سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

(۱۶۲۷) سوال: اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

جواب:

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَن نَسِيَ صَلَاةً، أو نَامَ عَنهَا، فَکَفَّارَتُهَا أن يُصَلّیَهَا إذا ذَكَرَهَا»[۱] : (هرگاه کسی ‌که نمازی را فراموش کرد یا در وقت ادای آن به خواب رفت، کفاره‌اش این است که هرگاه به یاد آورد، آن نماز را ادا کند). بنابراین وقت نماز برای کسی که فراموش کرده را از زمانی که به یاد بیاورد قرار داد و برای کسی که از خواب بیدار شود نیز زمان بیدار شدن را وقت نماز دانست.

می‌گوییم: اگر مثلا پنج یا ده دقیقه قبل از طلوع خورشید از خواب بیدار شدی: اگر تیمم انجام دهی می‌توانی نماز را در وقتش ادا کنی اما اگر غسل انجام دهی، وقت نماز خارج شده و پایان می‌یابد. بنابراین در این حالت، غسل انجام بده حتی اگر وقت نماز به پایان برسد زیرا وقت نماز برای تو از زمان بیدار شدن است، نه از لحظه‌ی طلوع فجر؛ زیرا این حالت، معذور هستی.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان متكاسلا، أو قام متأخرا من نومه في البرية، ويخشى من فوات الوقت، فما الذي يفعل؛ هل يسخن الماء أم يتيمم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يجب عليه أن يُسخن الماء، ولو كان يخشى خروج الوقت؛ وذلك لأن النائم إذا قام من نومه فوَقْتُ الصلاة في حقه من استيقاظه، وليس من دخول وقتها؛ لقول النبي – عليه الصلاة والسلام -: «مَنْ نَسِيَ صَلَاةٌ، أَوْ نَامَ عَنْهَا، فَكَفَّارَتُهَا أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا». فجعل وَقْتَها عند الذكر بالنسبة للنسيان، وكذلك عند الاستيقاظ بالنسبة للنوم.

ونحن نقول: إذا قُمتَ مثلا من نومك قبل طلوع الشمس بنحو خمس دقائق، أو عشر دقائق ؛ فإن تيمَّمْتَ أدركت الصلاة في الوقت، وإن اغتسلت خرج الوقت. فاغتسل ولو خرج الوقت؛ وذلك لأن وقت الصلاة في حقك كان عند استيقاظك من النوم، وليس من طلوع الفجر؛ لأنك معذور به.

مطالب مرتبط:

(۱۶۴۴) آیا مسلمان باید برای هر نماز تیمم انجام دهد حتی اگر تیممش باطل نشده باشد؟

تا وقتی که تیممش باطل نشده باشد، لازم نیست برای هر نماز تیمم جداگانه انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۰) تیمم با چه چیزهایی باطل می‌شود؟

چیزهایی که تیمم با آن باطل می‌شود: اگر تیمم برای رفع جنابت باشد، با هر چیزی که غسل را واجب می‌کند، باطل می‌شود و اگر به جای وضو باشد، با هر چیزی که وضو را واجب می‌کند، باطل می‌شود..

ادامه مطلب …

(۱۶۱۹) حکم تیمم در صورت جنابت و عدم وجود تراب

کسی ‌که برای رفع جنابت تیمم نماید، پاک می‌گردد و همچنان با طهارت است تا این ‌که آب پیدا کند و هرگاه آب پیدا کرد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید....

ادامه مطلب …

(۱۶۱۳) آیا اگر نتوانستم وضو بگیرم، می‌توانم تیمم کنم؟

بله، اگر کسی نتواند وضو بگیرد، تیمم می‌کند..

ادامه مطلب …

(۱۶۱۴) اگر بیمار بودم و توانایی تیمم کردن را نداشتم، چگونه تیمم کنم؟

اگر برای این زن دشوار است که هر نماز را در وقت خودش ادا کند، می‌تواند نمازهای ظهر و عصر و نیز نمازهای مغرب و عشا را به صورت جمع بخواند اما قصر نکند زیرا مسافر نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه