(۲۷۰۱) سوال: شیخ بزرگوار! من احساس راحتی، آسایش و روی آوردن به سوی الله می‌‌کنم و سینه‌‌ام گشوده می‌‌شود هنگامی که نماز تسبیح را می‌‌خوانم، آیا این به معنای صحیح بودن این نماز است؟

جواب:

حقیقت این است که عبادات با راحتی نفس قیاس گرفته نمی‌‌شود، چرا که انسان چه بسا با امور بدعی و شرکی احساس راحتی کند که او را از اسلام خارج می‌‌کند ولی احساس راحتی نیز می‌‌کند، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {أَفَمَن زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا ۖ فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ ۖ}[فاطر: ۸]( آیا کسی که کردار بدش برای او آراسته شده، پس آن را نیک (و زیبا) می‌بیند (همانند کسی است که چنین نیست؟ ) پس بی گمان خداوند هر کس را که بخواهد گمراه می‌سازد و هر کس را که بخواهد هدایت می‌کند) و عبادات با سلیقه‌‌ی مردم قیاس گرفته نمی‌‌شود و اگر با سلیقه‌‌ی مردم قیاس گرفته شود، شریعت یکی نمی‌‌شود، بلکه متعدد می‌‌شود، زیرا هر یک از مردم سلیقه‌‌ی مشخصی دارند و این هیچ وقت ممکن نیست، بلکه شریعت یکی است و ذوق سالم آن چیزی است که موافق با شریعت باشد.

می‌‌گویم: برای انسان شایسته است که هرگاه عملی را امتحان نمود و از لحاظ درونی احساس راحتی کرد، آن عمل را بر قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عرضه کند، اگر موافق با آن‌‌ها بود، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر آن حمد و سپاس گوید، از این جهت که به خاطر یک چیز مشروع احساس راحتی می‌‌کند و اگر موافق با آن دو نبود بر او لازم است که قلبش را درمان کند، زیرا قلبش بیمار است، از این جهت که با یک چیز غیر مشروع احساس راحتی می‌‌کند، هر چند که انسان به خاطر جهلش برخی اوقات معذور است، اما بر او لازم است که بیماری جهل یا قصد بد را درمان کند.