پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۲۶۵۵) نماز اشراق چیست؟

(۲۶۵۵) سوال: نماز اشراق چیست؟ و حکم سخن برخی‌‌ها که می‌‌گویند: “باور نمی‌‌کردم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این و آن را برایم مقدر نماید” چیست؟

جواب:

نماز اشراق، نمازی است که انسان آن را هنگام طلوع خورشید می‌‌خواند، یعنی: هنگامی که بالا آمد و آشکار شد. و نمازی است که به نماز ضحی مشهور است و وقت آن از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است که مساوی با ده یا پانزده دقیقه بعد از طلوع خورشید است، تا حدود ده دقیقه قبل از زوال خورشید ادامه دارد و همه‌‌ی این‌‌ها وقت نماز ضحی محسوب می‌‌شود.

و اما سخن کسی که می‌‌گوید: باور نمی‌‌کردم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این و آن را برایم مقدر نماید، معنای آن این است: گمان نمی‌‌کردم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این را مقدر نماید. و این جمله اشکالی ندارد، زیرا مقصود از آن معنا است و این لفظ را با توجه به استعمال مردم متوجه می‌‌شویم که منظورشان این نیست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تصدیق نمی‌‌کنند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به چیزی خبر نمی‌‌دهد تا اینکه بگوییم، او را تصدیق کنید یا نکنید، اما شخص گمان می‌‌کند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این چیز را مقدر نمی‌‌کند، لذا می‌‌گوید: باور نمی‌‌کردم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این را مقدر نماید، به معنای گمان نمی‌‌کردم.

و عبرت در الفاظ به معانی و مقاصد آن است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي صلاة الإشراق؟ وما حكم قول بعضهم: ما صدقت على الله أني حصلت كذا وكذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صلاة الإشراق هي التي يصليها الإنسان إذا أشرقت الشمس، يعني ارتفعت وبرزت، وظهرت، وهي ما تعرف بصلاة الضحى، ووقتها من ارتفاع الشمس قِيدَ رُمح – ويساوي اثنتي عشرة دقيقة، أو ربع ساعة بعد طلوع الشمس – إلى قبيل الزوال بنحو عشر دقائق، كل هذا وقت صلاة الإشراق أو صلاة الضحى.

وأما قول القائل: ما صدقت على الله كذا وكذا، فالمعنى: ما ظننت أن الله تعالى يقدره، وهي كلمة لا بأس بها؛ لأن المقصود باللفظ هو المعنى، وهذا اللفظ نعلم من استعمال الناس له أنهم لا يريدون أنهم لم يصدقوا الله أبدا، والله تعالى لم يخبر بشيء حتى يقولوا: صدقوه أو لم يصدقوه، ولكن يظن أن الله لا يقدر هذا الشيء فيقول : ما صدقت على الله أن يكون كذا وكذا، أي: ما ظننت أن الله يقدر هذا الشيء.

والعبرة في الألفاظ بمعانيها ومقاصدها.

مطالب مرتبط:

(۲۶۴۴) آیا نماز ضحی با قضای نماز شب و وتر جمع بسته می‌‌شود؟

ماز ضحی در وقت آن خوانده می‌‌شود، ولی نماز شب و وتر قبل از آن قضا می‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۴) حکم حدیثِ نشستن پس از نماز صبح برای زنان

بر فرض صحت این حدیث، منظور فقط مردان هستند، زیرا در حق زنان نماز جماعت مشروع نیست، لذا خاص کسانی است که نماز جماعت در حق آن‌‌ها مشروع است و آن هم مردان هستند، ...

ادامه مطلب …

(۲۶۴۹) وقت نماز ضحی کی تمام شده و چند رکعت است؟

وقت نماز ضحی از بالا رفتن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه شروع می‌‌شود، یعنی: تقریبا یک سوم ساعت بعد از طلوع آن و انتهای وقت آن کمی قبل از زوال است...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۱) نماز اشراق چیست؟

دو رکعت ضحی همان دو رکعت اشراق است، اما اگر دو رکعت را در اول وقت یعنی بعد از بالا رفتنم خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه مقدم نمودی، نماز اشراق و ضحی است و اگر آن را به آخر وقت انداختی، نماز ضحی است و اشراق نیست....

ادامه مطلب …

(۲۶۴۷) حکم نماز ضحی چیست و چند رکعت است؟

قول راجح نزد من این است که نماز ضحی مطلقا سنت است..

ادامه مطلب …

(۲۶۴۵) آیا نماز ضحی از مسافر ساقط می‌‌شود؟

تمام سنت‌‌ها از مسافر ساقط نمی‌‌شود و برای مسافر شایسته است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت نماید. حال چه نماز ضحی، تهجد، وتر، تحیه‌‌ی مسجد، نماز استخاره و تمام نوافل باشد، همه‌‌ی این‌‌ها برای مسافر ثابت است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه