چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۱۵۴۹) حکم شک در گرفتن وضو پس از خروج از سرویس بهداشتی

(۱۵۴۹) سوال: شخصی وارد سرویس بهداشتی ‌شده و قصد و نیت داشته که وضو بگیرد اما وقتی بیرون ‌آمده، ندانسته که آیا وضو گرفته است یا خیر؟ این حالت نیز نیز چند بار برایش رخ داده و تکرار شده است. راه حل چیست؟

جواب:

اگر همیشه این شک و تردید برایش رخ می‌دهد، نباید به آن ‌توجه کند زیرا وسواس به شمار می‌رود اما اگر شک عادی باشد، واجب است که وضو بگیرد زیرا در وجود وضو تردید دارد و اصل بر عدم وجود وضو است.

برخی از علما ضابطه‌ای برای شک بیان نموده و گفته‌اند:

والشكُ بعدَ الفعلِ لا يُؤَثِّرُ   وهكذا إذا الشكوكُ تَكثُرُ[۱]

ترجمه: شك بعد از انجام فعل، تأثیر و اعتباری ندارد. اگر شک و تردید شخص زیاد شود نیز همین طور است.

بنابراین به این سؤال کننده می‌گوییم: اگر در بیشتر موارد این طور است که وضو می‌گیری سپس دچار شک می‌شوی که وضو نگرفته‌ای، مبنا را بر این قرار بده که وضو داری اما اگر فقط در حالت‌های اندکی شک و تردید برایت اتفاق می‌افتد، واجب است وضو بگیری زیرا اصل بر عدم وجود وضو است.


[۱] مراجعه شود به: (منظومة فی أصول الفقه وقواعد فقهیة) نظم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله ، صفحه (۱۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا دخل الشخص دورة المياه، وفي نيته أن يتوضأ، لكنه بعد الخروج لم يدر هل توضأ أم لا، وقد تكرر ذلك عنده عدة مرات، فماذا يفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الشكُ الذي يعتريه شكا دائما فإنه لا يلتفت إليه؛ لأنه يُشبه الوسواس، بل هو وسواس، أما إذا كان طارئًا فإنه يجب عليه أن يتوضأ؛ لأنه شك في وجود الوضوء، والأصل عدم وجوده.

وقد ذكر بعض العلماء ضابطًا للشك، فقال:

والشك بعد الفعل لا يؤثر                 وهكذا إذا الشكوك تكثر

فنقول لهذا السائل: إذا كانت أكثر عادتك أنك تتوضأ، وكثرت عليك الشكوك في أنك لم تتوضأ، فابن على العادة الأكثر، وعلى أنك متوضئ، أما إذا كان الشك نادرًا فإنه يجب عليك أن تتوضأ؛ لأن الأصل عدم وجود الوضوء.

مطالب مرتبط:

(۱۵۲۹) آیا لمس کردن همسر، وضو را باطل می‌کند؟

لمس کردن همسر، وضو را باطل نمی‌کند مگر این‌ که چیزی از فرد لمس کننده خارج شود؛ اگر مذی بود، واجب است که آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و وضو بگیرد اما اگر منی بود، واجب است که غسل نماید....

ادامه مطلب …

(۱۵۵۳) آیا لمس مصحف (قرآن) بدون وضو جایز است؟

اگر کسی‌ بخواهد قرآن را از روی مصحف، تلاوت نماید اما وضو نداشته باشد، ایرادی ندارد اما نباید مستقیما به قرآن دست بزند بلکه باید میان دستش و قرآن، مانعی قرار دهد..

ادامه مطلب …

(۱۵۵۲) آیا لمس کردن مصحف (قرآن) بدون وضو جایز است؟

صحیح این است که لمس کردن مصحف (قرآن) بدون وضو و بدون مانع، جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۱۵۱۶) حکم ادامه نماز جماعت پس از بی‌هوشی در اثنای نماز

هرگاه انسان بی‌هوش ‌شود و وضو نیز داشته باشد، وضویش باطل می‌شود؛ زیرا بی‌هوشی، شدیدتر و عمیق‌تر از خواب است ...

ادامه مطلب …

(۱۵۰۹) در حین ادای نماز، دچار خونریزی بینی شدم؛ آیا نمازم باطل است؟

خون که از بینی جاری می‌شود، کم یا زیادش وضو را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۱۵۵۱) حکم تماس پا با فرش مرطوبِ شسته‌شده از نجاست مشکوک

اگر پا بر جایی گذاشتی که مرطوب است و از نجاست پاک شده است، پای شما نجس نمی‌شود زیرا آن مکان، پاک شده است اما رها کردن مکان نجاست تا این که خشک شود، شایسته نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه