(۲۶۹۹) سوال: در یکی از کتاب‌‌ها پیرامون برخی از نمازهای سنت خوانده است که عبارتند از: نماز شکر، نماز حاجت و نماز تسبیح؛ آیا این‌‌ها اصلی در شرع دارند؟

جواب:

در مورد نماز شکر چیزی را جز سجده‌‌ی شکر نمی‌‌دانم و آن هم هنگامی است که به انسان نعمت جدیدی رسید -حال یا با رسیدن به چیز خوشایند یا دور شدن یک چیز ناخوشایند- برای او مشروع است که برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سجده نموده و در آن تسبح سجود بخواند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به خاطر نعمتی که به او داده ثنا و ستایش می‌‌کند، لذا هنگام رفتن به سجده تکبیر می‌‌گوید ولی هنگام بالا آمدن تکبیر نمی‌‌گوید و تشهد نمی‌‌خواند و سلام نمی‌‌دهد.

اما برای نماز حاجت اصلی را سراغ ندارم مگر آنچه که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در غزوه‌‌ی بدر  وارد شده، هنگامی که در کجاوه نماز می‌‌خواند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب یاری و کمک می‌‌جست. [۱] و بر این فعل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دلالت دارد: {وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ }[بقره: ۴۵](و از شکیبائی و نماز یاری جویید، و نماز؛ جز بر فروتنان، دشوارو گران است)، اما نمازی نیست که به نسبت بقیه‌‌ی نمازها چیز خاصی داشته باشد.

اما نماز تسبیح در مورد آن آثاری وارد شده اما ضعیف هستند و شیخ الاسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله می‌‌گوید: حدیث آن باطل است و امام احمد رَحِمَهُ‌الله آن را مستحب ندانسته است.

بنابراین مردم را به انجام آن فرا نمی‌‌خوانیم، زیرا اصل در عبادت‌‌ها حرام و ممنوع بودن است تا اینکه دلیل واضح، صریح و صحیحی وجود داشته باشد که این عبادت چه در کیفیت و چه در اصل آن مشروع است.

[۱] مسلم: کتاب الجهاد و السیر، باب الإمداد بالملائکة فی غزوة بدر، شماره­ی (۱۷۶۳).