پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

(۱۶۲۷) سوال: اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

جواب:

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَن نَسِيَ صَلَاةً، أو نَامَ عَنهَا، فَکَفَّارَتُهَا أن يُصَلّیَهَا إذا ذَكَرَهَا»[۱] : (هرگاه کسی ‌که نمازی را فراموش کرد یا در وقت ادای آن به خواب رفت، کفاره‌اش این است که هرگاه به یاد آورد، آن نماز را ادا کند). بنابراین وقت نماز برای کسی که فراموش کرده را از زمانی که به یاد بیاورد قرار داد و برای کسی که از خواب بیدار شود نیز زمان بیدار شدن را وقت نماز دانست.

می‌گوییم: اگر مثلا پنج یا ده دقیقه قبل از طلوع خورشید از خواب بیدار شدی: اگر تیمم انجام دهی می‌توانی نماز را در وقتش ادا کنی اما اگر غسل انجام دهی، وقت نماز خارج شده و پایان می‌یابد. بنابراین در این حالت، غسل انجام بده حتی اگر وقت نماز به پایان برسد زیرا وقت نماز برای تو از زمان بیدار شدن است، نه از لحظه‌ی طلوع فجر؛ زیرا این حالت، معذور هستی.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان متكاسلا، أو قام متأخرا من نومه في البرية، ويخشى من فوات الوقت، فما الذي يفعل؛ هل يسخن الماء أم يتيمم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يجب عليه أن يُسخن الماء، ولو كان يخشى خروج الوقت؛ وذلك لأن النائم إذا قام من نومه فوَقْتُ الصلاة في حقه من استيقاظه، وليس من دخول وقتها؛ لقول النبي – عليه الصلاة والسلام -: «مَنْ نَسِيَ صَلَاةٌ، أَوْ نَامَ عَنْهَا، فَكَفَّارَتُهَا أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا». فجعل وَقْتَها عند الذكر بالنسبة للنسيان، وكذلك عند الاستيقاظ بالنسبة للنوم.

ونحن نقول: إذا قُمتَ مثلا من نومك قبل طلوع الشمس بنحو خمس دقائق، أو عشر دقائق ؛ فإن تيمَّمْتَ أدركت الصلاة في الوقت، وإن اغتسلت خرج الوقت. فاغتسل ولو خرج الوقت؛ وذلك لأن وقت الصلاة في حقك كان عند استيقاظك من النوم، وليس من طلوع الفجر؛ لأنك معذور به.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۳) آیا جایز است که امروزه نمازگزار بر فرش مسجد یا سرامیک، تیمم کند؟

تيمم بر زمین و دیوارهایی که بدان متصل است، جایز می‌باشد..

ادامه مطلب …

(۱۶۱۹) حکم تیمم در صورت جنابت و عدم وجود تراب

کسی ‌که برای رفع جنابت تیمم نماید، پاک می‌گردد و همچنان با طهارت است تا این ‌که آب پیدا کند و هرگاه آب پیدا کرد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۳) حکم نمازهای ادا شده با تیمم در صورت وجود آب برای غير طهارت

حال که از روی جهل و نادانی چنین کرده است، امیدوارم که نیاز نباشد نمازهای گذشته را دوباره بخواند اما در آینده هرگاه آب کافی وجود داشت، واجب است که با آب، طهارت نموده و وضو بگیرد....

ادامه مطلب …

(۱۶۴۳) حکم تیمم بر دیوار در صورت فقدان تراب در محیط درمانی

اگر نهایت کاری که می‌توانستید انجام دهید همین بوده باشد، کفایت می‌کند ...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۹) آیا برای شخصی که تیمم نموده، جایز است که دو رکعت نمازِ سنتِ وضو بخواند؟

هرگاه انسان تيمم شرعی که دارای سبب تیمم باشد را انجام ‌دهد، می‌تواند هر قدر که بخواهد نمازهای فرض و نفل را با این تيمم ادا کند و حتی اگر وقت نماز خارج شود نیز وی با طهارت است و می‌تواند نماز دیگر را نیز با همان تیمم ادا نماید تا این که یکی از باطل‌کننده‌های وضو از وی واقع شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۲۴) آیا تیمم باید بر زمین پاک انجام شود یا تیمم بر دیوار یا فرش نیز صحیح است؟

دیوار از جنس زمین پاک می‌باشد لذا اگر دیوار از جنس زمین بنا شده باشد، تیمم بر آن جایز است و تفاوتی ندارد که دیوار سنگی یا گِلی باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه