پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

(۱۶۲۷) سوال: اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

جواب:

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَن نَسِيَ صَلَاةً، أو نَامَ عَنهَا، فَکَفَّارَتُهَا أن يُصَلّیَهَا إذا ذَكَرَهَا»[۱] : (هرگاه کسی ‌که نمازی را فراموش کرد یا در وقت ادای آن به خواب رفت، کفاره‌اش این است که هرگاه به یاد آورد، آن نماز را ادا کند). بنابراین وقت نماز برای کسی که فراموش کرده را از زمانی که به یاد بیاورد قرار داد و برای کسی که از خواب بیدار شود نیز زمان بیدار شدن را وقت نماز دانست.

می‌گوییم: اگر مثلا پنج یا ده دقیقه قبل از طلوع خورشید از خواب بیدار شدی: اگر تیمم انجام دهی می‌توانی نماز را در وقتش ادا کنی اما اگر غسل انجام دهی، وقت نماز خارج شده و پایان می‌یابد. بنابراین در این حالت، غسل انجام بده حتی اگر وقت نماز به پایان برسد زیرا وقت نماز برای تو از زمان بیدار شدن است، نه از لحظه‌ی طلوع فجر؛ زیرا این حالت، معذور هستی.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان متكاسلا، أو قام متأخرا من نومه في البرية، ويخشى من فوات الوقت، فما الذي يفعل؛ هل يسخن الماء أم يتيمم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يجب عليه أن يُسخن الماء، ولو كان يخشى خروج الوقت؛ وذلك لأن النائم إذا قام من نومه فوَقْتُ الصلاة في حقه من استيقاظه، وليس من دخول وقتها؛ لقول النبي – عليه الصلاة والسلام -: «مَنْ نَسِيَ صَلَاةٌ، أَوْ نَامَ عَنْهَا، فَكَفَّارَتُهَا أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا». فجعل وَقْتَها عند الذكر بالنسبة للنسيان، وكذلك عند الاستيقاظ بالنسبة للنوم.

ونحن نقول: إذا قُمتَ مثلا من نومك قبل طلوع الشمس بنحو خمس دقائق، أو عشر دقائق ؛ فإن تيمَّمْتَ أدركت الصلاة في الوقت، وإن اغتسلت خرج الوقت. فاغتسل ولو خرج الوقت؛ وذلك لأن وقت الصلاة في حقك كان عند استيقاظك من النوم، وليس من طلوع الفجر؛ لأنك معذور به.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۵) حکم تیمم با زدنِ دست بر فرشی که غبار دارد چیست؟

تيمم بر فرشی که غبار دارد، جایز است اما تیمم بر فرشی که غبار نداشته باشد، جایز نیست زیرا از جنس زمین نمی‌باشد و متصل به آن نیست ...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۲) آیا تیمم بر سنگ یا زمینی که بر اثر باران رطوبت دارد، جایز است؟

بله، تیمم کردن بر زمین جایز است و تفاوتی ندارد که زمین: شنی، خاک خشک، مرطوب و نمناک یا سنگ باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۲) حکم تیمم در سفرهای تفریحی به بیابان با وجود امکان تهیه آب

اگر آب نداشته باشند، جایز است که به جای غسل جنابت یا وضو، تیمم کنند. در صورتی که از سرما هراس داشتند و می‌توانستند آب را گرم کنند، واجب است که این کار را انجام دهند و با آن آب گرم، وضو یا غسل نمایند اما اگر تهیه‌ی آب گرم برایشان امکان پذیر نبود، تیمم کردن برایشان جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۷) آیا درست است که نماز فرض را با تیمم خواند و با همین تیمم، چند نماز نفل و سنت مؤکده خواند؟

بله، هرگاه فردی برای ادای نمازی تيمم کرد، جایز است که با همان تیمم، نمازهای فرض و نفل دیگری را نیز ادا نماید و تفاوتی ندارد که این نمازها را در همان وقت بخواند یا در وقت نماز دیگر ادا کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۳) آیا اگر نتوانستم وضو بگیرم، می‌توانم تیمم کنم؟

بله، اگر کسی نتواند وضو بگیرد، تیمم می‌کند..

ادامه مطلب …

(۱۶۲۹) حکم تیمم در سرمای شدید زمستان به جای وضوی صبحگاهی

واجب است که آب را گرم کنی زیرا در شهر هستی و می‌توانی آب را گرم کنی و در چنین حالتی، تیمم کردن جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه