چهارشنبه 15 رمضان 1447
۱۳ اسفند ۱۴۰۴
4 مارس 2026

(۲۶۵۲) آیا برای نماز اشراق اصلی در شرع وجود دارد؟

(۲۶۵۲) سوال: آیا برای نماز اشراق اصلی در شرع وجود دارد؟

جواب:

بله! نماز اشراق نمازی است که بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه خوانده می‌‌شود و در حقیقت نماز ضحی است، زیرا وقت نماز ضحی از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه شروع شده -یعنی: حدود ربع ساعت بعد از طلوع خورشید- و تا نزدیکی زوال ادامه دارد، همه‌‌ی این‌‌ها وقت نماز ضحی است و هر کس که آن را در اول وقت بخواند، نماز ضحی و نماز اشراق است و کسی آن را در آخر وقت بخواند، فقط نماز ضحی است.

و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیان نمودند که: «یصبح علی کل سلامی من أحدکم صدقة… و یجزئ من ذلک رکعتان یرکعهما من الضحی»[۱](در هر روز به خاطر هر بند و مفصلی بر شما صدقه لازم است… و از همه‌‌ی این‌‌ها دو رکعت نماز ضحی کفایت می‌‌کند) و این اصل در ثبوت نماز ضحی است.

و علما رَحِمَهُمُ‌الله اختلاف نموده که آیا سنت است یا خیر؟ و بنابر قول به اینکه سنت است، آیا بر آن مواظبت می‌‌شود یا خیر؟ و قول راجح این است که سنت است و بر آن مواظبت می‌‌شود.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل لصلاة الإشراق أصل في الشرع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم صلاة الإشراق هي التي تُصَلَّى إذا ارتفعت الشمس قيد رمح وهي في الحقيقة صلاة الضحى؛ لأن وقت صلاة الضحى من ارتفاع الشمس قيد رمح – أي: من بعد طلوع الشمس بنحو ربع ساعة – إلى قرب الزوال، كل هذا وقت لصلاة الضحى، فمن صَلاهَا في أول الوقت فهي صلاة الضحى وإن كانت صلاة إشراق، ومن صلاها في آخر الوقت – وهو أفض- فهي صلاة ضحى.

وقد بَيَّنَ الرسول -عليه الصلاة والسلام- أنه «يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلَامَى مِنْ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ قال: «وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ رَكْعَتَانِ يَرْكَعُهُمَا مِنَ الضُّحَى» وهذا أصل في ثبوت صلاة الضحى.

وقد اختلف العلماء -رحمهم الله – هل هي سُنَّة أو لا؟ وعلى القول بأنها سُنَّة هل يواظب عليها أو لا؟ والراجح أنها سُنَّةٌ، وأنه يُوَاظَبُ عَلَيها.

مطالب مرتبط:

(۲۶۵۵) نماز اشراق چیست؟

نماز اشراق، نمازی است که انسان آن را هنگام طلوع خورشید می‌‌خواند، یعنی: هنگامی که بالا آمد و آشکار شد. و نمازی است که به نماز ضحی مشهور است و وقت آن از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است که مساوی با ده یا پانزده دقیقه بعد از طلوع خورشید است...

ادامه مطلب …

(۲۶۴۸) مداومت بر نماز ضحی بهتر است یا اینکه برخی اوقات ترک شود؟

بهتر است بر آن مداومت شود...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۴) حکم حدیثِ نشستن پس از نماز صبح برای زنان

بر فرض صحت این حدیث، منظور فقط مردان هستند، زیرا در حق زنان نماز جماعت مشروع نیست، لذا خاص کسانی است که نماز جماعت در حق آن‌‌ها مشروع است و آن هم مردان هستند، ...

ادامه مطلب …

(۲۶۴۳) هنگام رسیدن گرما بر بچه شتر و سوختن سمهایش (شدت گرما) چه موقع است؟

رسیدن گرما بر بچه شتر و سوختن سمهایش (شدت گرما) هنگام زوال خورشید است، زیرا در این وقت گرما شدت می‌‌یابد و بچه شتران با گرما اذیت می‌‌شوند....

ادامه مطلب …

(۲۶۴۵) آیا نماز ضحی از مسافر ساقط می‌‌شود؟

تمام سنت‌‌ها از مسافر ساقط نمی‌‌شود و برای مسافر شایسته است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت نماید. حال چه نماز ضحی، تهجد، وتر، تحیه‌‌ی مسجد، نماز استخاره و تمام نوافل باشد، همه‌‌ی این‌‌ها برای مسافر ثابت است...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۳) حکم نماز اشراق و وقت آن

اگر آن‌‌ را در اول وقت بخواند، اینکه نماز اشراق است، غالب می‌‌شود، زیرا آن را بعد از وقت نهی هنگام اشراق می‌‌خواند و اگر آن را نماز ضحی بنامی صحیح است، زیرا وقت نماز ضحی بعد از بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه