولا بأس أن يقرأ في المصحف عند الحاجة إلى ذلك، ولكن لا يقسم ﴿ الم تنزيل   [السجدة: ١-٢] السجدة نصفين؛ لأنه إذا قسمها نصفين فقد رغب عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وليس هو أعلم بمصالح الأمة من النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإذا كان يريد التأسي بالنبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- فليتبع السنة، أما أن يَقْسِم ما جعله النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قسمًا واحدًا فهذا غلط عظيم، فنقول: اقرأ: ﴿ الم تنزيل [السجدة: ١-٢] السجدة في الركعة الأولى كاملة، واقرأ:

﴿ هَلْ أَتَىٰ عَلَى ٱلْإِنسَـٰنِ حِينٌۭ مِّنَ ٱلدَّهْرِ ﴾ [الإنسان :۱] في الركعة الثانية كاملة، فإن لم تفعل فاقرأ سورًا أخرى، أما أن تأتي بالسُّنَّة وتقسمها فهذا فيه نظر ظاهر. قد يقول: إن الجماعة إذا قرأت بهم بسورة السجدة كاملة في الركعة الأولى، وبسورة الإنسان كاملة في الركعة الثانية تَعِبُوا ومَلُّوا، نقول: الحمد لله من تعب وشق عليه القيام فليجلس ولا يمكن لأحد أن يَكْرَهَ سُنَّة النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-؛ لأن كراهة السنة – أعاذنا الله وإياكم من ذلك- ليست بالأمر الهين.

مطالب مرتبط:

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۱۲۲) محل انتظار خطیب پیش از خطبه

بهتر است تا فرا رسیدن وقت نماز در خانه‌‌اش بماند زیرا این شیوه‌‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۷) اگر عید در روز جمعه باشد آیا نماز جمعه از من ساقط می‌‌شود؟

در صورتی که عید در روز جمعه باشد بر اهالی شهر واجب است نماز جمعه را اقامه کنند لذا نماز جمعه فرض کفایه می‌‌شود و بر کسی که در نماز عید حاضر شده نماز جمعه واجب نیست اما واجب است نماز ظهر را چون فرض وقت است بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۴) حکم استماع خطبه‌‌ی جمعه از تلویزیون و ترک حضور در نماز جمعه

اگر در مکانی هستند که جمعه در آن برگزار نمی‌‌شود مثلا: در تفریح هستند و به خطبه گوش می‌‌دهند سپس بلند شده و نماز ظهر را می‌‌خوانند اشکالی ندارد و لازم نیست به این خطبه حتما گوش دهند...

ادامه مطلب …

(۳۱۵۰) این که زن نماز جمعه را همراه امام بخواند بهتر است یا در منزل خود؟

بهتر است که در خانه‌‌اش نماز ظهر را بخواند و همراه امام نخواند زیرا خانه برای زن بهتر از حضور در نماز جماعت است...

ادامه مطلب …

(۳۰۳۷) حکم کسی که سه نماز جمعه را پی در پی ترک کند چیست؟

ز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که می‌‌فرماید: «من ترك ثلاث جمع تهاونا طبع الله على قلبه (کسی که سه جمعه را از روی سستی ترک کند الله بر قلب او مهر می‌‌زند)...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه