(لطفا توضیح دهید که سنت‌‌های راتبه‌‌ی روزانه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کدام هستند؟) سوال:

جواب:

سنت‌‌های راتبه دوازده رکعت هستند، چهار رکعت قبل از ظهر و بعد از اذان با دو سلام، دو رکعت بعد از آن، دو رکعت بعد از مغرب، دو رکعت بعد از عشا و دو رکعت قبل از نماز صبح و این دو رکعت از همه پر فضیلت‌‌تر است و به همین دلیل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در سفر و چه در غیر سفر آن را رها نکردند و این دو رکعت داری خصوصیتی هستند و آن هم اینکه در آن سوره‌‌های خاصی خوانده می‌‌شود: خواندن سوره‌‌ی کافرون به همراه سوره‌‌ی فاتحه در رکعت اول و خواندن سوره‌‌ی اخلاص به همرا سوره‌‌ی فاتحه در رکعت دوم. یا در رکعت اول: همراه با سوره‌‌ی فاتحه، آیه‌‌ی ۱۳۶ سوره‌‌ی بقره و در رکعت دوم همراه با سوره‌‌ی فاتحه آیه‌‌ی ۶۴ سوره‌‌ی آل عمران خوانده شود.

خصوصیت دوم: سنت است که سبک خوانده شود، لذا شایسته نیست که انسان رکوع، سجده، قیام و نشستن آن را طولانی نماید، تا جاییکه‌ام المؤمنین عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا در مورد سبک خواند پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفتند: «حتی أقول: أقرأ بأم الکتاب»[۱](تا جاییکه می‌_‌گویم: فقط سوره‌‌ی فاتحه را می‌‌خواند).

خصوصیت سوم: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «رکعتا الفجر خیر من الدنیا و ما فیها»[۲](دو رکعت سنت قبل از نماز صبح از دنیا و آنچه در دنیا است، بهتر است. ) همچنین در حدیث ضعیفی آمده: «صلوا رکعتی الفجر، و لو طاردتکم الخیل»[۳](دو رکعت سنت قبل از نماز صبح را بخوانید هر چند که دشمن به شما برسد) و این دلالت بر تاکید این دو رکعت می‌‌دهد.

این‌‌ها سنت‌‌های راتبه‌‌ای هستند که در سنت وارد شده‌‌اند: چهار رکعت قبل از ظهر و بعد از اذان با دو سلام، دو رکعت بعد از آن، دو رکعت بعد از مغرب، دو رکعت بعد از عشا و دو رکعت قبل از نماز صبح.

اما نماز عصر سنت ندارد، زیرا بعد از آن وقت نهی است و قبل از آن سنت راتبه‌‌ای برای آن وارد نشده است.

[۱] بخاری: کتاب التهجد، باب ما یقرأ فی رکعتی الفجر، شماره­ی (۱۱۷۱)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب استحباب صلاة الضحی، و أن أقلها رکعتان، شماره­ی (۷۲۴).

[۲] بخاری: کتاب التهجد، باب ما یقرأ فی رکعتی الفجر، شماره­ی (۱۱۷۱)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب استحباب صلاة الضحی، و أن أقلها رکعتان، شماره­ی (۷۲۴).

[۳] خطیب البغدادی فی موضح أوهام الجمع و التفریق (۲/۲۶۵).