جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۲۸۷۷) حکم نماز در مسجدی با امامی که مرتکب استغاثه به اموات و نوشتن تعویذات مشکوک می‌شود

(۲۸۷۷) سوال: آیا نماز در مسجدی که امامش مردگان را صدا می­زند و تعویذ و در عود می­نویسد (ورقه­های کوچکی آتش زده می­شود و بیمار آن را بو می­کند) درست است و نمی­دانیم که در آن چیست و می­گوید که بیمار دیوانه است و در حالت شفا یافتن شرط می­کند که مبلغی پول به او داده شود؛ در صورتی که نماز پشت سر این امام جایز نیست آیا نماز خواند در خانه برای همسایه­ی مسجد درست است؟

جواب:

در سؤال ذکر نمود که مردگان را فرا می­خواند و فراخواندن مردگان به تنهایی از تمام این ویژگی­هایی که ذکر نمود کافی است زیرا فراخواندن مردگان شرک اکبر است و از دین خارج می­سازد و به نسبت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کفر محسوب می­شود، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: {وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ}[غافر: ۶۰](و پروردگار شما فرمود: مرا بخوانید تا (دعای) شما را اجابت کنم همانا کسانی که از عبادت من سر کشی می­کنند به زودی با خواری به جهنم وارد می­شوند) لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعا را عبادت قرار دادند و قرار دادن عبادت برای غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: {وَمَن يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ}[مؤمنون: ۱۱۷](و هر کس که با الله معبود دیگری را بخواند مسلماً هیچ دلیلی بر (حقانیت) آن نخواهد داشت جز این نیست که حسابش نزد پروردگارش خواهد بود یقیناً کافران رستگار نمی شوند) لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را کافر قرار داد و خبر داد که به رستگاری نمی­رسد و به مقصودش نخواهد رسید و از آنچه بیم آن دارد با دعایش از غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نجات پیدا نخواهد نکرد.

همانا دعای غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از مردگان یا زندگان کم عقلی و گمراهی است همان­طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: {وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن يَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَن لَّا يَسْتَجِيبُ لَهُ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَهُمْ عَن دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ* وَإِذَا حُشِرَ النَّاسُ كَانُوا لَهُمْ أَعْدَاءً وَكَانُوا بِعِبَادَتِهِمْ كَافِرِينَ}[احقاف: ۵-۶](وچه کسی گمراه­تراست از آن که (معبودی) غیر از الله را می خواند که تا روز قیامت (هم دعای) او را اجابت نکند وآن­ها (معبودان باطل) از خواندن (ودعای) ایشان (کاملاً) بی خبرند * وهنگامی که مردم (در قیامت) گرد آورده شوند, آن­ها (معبودان باطل) دشمنانشان خواهند بود و عبادت­شان را انکار می­کنند) و مانند چنین امامی نماز پشت سر او درست نیست زیرا نمازش صحیح نیست بلکه باطل است چون به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مشرک است و کسی که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک بیاورد کافر است و هر کافری عبادتش پذیرفته نیست به دلیل فرموده­­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَقَدِمْنَا إِلَى مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَّنثُورًا}[فرقان: ۲۳](و ما به هرگونه عملی که انجام داده­اند می­پردازیم پس آن را (چون) غبار پراکنده (در هوا) قرار می­دهیم) همچنین فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَمَا مَنَعَهُمْ أَن تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقَاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ}[توبه: ۵۴](وهیچ چیز مانع قبول انفاق­های آن­ها نشد مگر آنکه به الله وپیامبرش کافر شدند).

من این امامی را که ذکر نمودی نصیحت می­کنم که از دعای غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همچنین فریب دادن بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با نوشتن تعویذ که اساسی از قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سلف صالح ندارد به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نماید و عمرش را مادامی که در وقت مهلت است غنیمت بشمارد و به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برگردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تصح الصلاة في مسجد إمامه بدعو الأموات، ويكتب الْحُجُب، ويكتب البخرات، وهي أوراق صغيرة تُخْرَقُ بالنار ويَشُمُّها المريض، ولا ندري على ماذا تحتوي، ويجزم ويعزم على المريض بالجنون، ويشترط إعطاءه مبلغا من المال في حالة الشفاء، وإذا كانت لا تجوز الصلاة خلف هذا الإمام، فهل تصح الصلاة في المنزل لجار المسجد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ذكر في السؤال أنه يدعو الأموات، ودعاء الأموات وحده كافٍ عن كل ما ذكر من هذه الخصال التي أشار إليها؛ لأن دعاء الأموات شرك أكبر مخرج عن الملة، وكفر بالله -عز وجل-، قال الله تعالى: ﴿ وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴾ [غافر: ٦٠] ، فجعل الله تعالى الدعاء عبادة، وصرْفُ العبادة لغير الله تعالى شرك، وقال تعالى: ﴿ وَمَن يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ ﴾ [المؤمنون: ١١٧]، فجعل الله تعالى ذلك كافرًا، وأخبر أنه لا يفلح، فلا ينال مطلوبه، ولا ينجو من مرهوبه بدعائه من سوى الله -عز وجل-.

إن دعاء غير الله تعالى من الأموات أو الأحياء سَفَةٌ وضَلال، كما قال الله تعالى: ﴿ وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن يَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَن لَّا يَسْتَجِيبُ لَهُ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَهُمْ عَن دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ* وَإِذَا حُشِرَ النَّاسُ كَانُوا لَهُمْ أَعْدَاءً وَكَانُوا بِعِبَادَتِهِمْ كَافِرِينَ ﴾ [الأحقاف: ٥ – 6]، ومثل هذا الإمام لا تجوز الصلاة وراءه؛ لأن صلاته غير صحيحة، بل هي باطلة لكونه مشركًا بالله عز وجل، ومن أشرك بالله فهو كافر، وكل كافر فعبادته باطلة مردودة عليه؛ لقوله تعالى: ﴿ وَقَدِمْنَا إِلَى مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَّنثُورًا ﴾ [الفرقان: ۲۳]، وقوله عز وجل -: ﴿ وَمَا مَنَعَهُمْ أَن تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقَاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ ﴾ [التوبة: ٥٤].

وإنني أوجه النصيحة إلى هذا الإمام الذي ذكرت أن يتوب إلى الله -عز وجل- من دعاء غير الله، ومن خداع عباد الله -عز وجل- بما يكتب لهم من العزائم التي لا أساس لها من كتاب الله ولا من سنة رسوله صلى الله عليه وسلم

مطالب مرتبط:

(۲۹۱۲) حکم اقتدای مسافر در نماز عشاء پیش از ادای نماز مغرب در حالت جمع تأخیر

اگر مسجد بزرگ باشد به این صورت که در مکان دوری از جماعت با دوستت نماز مغرب بخوانید سپس همراه جماعت آن چه از نماز عشا باقی مانده را بخوانید خوب است....

ادامه مطلب …

(۲۸۶۹) آیا ساحر کافر است؟ دلیل آن چیست؟

سحر دو نوع است: نوعی کفر و نوعی دیگر دشمنی و ظلم است....

ادامه مطلب …

(۲۸۷۲) اگر انسان پشت سر امامی نماز بخواند در حالی که این امام اعتقادات باطل و بدعت داشته باشد، حکم نماز پشت سر او چیست؟

نماز خواندن پشت سر مبتدع از دو حالت خارج نیست:...

ادامه مطلب …

(۲۸۸۸) حکم اخذ اجرت در قبال امامت

مزدی که در قبال عبادتی از عباداتی که سودش به دیگران می­رسد به کسی داده می­شود سه قسمت است:...

ادامه مطلب …

(۲۸۴۶) آیا نماز خواندن پشت سر جوان بیست ساله درست است؟

نماز پشت سر شخص بالغ بیست ساله جایز است زیرا بالغ است و در امام ازدواج و حج شرط نیست...

ادامه مطلب …

(۲۹۰۰) آیا جایز است امام رکوع را طولانی نماید؟

فقهاء ذکر نموده که برای امام مستحب است هرگاه احساس نمود کسی می‌‌آید در حالی که او در رکوع است رکوعش را طولانی کند تا اینکه آن شخص رکوع را درک کند اما شرطی را برای آن ذکر نموده‌‌اند و آن این است که کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند دچار سختی نشوند اگر دچار سختی شوند مراعات حال کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند مقدم‌‌تر از مراعات حال کسی است که تازه می‌‌آید و در این مساله در سنت چیزی را سراغ ندارم

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه