پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۵۳۸) حکم وجوب وضو پس از خوردن گوشت شتر

(۱۵۳۸) سوال: استادی داریم که می‌گوید: گوشت شتر، وضو را باطل نمی‌کند. پرسیدیم: به چه دلیل؟ گفت: در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزد یکی از صحابه جمع شدند و گوشت شتر خوردند و ناگهان از یکی از آنان بوی بدی برخاست لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای این ‌که آن فرد رنجیده‌خاطر نشود، فرمود: (هر کس گوشت شتر خورد، باید وضو بگیرد). صحابه نیز وضو گرفتند تا آن فرد رنجیده‌خاطر نشود سپس این مسئله به یک عادت تبدیل شد که هر کس گوشت شتر خورد، باید وضو بگیرد! این در حالی است که ما دانش آموزان در دوره‌ی ابتدایی خوانده و یاد گرفته‌ایم که هر کس گوشت شتر بخورد، باید وضو بگیرد اما این داستان را نشنیده‌ایم. حکم این مسئله چیست؟

جواب:

این داستان، هیچ اساس و اصلی ندارد بلکه دروغ و بهتانی است که به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت داده شده است! رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌توانست بگوید: هر کس وضویش باطل شد، اکنون باید وضو بگیرد! و نیازی نبود که به خاطر ناشناخته بودن آن یک نفر که این صدا یا بو از وی خارج شده است همه‌ی مردم را به وضو گرفتن دستور بدهد! به هر حال این داستان، دروغ می‌باشد.

صحیح از اقوال اهل علم، این است که وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت شتر، واجب می‌شود و خوردن گوشت شتر به صورت خام یا پخته، کم یا زیاد و از هر کدام از اجزا و اعضای بدن آن، تفاوتی ندارد؛ به دلیل سخن عام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «سأل رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : أَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأْ، وَإِنْ شِئْتَ فَلَا تَتَوَضَّأْ». قَالَ: أَتَوَضَّأُ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ؟ قَالَ: «نَعَمْ، فَتَوَضَّأْ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ»[۱] : (مردی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پرسید: آیا از خوردن گوشت گوسفند، وضو بگیرم؟ فرمود: اگر خواستی وضو بگیر و اگر نخواستی وضو نگیر. گفت: آیا از خوردن گوشت شتر، وضو بگیرم؟ فرمود: بله، بعد از خوردن گوشت شتر، وضو بگیر).

این که وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت گوسفند را به اختیار انسان واگذار نمود، دلالت بر این دارد که وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت شتر، اختیاری نیست. این همان معنای واجب بودن وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت شتر می‌باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد مدرس عندنا يقول: إن لحم الإبل لا ينقض الوضوء. قلنا له: لماذا ؟ قال : إنه على زمن الرسول صلى الله عليه وسلم اجتمعوا عند أحدهم فأكلوا الإبل، فطلع من أحدهم رائحة كريهة، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم لكي لا يحرج صاحبه الذي أخرج الرائحة: من أكل لحم الإبل فليتوضأ» . فتوضأ الصحابة لكي لا يحرجوا صاحبهم، فصارت عادة؛ من أكل لحم الإبل فليتوضأ. ونحن الطلاب درسنا في المرحلة الابتدائية أنَّ من أكل لحم الإبل فليتوضأ، ولم نعرف هذه القصة. فما الحكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه القصة لا أصل لها إطلاقا، وهي كَذِب على النبي صلى الله عليه وسلم ، والنبي – عليه الصلاة والسلام – يستطيع أن يقول: من أحدث فليتوضأ في تلك الساعة. ولا يلزم الناس جميعًا أن يتوضئوا من أجل جهالة الذي وقع منه هذا الصوت، وعلى كل حال فهذه القصة باطلة.

والصواب من أقوال أهل العلم وجوب الوضوء من أكل لحم الإبل، سواء أكله نينا أم مطبوخًا، قليلا كان أم كثيرًا من جميع أجزاء البدن؛ لعموم قول النبي صلى الله عليه وسلم حين سأله رَجُلٌ : أَأَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأْ، وَإِنْ شِئْتَ فَلَا تَوَضَّأ». قَالَ: أَتَوَضَّأُ مِنْ حُومِ الْإِبِلِ؟ قَالَ: «نَعَمْ، فَتَوَضَّأَ من لحوم الإبل».

فلما وَكَل الوضوء من لحم الغنم إلى مشيئته دلّ ذلك على أن الوضوء من لحم الإبل ليس راجعا إلى مشيئته، وهذا هو معنى وجوب الوضوء من لحم الإبل.

مطالب مرتبط:

(۱۴۹۷) حکم اطلاع‌رسانی حکم وضو به زنان مبتلا به ترشحات مستمر بدون آگاهی از وضعیت آن‌ها

زنی که همیشه ترشح دارد، وضویش با ترشح و خروج این مایع، باطل نمی‌شود اما بر اساس قول مشهور در مذهب حنابله رَحِمَهُمُ‌الله واجب است که برای هر نماز، وضو بگیرد؛ لذا مثلاً با رسیدن وقت نماز ظهر، برای نماز ظهر وضو می‌گیرد....

ادامه مطلب …

(۱۴۸۶) حکم استنجا پس از حدث اصغر و وضعیت مبتلایان به نفخ شکم در نماز

اگر حدث با ادرار یا مدفوع رخ دهد، واجب است که شخص، استنجا و وضو انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۱۵۲۰) آیا تمیز کردن کودکان که لمس اعضای خاصی از بدن آنان را نیز در پی دارد، وضو را باطل می‌کند؟

شستن نوزادان و کودکان، وضو را باطل نمی‌کند و حتی اگر زن، عورت و شرمگاه عقب و جلو نوزاد پسر یا دخترش را لمس کند نیز چنین است...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۹) حکمت این که خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند چیست؟

حکمت این مسئله، فرمان‌برداری و اطاعت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۱۴۹۹) آیا زن به خاطر ترشحاتی که از وی خارج می‌شود، باید وضو بگیرد؟

اگر ترشحات این زن، مستمر و مداوم باشد، یک بار که وضو گرفت، وضویش باقی است تا این که وضویش با چیز دیگری باطل شود...

ادامه مطلب …

(۱۵۰۹) در حین ادای نماز، دچار خونریزی بینی شدم؛ آیا نمازم باطل است؟

خون که از بینی جاری می‌شود، کم یا زیادش وضو را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه