(۲۵۶۹) سوال: نظر شیخ الاسلام ابن تیمیه بر این است که شب از هنگام غیب شدن خورشید تا طلوع خورشید ادامه دارد، در نتیجه یک سوم آخر شب تا طلوع خورشید ادامه دارد، آیا این درست است؟
جواب: علمای لغت اختلاف نموده که چه زمانی روز شروع میشود؟ برخی گفتهاند: با طلوع خورشید شروع میشود و با غروب خورشید تمام میشود، چون پرتو خورشید و نور آن از طلوع فجر شروع میشود و با غروب خورشید تمام میشود، برخی نیز گفتهاند: روز از طلوع خورشید شروع میشود و اتفاق نموده که با غروب خورشید تمام میشود.
اما آنچه آشکار است این است که روز شرعی از طلوع خورشید شروع میشود، بنابر فرمودهی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ در مورد روزه: { فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ ۚ }[بقره: ۱۸۷](پس اکنون (در شبهای رمضان میتوانید) با آنان آمیزش کنید، و آنچه را خدا برای شما مقرر داشته طلب کنید. و بخورید و بیاشامید، تا رشتهی سپید صبح از رشتهی سیاه (شب) برای شما آشکار شود، سپس روزه را تا شب به پایان رسانید) یعنی: تا غروب خورشید.
اما در لغت عربی و همچنین آنچه در اصطلاح فلکی آشکار است، روز از طلوع خورشید تا غروب خورشید ادامه دارد، لذا نوری که قبل از آن هنگام طلوع فجر ایجاد میشود، اعتبار ندارد، همانطور که نوری که در پی آن هنگام غیب شدن ایجاد میشود، اعتبار ندارد.