یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

(۳۰۶۴) آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است؟

(۳۰۶۴) سوال: آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است یا خیر؟

جواب:

قبل از نماز جمعه سنت راتبه وجود ندارد بلکه هرگاه انسان وارد مسجد شد هر چقدر برایش میسر است بدون مشخص کردن تعداد آن نماز بخواند چه دو رکعت، چهار رکعت، شش رکعت و هر چقدر که می‌‌خواهد نماز بخواند و بعد از هر دو رکعت سلام دهد.

اما آن برخی مردم آن را انجام داده و بین اذان و اقامه برای خواندن نماز بلند می‌‌شوند اصلی ندارد و مشروع نیست.

اما بعد از نماز جمعه سنت بعدیه وجود دارد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از نماز جمعه دو رکعت در خانه‌‌ی خود می‌‌خواندند و می‌‌فرماید: «إذا صلی أحدکم الجمعة فلیصل بعدها أربعا»[۱]: (هرگاه یکی از شما نماز جمعه را خواند بعد از آن چها رکعت بخواند) در این جا چها رکعت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر می‌‌کند و در آن جا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خوانند برخی از علما می‌‌گویند: به فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه دو رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: به قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه چهار رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: بین این دو جمع بسته و شش رکعت می‌‌خوانیم.

برخی تفصیل داده می‌‌گویند: اگر در خانه نماز خواند دو رکعت و اگر در مسجد نماز خواند چهار رکعت می‌‌‌خواند.

برخی می‌‌گویند: این از جمله عبادات متنوع است لذا برخی اوقات چهار رکعت و برخی اوقات دو رکعت می‌‌خواند.

نزدیک‌‌ترین قول این است که گفته شود: اگر سنت بعدیه‌‌ی جمعه را در خانه خواند بنابر فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خواند و اگر آن را در مسجد خواند بنابر امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چهار رکعت می‌‌خواند.


[۱] أخرجه مسلم: کتاب الجمعة، باب الصلاة بعد الجمعة، شماره­ی (۸۸۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل السُّنَّة التي قبل صلاة الجمعة وبين الأذان الأول والثاني بدعة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: صلاة الجمعة ليس لها سنة راتبة قبلها، بل إذا حضر الإنسان إلى المسجد صلى ما تيسر له من غير تعيين، يصلي ركعتين، يصلي أربعًا، يصلي ستا، يصلي ما شاء، ويُسَلِّمُ من كل ركعتين.

وأما ما يفعله بعض الناس من القيام للصلاة بين الأذانين الأول والثاني فإن هذا لا أصل له، وليس بمشروع.

أما بعد صلاة الجمعة فإن الجمعة لها سنة بعدية، فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي ركعتين بعد الجمعة في بيته، وقال عليه الصلاة والسلام: «إذا صلى أحدكم الجمعة فليصل بعدها أربعًا»، فهنا أربع أمر بها رسول الله صلى الله عليه وسلم، وهنا ركعتان فعلها رسول الله صلى الله عليه وسلم، ومن العلماء من يقول: إنما نأخذ بفعله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة ركعتين.

ومنهم من قال: نأخذ بقوله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة أربعًا.

ومنهم من يقول: نجمع بينهما فنصلى ستا.

ومنهم من فَصَّلَ فقال: إن صَلَّى في بيته صلى ركعتين، وإن صلى في المسجد صلى أربعًا.

ومنهم من قال: إن هذا من العبادات المتنوعة، فتارة يصلي أربعا، وتارةً يصلي ركعتين.

وأقرب ما يقال في ذلك أن يقال: إن صلى الراتبة بعد الجمعة في البيت فهي ركعتان فقط، اقتداء بالرسول صلى الله عليه وسلم، وإن صلاها في المسجد فأربعا، امتثالا لأمره صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۰۴۹) آیا نماز جمعه در مکانی شبیه صحرا جایز است؟

اگر این افراد در این مکان تابستان و زمستان اقامت دارند و به منزله‌‌ی روستا یا شهر تلقی می‌‌شود بر آن‌‌ها واجب است نمازها را به صورت جماعت در آن جا اقامه کنند همچنین مادامی که در آن جا اقامت دارند و در آن جا بنابر عرف خانه‌‌هایی دارند نماز جمعه را اقامه کنند....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب بُعد مسافت و سرمای زمستان

بر انسان واجب است مادامی که بر او سخت نیست در نماز جمعه حاضر شود اگر بر او سخت است همانند اینکه بارندگی یا باد خیلی سرد باشد و در خانه‌‌اش نماز بخواند اشکالی ندارد ولی نماز ظهر را می‌‌خواند و نماز جمعه نمی‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۷) آیا گوش دادن به خطبه به نسبت زنان از طریق رادیو معادل پاداش کسانی است که در مسجد حضور دارند؟

گوش دادن زن به خطبه در حالی که در خانه‌‌اش است بهتر از حضور او در مسجد است زیرا نماز او در خانه‌‌اش بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۵) اگر خطیب نتواند خطبه را به پایان برساند؛ تکلیف نمازگزاران چیست؟

اگر آن چه در خطبه‌‌ی اولی کفایت می‌‌کند را نگفته باشد یکی از حضار بلند شده و خطبه را از ابتدا شروع نموده و دو خطبه و نماز بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۳۷) اگر عید در روز جمعه باشد آیا نماز جمعه از من ساقط می‌‌شود؟

در صورتی که عید در روز جمعه باشد بر اهالی شهر واجب است نماز جمعه را اقامه کنند لذا نماز جمعه فرض کفایه می‌‌شود و بر کسی که در نماز عید حاضر شده نماز جمعه واجب نیست اما واجب است نماز ظهر را چون فرض وقت است بخواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه