(۲۷۰۲) سوال: در مورد نمازی که اسمش نماز تسبیح است شنیده‌‌ام و اینکه سرور ما محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمویش عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را به آن توصیه نموده که به اندازه‌‌ی توانایی‌‌اش، هر چند که در طول عمر یکبار باشد، بخواند؛ لطفا توضیح دهید؟ الله شما را موفق کند.

جواب:

این نمازی که نماز تسبیح نامیده می‌‌شود و ابوداود و… آن را روایت نموده‌‌اند؛ علما در مشروعیت آن اختلاف نموده‌‌اند و اختلاف آن‌‌ها مبنی بر اختلافشان در صحت حدیثی که در این موضوع وارد شده است، برخی آن را صحیح و برخی آن را حسن و برخی آن ضعیف می‌‌دانند؛ برخی نیز گفته‌‌اند: این حدیث دروغ بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و از جمله کسانی که این قول را گفته‌‌اند: ابن جوزی رَحِمَهُ‌الله   است و شیخ الاسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله می‌‌گوید: این حدیث دروغ بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و امام احمد رَحِمَهُ‌الله آن را مستحب نمی‌‌داند.

و آن چه که نزد من راجح است این است که حدیث ضعیف است و مشروع نیست و شایسته نیست که انسان آن را بخواند؛ از چند وجه:

وجه اول: اصل در عبادات ممنوع بودن و حرام بودن است تا اینکه دلیل صحیحی بر مشروعیت آن وجود داشته باشد و برای این نماز دلیل صحیحی که خالی معارض باشد و نفس آن را و بپذیرد و اگر در روز قیامت در موردش سؤال شود برایش جوابی وجو ندارد.

وجه دوم: در حدیث آن اضطراب و اختلاف زیادی وجود دارد و این منجر به دلهره و شک در صحت آن می‌‌شود.

وجه سوم: در آن شاذ بودن و خارج شدن از کیفیت نمازی که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده وجود دارد.

وجه چهارم: اگر حدیث صحیح بود در میان امت منتشر می‌‌شد، زیرا در آن فضیلت بزرگی وجود دارد که انسان را به امید داشتن به این فضیلت فرا می‌‌خواند و بنابر عادت معلوم است که اگر در چیزی فضیلت بزرگی باشد و از آنچه شناخته شده است خارج باشد، بین مردم بسیار منتشر و ظاهر می‌‌گردد و نقلش بسیار واضح صورت می‌‌گیرد، به دلیل وجود انگیزه و همت بر نقل آن.

بنابراین برای انسان بهتر است که این نماز را نخواند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت نکند و در آنچه که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از سنت‌‌ها به صحت رسیده از این عملی که مردم در آن اختلاف نموده‌‌اند و در صحتش ازپیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اختلاف شده کفایت می‌‌کند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توفیق دهند است.