شنبه 13 جمادی‌الاول 1448
۲ آبان ۱۴۰۵
24 اکتبر 2026

(۱۵۴۹) حکم شک در گرفتن وضو پس از خروج از سرویس بهداشتی

(۱۵۴۹) سوال: شخصی وارد سرویس بهداشتی ‌شده و قصد و نیت داشته که وضو بگیرد اما وقتی بیرون ‌آمده، ندانسته که آیا وضو گرفته است یا خیر؟ این حالت نیز نیز چند بار برایش رخ داده و تکرار شده است. راه حل چیست؟

جواب:

اگر همیشه این شک و تردید برایش رخ می‌دهد، نباید به آن ‌توجه کند زیرا وسواس به شمار می‌رود اما اگر شک عادی باشد، واجب است که وضو بگیرد زیرا در وجود وضو تردید دارد و اصل بر عدم وجود وضو است.

برخی از علما ضابطه‌ای برای شک بیان نموده و گفته‌اند:

والشكُ بعدَ الفعلِ لا يُؤَثِّرُ   وهكذا إذا الشكوكُ تَكثُرُ[۱]

ترجمه: شك بعد از انجام فعل، تأثیر و اعتباری ندارد. اگر شک و تردید شخص زیاد شود نیز همین طور است.

بنابراین به این سؤال کننده می‌گوییم: اگر در بیشتر موارد این طور است که وضو می‌گیری سپس دچار شک می‌شوی که وضو نگرفته‌ای، مبنا را بر این قرار بده که وضو داری اما اگر فقط در حالت‌های اندکی شک و تردید برایت اتفاق می‌افتد، واجب است وضو بگیری زیرا اصل بر عدم وجود وضو است.


[۱] مراجعه شود به: (منظومة فی أصول الفقه وقواعد فقهیة) نظم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله ، صفحه (۱۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا دخل الشخص دورة المياه، وفي نيته أن يتوضأ، لكنه بعد الخروج لم يدر هل توضأ أم لا، وقد تكرر ذلك عنده عدة مرات، فماذا يفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الشكُ الذي يعتريه شكا دائما فإنه لا يلتفت إليه؛ لأنه يُشبه الوسواس، بل هو وسواس، أما إذا كان طارئًا فإنه يجب عليه أن يتوضأ؛ لأنه شك في وجود الوضوء، والأصل عدم وجوده.

وقد ذكر بعض العلماء ضابطًا للشك، فقال:

والشك بعد الفعل لا يؤثر                 وهكذا إذا الشكوك تكثر

فنقول لهذا السائل: إذا كانت أكثر عادتك أنك تتوضأ، وكثرت عليك الشكوك في أنك لم تتوضأ، فابن على العادة الأكثر، وعلى أنك متوضئ، أما إذا كان الشك نادرًا فإنه يجب عليك أن تتوضأ؛ لأن الأصل عدم وجود الوضوء.

مطالب مرتبط:

(۱۵۰۲) حکم وضو و نماز مبتلایان به گاز معده غیر ارادی

اگر همیشه به این بیماری دچار است و نمی‌تواند مانع آن شود، همان حکم سلس البول را دارد؛ لذا فقط بعد از رسیدن وقت نماز، وضو می‌گیرد... ( این نظر قدیم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله بوده که بعدا از آن تراجع نموده و دیدگاه دیگری را برگزیده است)

ادامه مطلب …

(۱۵۰۴) حکم باطل شدن وضو به دلیل خروج نجاست زیاد

دیدگاه راجح، این است که چیزی که از جایی غیر از محل خروج ادرار و مدفوع، از بدن خارج شود، وضو را باطل نمی‌کند. چیزی که از شرمگاه جلو و پشت خارج می‌شود، اگر مانند سلس البول مستمر و همیشگی باشد، وضو را باطل نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۴۹۹) آیا زن به خاطر ترشحاتی که از وی خارج می‌شود، باید وضو بگیرد؟

اگر ترشحات این زن، مستمر و مداوم باشد، یک بار که وضو گرفت، وضویش باقی است تا این که وضویش با چیز دیگری باطل شود...

ادامه مطلب …

(۱۴۹۱) حکم شک در خروج قطرات بول پس از استنجا و تأثیر آن بر طهارت و نماز

(احساس کردن) اعتباری ندارد و شایسته نیست به آن توجه شود بلکه فرد باید خود را از آن مشغول نماید و به آن بی‌توجه باشد. بله، اگر نسبت به خروج قطره‌ها یقین داشت، باید قسمت‌هایی از لباس و بدنش که آلوده به ادرار شده را با آب بشوید و دوباره وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

(۱۵۰۱) آیا باطل شدن وضو در حین طواف کردن با چیزی مانند خروج باد شکم، طواف را باطل می‌کند؟

شيخ الإسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله بر این باور است که اگر وضوی شخص طواف‌ کننده در حین طواف باطل شود یا بدون وضو طواف نماید، طوافش صحیح است لذا اگر وضویش باطل شد، به طواف کردن ادامه می‌دهد و لازم نیست دوباره وضو بگیرد. وی به ادله‌ای استدلال نموده است که هر کس آن را مطالعه کند، در می‌یابد که قول وی، راجح و صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۵۴۲) آیا پا گذاشتن روی نجاستی که هنوز مرطوب و خیس می‌باشد، وضو را باطل می‌‌کند؟

پا گذاشتن روی نجاستی که هنوز مرطوب و خیس می‌باشد، وضو را باطل نمی‌کند. اصلا نجاست ربطی به وضو ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه