چهارشنبه 6 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۰۶۴) آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است؟

(۳۰۶۴) سوال: آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است یا خیر؟

جواب:

قبل از نماز جمعه سنت راتبه وجود ندارد بلکه هرگاه انسان وارد مسجد شد هر چقدر برایش میسر است بدون مشخص کردن تعداد آن نماز بخواند چه دو رکعت، چهار رکعت، شش رکعت و هر چقدر که می‌‌خواهد نماز بخواند و بعد از هر دو رکعت سلام دهد.

اما آن برخی مردم آن را انجام داده و بین اذان و اقامه برای خواندن نماز بلند می‌‌شوند اصلی ندارد و مشروع نیست.

اما بعد از نماز جمعه سنت بعدیه وجود دارد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از نماز جمعه دو رکعت در خانه‌‌ی خود می‌‌خواندند و می‌‌فرماید: «إذا صلی أحدکم الجمعة فلیصل بعدها أربعا»[۱]: (هرگاه یکی از شما نماز جمعه را خواند بعد از آن چها رکعت بخواند) در این جا چها رکعت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر می‌‌کند و در آن جا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خوانند برخی از علما می‌‌گویند: به فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه دو رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: به قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه چهار رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: بین این دو جمع بسته و شش رکعت می‌‌خوانیم.

برخی تفصیل داده می‌‌گویند: اگر در خانه نماز خواند دو رکعت و اگر در مسجد نماز خواند چهار رکعت می‌‌‌خواند.

برخی می‌‌گویند: این از جمله عبادات متنوع است لذا برخی اوقات چهار رکعت و برخی اوقات دو رکعت می‌‌خواند.

نزدیک‌‌ترین قول این است که گفته شود: اگر سنت بعدیه‌‌ی جمعه را در خانه خواند بنابر فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خواند و اگر آن را در مسجد خواند بنابر امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چهار رکعت می‌‌خواند.


[۱] أخرجه مسلم: کتاب الجمعة، باب الصلاة بعد الجمعة، شماره­ی (۸۸۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل السُّنَّة التي قبل صلاة الجمعة وبين الأذان الأول والثاني بدعة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: صلاة الجمعة ليس لها سنة راتبة قبلها، بل إذا حضر الإنسان إلى المسجد صلى ما تيسر له من غير تعيين، يصلي ركعتين، يصلي أربعًا، يصلي ستا، يصلي ما شاء، ويُسَلِّمُ من كل ركعتين.

وأما ما يفعله بعض الناس من القيام للصلاة بين الأذانين الأول والثاني فإن هذا لا أصل له، وليس بمشروع.

أما بعد صلاة الجمعة فإن الجمعة لها سنة بعدية، فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي ركعتين بعد الجمعة في بيته، وقال عليه الصلاة والسلام: «إذا صلى أحدكم الجمعة فليصل بعدها أربعًا»، فهنا أربع أمر بها رسول الله صلى الله عليه وسلم، وهنا ركعتان فعلها رسول الله صلى الله عليه وسلم، ومن العلماء من يقول: إنما نأخذ بفعله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة ركعتين.

ومنهم من قال: نأخذ بقوله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة أربعًا.

ومنهم من يقول: نجمع بينهما فنصلى ستا.

ومنهم من فَصَّلَ فقال: إن صَلَّى في بيته صلى ركعتين، وإن صلى في المسجد صلى أربعًا.

ومنهم من قال: إن هذا من العبادات المتنوعة، فتارة يصلي أربعا، وتارةً يصلي ركعتين.

وأقرب ما يقال في ذلك أن يقال: إن صلى الراتبة بعد الجمعة في البيت فهي ركعتان فقط، اقتداء بالرسول صلى الله عليه وسلم، وإن صلاها في المسجد فأربعا، امتثالا لأمره صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۱۴۵) زن نماز جمعه را در خانه‌‌اش چند رکعت می‌‌خواند؟

زن اگر نماز جمعه را همراه امام خواند مثل امام می‌‌خواند اما اگر در خانه‌‌اش خواند به عنوان نماز ظهر چهار رکعت می‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۱) اگر نماز جمعه در چند مسجد بدون نیاز برپا شود آیا درست می‌‌شود؟

برای اهالی شهر جایز نیست آن را در چند مسجد قرار دهند مگر در صورتی که نیاز باشد...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۰) حکم گفت‌وگو درباره مناسک عمره در حین خطبه نماز جمعه

برای انسان جایز نیست در حال خطبه صحبت کند و هر کسی در حال خطبه صحبت کند لغو انجام داده و هر که لغو انجام دهد جمعه‌‌ای ندارد (فضیلت نماز جمعه را از دست می‌‌دهد)....

ادامه مطلب …

(۳۱۵۲) در اثنای کلاس‌‌ها نماز جمعه اقامه می‌‌شود لذا در حرج می‌‌افتیم؛ چه چیزی بر ما لازم است؟

اگر اشکالی ندارد این کلاس‌‌ها را رها کنید و نماز جمعه را بخوانید، این کار را انجام دهید ولی اگر اشکال دارد نماز جمعه از شما ساقط می‌‌شود و لازم نیست حاضر شوید و در این صورت نماز ظهر را می‌‌خوانید....

ادامه مطلب …

(۳۰۷۸) آیا اقامه نمودن نماز جمعه با ده نفر جایز است؟

صحیح این که با سه، چهار، پنج، ده نفر و بیشتر در صورتی که شهروند آن جا باشند منعقد شده و نماز جمعه را بر پا می‌‌کنند زیرا سه نفر جمع است...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۲) آیا برای مسلمان درست است که نماز جمعه را پشت رادیو بخواند؟

نماز تو پشت رادیو جایز نیست زیرا باید در نماز جمعه بر یک امام جمع شد و این اجتماع چگونه است در حالی که بین تو و بین این امام مسافت‌‌ زیادی وجود دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه