پنج‌شنبه 13 ذیقعده 1447
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
30 آوریل 2026

(۲۶۵۵) نماز اشراق چیست؟

(۲۶۵۵) سوال: نماز اشراق چیست؟ و حکم سخن برخی‌‌ها که می‌‌گویند: “باور نمی‌کردم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این و آن را برایم مقدر نماید” چیست؟

جواب:

نماز اشراق، نمازی است که انسان آن را هنگام طلوع خورشید می‌‌خواند، یعنی: هنگامی که بالا آمد و آشکار شد. و نمازی است که به نماز ضحی مشهور است و وقت آن از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است که مساوی با ده یا پانزده دقیقه بعد از طلوع خورشید است، تا حدود ده دقیقه قبل از زوال خورشید ادامه دارد و همه‌‌ی این‌‌ها وقت نماز ضحی محسوب می‌‌شود.

و اما سخن کسی که می‌گوید: باور نمی‌‌کردم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این و آن را برایم مقدر نماید، معنای آن این است: گمان نمی‌‌کردم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این را مقدر نماید. و این جمله اشکالی ندارد، زیرا مقصود از آن معنا است و این لفظ را با توجه به استعمال مردم متوجه می‌‌شویم که منظورشان این نیست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تصدیق نمی‌‌کنند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به چیزی خبر نمی‌‌دهد تا اینکه بگوییم، او را تصدیق کنید یا نکنید، اما شخص گمان می‌‌کند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این چیز را مقدر نمی‌‌کند، لذا می‌‌گوید: باور نمی‌‌کردم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این را مقدر نماید، به معنای گمان نمی‌‌کردم.

و عبرت در الفاظ به معانی و مقاصد آن است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي صلاة الإشراق؟ وما حكم قول بعضهم: ما صدقت على الله أني حصلت كذا وكذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صلاة الإشراق هي التي يصليها الإنسان إذا أشرقت الشمس، يعني ارتفعت وبرزت، وظهرت، وهي ما تعرف بصلاة الضحى، ووقتها من ارتفاع الشمس قِيدَ رُمح – ويساوي اثنتي عشرة دقيقة، أو ربع ساعة بعد طلوع الشمس – إلى قبيل الزوال بنحو عشر دقائق، كل هذا وقت صلاة الإشراق أو صلاة الضحى.

وأما قول القائل: ما صدقت على الله كذا وكذا، فالمعنى: ما ظننت أن الله تعالى يقدره، وهي كلمة لا بأس بها؛ لأن المقصود باللفظ هو المعنى، وهذا اللفظ نعلم من استعمال الناس له أنهم لا يريدون أنهم لم يصدقوا الله أبدا، والله تعالى لم يخبر بشيء حتى يقولوا: صدقوه أو لم يصدقوه، ولكن يظن أن الله لا يقدر هذا الشيء فيقول : ما صدقت على الله أن يكون كذا وكذا، أي: ما ظننت أن الله يقدر هذا الشيء.

والعبرة في الألفاظ بمعانيها ومقاصدها.

مطالب مرتبط:

(۲۶۵۰) شیخ بزرگوار! در مورد نماز ضحی چه می‌‌گویید؟

نماز ضحی سنت همیشگی است و علما درآن اختلاف نموده‌‌اند، اما نظرم بر این است که نماز ضحی سنت همیشگی است و انسان آن را هر روز انجام می‌‌دهد...

ادامه مطلب …

(۲۶۴۷) حکم نماز ضحی چیست و چند رکعت است؟

قول راجح نزد من این است که نماز ضحی مطلقا سنت است..

ادامه مطلب …

(۲۶۵۲) آیا برای نماز اشراق اصلی در شرع وجود دارد؟

بله! نماز اشراق نمازی است که بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه خوانده می‌‌شود و در حقیقت نماز ضحی است، زیرا وقت نماز ضحی از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه شروع شده..

ادامه مطلب …

(۲۶۴۹) وقت نماز ضحی کی تمام شده و چند رکعت است؟

وقت نماز ضحی از بالا رفتن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه شروع می‌‌شود، یعنی: تقریبا یک سوم ساعت بعد از طلوع آن و انتهای وقت آن کمی قبل از زوال است...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۳) حکم نماز اشراق و وقت آن

اگر آن‌‌ را در اول وقت بخواند، اینکه نماز اشراق است، غالب می‌‌شود، زیرا آن را بعد از وقت نهی هنگام اشراق می‌‌خواند و اگر آن را نماز ضحی بنامی صحیح است، زیرا وقت نماز ضحی بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است....

ادامه مطلب …

(۲۶۴۸) مداومت بر نماز ضحی بهتر است یا اینکه برخی اوقات ترک شود؟

بهتر است بر آن مداومت شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه