(۱۶۴۴) سوال: آیا مسلمان باید برای هر نماز تیمم انجام دهد حتی اگر تیممش باطل نشده باشد؟

جواب:

خیر، تا وقتی که تیممش باطل نشده باشد، لازم نیست برای هر نماز تیمم جداگانه انجام دهد. تیمم زمانی باطل می‌شود که آب فراهم شود و هرگاه استفاده از آب ممکن شود، واجب است که شخص از آب استفاده کند. تیمم با بهبود یافتن زخم و… که به خاطر آن تیمم کرده است نیز باطل می‌شود لذا هرگاه این زخم بهبود یابد و شخص بخواهد نماز بخواند، ناگزیر باید به خاطر از بین رفتن این چیزی که تیمم را جایز نموده است، وضو بگیرد. بنابراین تیمم با از بین رفتن چیزی که تیمم را جایز نموده، باطل می‌شود و تفاوتی ندارد که آب بیابد یا بیماری‌اش بهبود یافته باشد.

همچنین اگر تیمم به جای وضو باشد با وجود باطل‌کننده‌های وضو باطل می‌شود و اگر تیمم به جای غسل باشد نیز با وجود باطل‌کننده‌های غسل، باطل می‌گردد.

خروج و پایان یافتن وقت نماز، تیمم را باطل نمی‌کند؛ مثلا اگر کسی برای نماز ظهر تیمم نمود و تا نماز عصر با طهارت ماند، می‌تواند نماز عصرش را نیز با همان تیمم ادا کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تيمم را طهارت قرار داده است لذا بعد از بیان تیمم فرمود: {مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ} [المائدة: ۶] : (الله نمی‌خواهد شما را به مشقت و سختی دچار کند بلکه می‌خواهد شما را پاک نماید و نعمت خویش را بر شما کامل کند تا شکرگزار باشید).

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز زمین را «طَهور» نامید (طَهور چیزی است که پاک و پاکیزه می‌گرداند) و فرمود: «جُعِلَتْ لِیَ الأرْضُ مَسجِداً وَ طَهُوراً»[۱] : (زمین برای من، محل نماز خواندن و پاکیزه قرار داده شده است). بنابراین زمین نیز همانند آب، مایه‌ی پاکیزگی است لذا همان طور که آب، طهارت می‌بخشد زمین نیز در صورتی که شروط جواز تیمم رعایت شود طهارت می‌بخشد. همچنین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث دیگری فرمود: «إنَّ الصعيدَ الطَيِّبَ طَهُورُ المسلمِ (أو قال: وَضُوءُ المسلمِ) وإن لم يجد الماءَ عَشرَ سِنِينَ»[۲] : (زمین پاک، پاک‌ کننده‌ی مسلمان است (یا فرمود: وضوی مسلمان است) حتی اگر به مدت ده سال هم آب نیابد). بنابراین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تیمم را (وَضوء) نامید و وَضوء چیزی است که با آن وضو گرفته می‌شود و حَدَث برطرف می‌شود. در نتیجه تیمم، موجب طهارت و برطرف شدن حدث است و هرگاه که حدث برطرف شود نیز فقط با وجود اسباب خاص خودش که همان باطل‌کننده‌ها است باز می‌گردد.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.