(۱۵۳۹) سوال: حکمت این که خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند اما سایر گوشت‌ها این طور نیست، چه چیزی می‌باشد؟

جواب:

حکمت این مسئله، فرمان‌برداری و اطاعت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است: «سأل رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : أَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأْ، وَإِنْ شِئْتَ فَلَا تَتَوَضَّأْ». قَالَ: أَتَوَضَّأُ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ؟ قَالَ: «نَعَمْ، فَتَوَضَّأْ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ»[۱] : (مردی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پرسید: آیا از خوردن گوشت گوسفند، وضو بگیرم؟ فرمود: اگر خواستی وضو بگیر و اگر نخواستی وضو نگیر. گفت: آیا از خوردن گوشت شتر، وضو بگیرم؟ فرمود: بله، بعد از خوردن گوشت شتر، وضو بگیر).

این که وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت گوسفند را به اختیار انسان واگذار نمود اما درباره‌ی گوشت شتر، چنین نکرد، دلالت بر این دارد که بعد از خوردن گوشت شتر، باید وضو گرفت و انسان در این حالت اختیاری ندارد. وقتی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به چیزی دستور دهد، قطعا حکمت است و برای مؤمن همین بس که امر و حکم از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ‌باشد.

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمْ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ} [الأحزاب: ۳۶] : (هرگاه الله و پیامبرش فرمان انجام کاری را بدهند، هیچ مرد و زن مؤمنی از جانب خودشان اختیار ندارند). وقتی از عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا پرسیدند که چرا زن حائض باید قضای روزه را به جای آورد اما قضای نماز را خیر؟ فرمود: «كان يصيبنا ذلك، فَنُؤمَرُ بقضاء الصوم ولا نُؤمَرُ بقضاء الصلاة»[۲] : (به این مورد دچار می‌شدیم و به ما دستور داده می‌شد که قضای روزه را به جا آوریم اما دستور داده نشدیم که قضای نماز را انجام دهیم). چنان که می‌بینیم ایشان حکمت این مسئله را همان امر شریعت دانست لذا هرگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستور به انجام کاری دهند، قطعا حکمت در انجام دادن آن است.

برخی از علما از حکمت این حکم، سخن به میان آورده و گفته‌اند: خوردن گوشت شتر، روی اعصاب تأثیر می‌گذارد و وضو گرفتن، این حالت را تسکین می‌بخشد. به همین دلیل است که به فرد عصبانی دستور داده شده که وضو بگیرد و  پزشکان معاصر نیز افراد عصبی را از خوردن زیاد گوشت شتر باز می‌دارند.

اگر این حکمت، صحیح باشد خوب است و اگر درست نباشد، حکمت اول که همان دستور رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و عبادت کردن  الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با انجام دستورات پیامبرش می‌باشد، حکمت است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] صحیح مسلم: کتاب الحیض، باب وجوب قضاء الصوم علی الحائض دون الصلاة، شماره (۳۳۵).