چهارشنبه 6 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۰۳۶) آیا نماز جمعه در دوره‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور بوده است؟

(۳۰۳۶) سوال:آیا نماز جمعه در دوره‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور نبوده است؟ زیرا در یکی از خطبه‌‌ها شنیدم که اولین کسی که نماز جمع را خواند صحابی جلیل مصعب بن عمیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ بود؟

جواب:

نماز جمعه در عهد پیامبر  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چگونه موجود نبوده در حالی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ*فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ*وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا ۚ قُلْ مَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ مِّنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَةِ ۚ وَاللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ}[جمعه: ۹-۱۱](ای کسانی که ایمان آورده‌‌اید! هنگامی که در روز جمعه برای نماز اذان گفته شد به سوی (نماز و) ذکر الله بشتابید و خرید و فروش را رها کنید اگر بدانید این برای شما بهتر است*پس هنگامی که نماز پایان یافت (برای کسب رزق و روزی) در زمین پراکنده شوید و از فضل الله طلب کنید و الله را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید*و (ای پیامبر! برخی از این مردم) هنگامی که تجارتی یا سرگرمی‌‌ را ببینند به سوی آن پراکنده می‌شوند و تو را ایستاده (بر منبر) رها می‌کنند بگو: آنچه در نزد الله است بهتر از سرگرمی و تجارت است و الله بهترین روزی‌دهندگان است)؟ چگونه در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موجود نبوده در حالی که به صورت تواتر خواندن نماز جمع توسط رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده است؟ و این امری است که هیچ کس در آن شک نمی‌‌‌‌کند درست است که مصعب بن عمیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ اولین کسی است که در مدینه قبل از آمدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مدینه نماز جمعه را خواند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل صلاة الجمعة لم تكن معروفة في أيام الرسول صلى الله عليه وسلم ؟ لأنني سمعت في أحدى الخطب بأن أول من شرع صلاة الجمعة هو الصحابي الجليل مصعب بن عمير؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صلاة الجمعة موجودة في عهد الرسول عليه الصلاة والسلام، كيف لا تكون موجودة والله يقول في القرآن: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ*فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ*وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا ۚ قُلْ مَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ مِّنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَةِ ۚ وَاللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ﴾ [الجمعة: ٩-١١] ؟ كيف لا تكون موجودة في عهد الرسول -عليه الصلاة والسلام- وقد تواتر نقل فعل الرسول صلى الله عليه وسلم لها ؟ وهذا أمر لا يشك فيه أحد، صحيح أن مصعب بن عمير رضي الله عنه هو أول من جمع في المدينة؛ لأن الرسول صلى الله عليه وسلم كان في مكة، ففرضت، الجمعة فصلي بهم مصعب بن عمير رضي الله عنه قبل أن يقدم الرسول صلى الله عليه وسلم المدينة.

مطالب مرتبط:

(۳۱۲۵) آیا خطیب روز جمعه حق دارد قبل از وقت خطبه و زود به مسجد بیاید؟

در حق امام مشروع است که آمدنش را تا وقت دخول نماز به تأخیر بیندازد و شایسته نیست زود بیاید و زود آمدن فقط برای مأمومین مشروع است...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۰) حکم پاسخ سلام و مصافحه در حین خطبه جمعه

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که خطیب خطبه می‌‌خواند دو رکعت نماز سبک می‌‌خواند و می‌‌نشیند و بر کسی سلام نمی‌‌کند چون سلام کردن بر مردم در این حالت حرام است...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۹) حکم «عمل ختم» پس از نماز عصر جمعه

این عمل بدون شک بدعت است...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۵) حکم استعمال تعبیر «حبیب‌الله» برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطبه جمعه

بدون شک رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حبیب الله است اما بهتر از حبیب الله این است که خلیل الله بگوییم زیرا خلّت بالاترین درجه‌‌ی محبت است...

ادامه مطلب …

(۳۱۴۷) آیا گوش دادن به خطبه به نسبت زنان از طریق رادیو معادل پاداش کسانی است که در مسجد حضور دارند؟

گوش دادن زن به خطبه در حالی که در خانه‌‌اش است بهتر از حضور او در مسجد است زیرا نماز او در خانه‌‌اش بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۱۵۱) آیا خواندن نماز ظهر به نسبت زن بعد از خطبه است یعنی وقت نماز در مسجد یا هنگام شنیدن اذان؟

برای زن نمازش در خانه بهتر است حتی اگر در مکه و مدینه باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه