جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۱۴۹۷) حکم اطلاع‌رسانی حکم وضو به زنان مبتلا به ترشحات مستمر بدون آگاهی از وضعیت آن‌ها

(۱۴۹۷) سوال: بیان کردید که زنی که پیوسته از او آب ترشح می‌شود، واجب است برای هر نماز، وضو بگیرد. من از این که این حکم را به زنانی که با آن‌ها برخورد می‌کنم، اطلاع دهم، خجالت می‌کشم. نظر به این که من نمی‌دانم آیا این زن چنین مشکلی دارد یا خیر اما خیلی تلاش می‌کنم تا زنانی که می‌شناسم را از این حکم باخبر کنم؛ حکم این مسئله چیست؟

جواب:

بله، زنی که همیشه ترشح دارد، وضویش با ترشح و خروج این مایع، باطل نمی‌شود اما بر اساس قول مشهور در مذهب حنابله رَحِمَهُمُ‌الله واجب است که برای هر نماز، وضو بگیرد؛ لذا مثلاً با رسیدن وقت نماز ظهر، برای نماز ظهر وضو می‌گیرد.

اما برخی از علما می‌گویند: واجب نیست وضو بگیرد مگر این ‌که وضویش با چیزی غیر از ترشح این مایع، باطل گردد؛ برای مثال: زنی ساعت یازده صبح وضو گرفت در حالی که پیوسته ترشح دارد. می‌گوییم: وضوی وی درست است و می‌تواند هر اندازه بخواهد نماز بخواند. هرگاه وقت نماز ظهر رسید، از نظر حنابله رَحِمَهُمُ‌الله واجب است که دوباره وضو بگیرد.

برخی علما نیز می‌گویند: واجب نیست برای نماز ظهر وضو بگیرد زیرا از قبل وضو گرفته اما این حدث (خروج این مایع) دائمی و مستمر است و وضو را باطل نمی‌کند؛ پس وقتی که خروج این مایع، وضو را باطل نمی‌کند، چرا و به چه دلیلی رسیدن وقت نماز، وضویش را باطل می‌کند؟! بلکه می‌گوییم: وی با همان وضویی که در ساعت یازده گرفته است نماز می‌خواند مگر این ‌که به خاطر چیز دیگری مانند خروج باد یا دیگر موارد از باطل‌کننده‌ها، وضویش باطل شود که در این صورت به خاطر وجود این باطل‌ کننده، وضو می‌گیرد.

این دیدگاه از صحت و درستی دور نیست. من قبلا بر دیدگاه فقهای حنبلی جزم و تأکید داشتم و در چنین حالتی وضو گرفتن برای هر نماز را واجب می‌دانستم اما اکنون بعد از این که با دیدگاه دوم (وضو نگرفتن) و  قوت استدلالش آشنا شدم، از نظر قبلی خود باز می‌گردم و می‌گویم: نیاز نیست که این زن، وضوی دوباره بگیرد مگر این‌ که وضویش با چیزی غیر از خروج این مایع، باطل شود. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امید دارم که دیدگاه اخیری که برگزیده‌ام صحیح و موافق با شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ذكرتُم أن المرأة التي تنزل منها السوائل باستمرار يجب عليها الوضوء لكل صلاة، وأنا أخجل أن أُخْبِرَ بهذا الحكم كل امرأة أصادفها، علما بأنني لا أعلم هل هذه المرأة تنزل معها السوائل أم لا، مع أنني أحاول في كثير من الأحيان إخبار النساء اللاتي أعرفهن، فما الحكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نَعَم المرأة التي تنزل منها السوائل دائما لا ينتقض وضوؤها إذا خرج هذا السائل، لكنها على المشهور من مذهب الحنابلة – رحمهم الله – أنه يجب عليها أن تتوضأ لكل صلاة. فمثلا إذا دخل وقت الظهر تتوضأ لصلاة الظهر. لكن بعض أهل العلم يقول: لا يجب عليها أن تتوضأ إلا أن يوجد ناقض غير هذا السائل، ومثال ذلك: امرأة توضأت الساعة الحادية عشرة صباحًا، والخارج يخرج منها باستمرار، نقول: وضوؤها صحيح، تصلي ما شاءت فإذا دخل وقت الظهر وجب عليها الوضوء عند الحنابلة -رحمهم الله -.

وقال بعض العلماء: إنه لا يجب عليها أن تتوضأ لصلاة الظهر؛ لأنها قد توضأت من قبل، وهذا الحدث دائم، وهو لا ينقض الوضوء، فإذا كان لا ينقض الوضوء فمن الذي قال : إن دخول وقت الصلاة ينقض الوضوء؟ بل نقول: إنها تصلي بالوضوء الذي قامت به الساعة الحادية عشرة إلا إن وجد ناقض آخر كخروج ريح من الدبر، أو ما أشبه ذلك من نواقض الوضوء، فهنا تتوضأ لوجود الناقض.

وهذا القول ليس بعيدا من الصواب، وكنت فيما سبق أجزم بما عليه الفقهاء الحنابلة، وأوجب الوضوء لكل صلاة، وبعد الاطلاع على هذا القول الثاني – وهو: عدم الوضوء وقوة تعليله فإني أرجع عن كلامي الأول إلى الثاني، وأقول: ليس عليها الوضوء، إلا أن يحصل حدث آخر غير هذا السائل الخارج، فأرجو الله تعالى أن يكون فيما ذهبتُ إليه أخيرا صواب وموافقة الشريعة الله -عز وجل-.

مطالب مرتبط:

(۱۵۵۸) آیا قرائت قرآن، بدون وضو جایز است؟

بله، قرائت قرآن بدون وضو، جایز است اما مصحف (قرآن) را لمس نکن....

ادامه مطلب …

(۱۵۰۲) حکم وضو و نماز مبتلایان به گاز معده غیر ارادی

اگر همیشه به این بیماری دچار است و نمی‌تواند مانع آن شود، همان حکم سلس البول را دارد؛ لذا فقط بعد از رسیدن وقت نماز، وضو می‌گیرد... ( این نظر قدیم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله بوده که بعدا از آن تراجع نموده و دیدگاه دیگری را برگزیده است)

ادامه مطلب …

(۱۵۱۴) آیا اگر کسی به هنگام سجده در نماز جماعت به خواب رفت، باید دوباره وضو بگیرد؟

خواب، وضو را باطل نمی‌کند مگر این ‌که خواب عمیق باشد به طوری که اگر وضویش باطل شود، چیزی احساس نکند؛ در این صورت وضویش باطل می‌شود. ...

ادامه مطلب …

(۱۵۲۶) آیا لمس کردن زنان، وضو را باطل می‌کند یا خیر؟

قول صحیح از اقوال مذکور، این است که لمس کردن زن به هیچ وجه، حتی اگر از روی شهوت باشد نیز وضو را باطل نمی‌کند؛ اما اگر لمس از روی شهوت باشد، مستحب است که شخص، وضو بگیرد زیرا شهوت وی تحریک شده است مگر این ‌که چیزی مانند مذی از فرد خارج شود که در این صورت واجب است آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و وضوی کامل بگیرد ...

ادامه مطلب …

(۱۴۹۲) حکم شرعی نماز در صورت شک در خروج باقی‌مانده ادرار پس از وضو

هرگاه ظن غالب و اطمینان حاصل کردی که کاملا خارج شده است، به استنجا کردن می‌پردازی و وضو می‌گیری سپس به طرف مسجد می‌روی. اگر در این حالت چیزی خارج شد: اگر یقین نداشتی که قطره‌ای از بدنت خارج شده است یا نه، نیازی نیست کاری انجام دهی...

ادامه مطلب …

(۱۵۰۶) آیا خونریزی در صورتی که شخص زخمی شود، وضو را باطل می‌کند؟

صحیح این است که خروج خون از جایی غیر از محل خروج ادرار و مدفوع، وضو را باطل نمی‌کند و تفاوتی ندارد که این خون مانند خون دماغ از بینی، از یک زخم یا برای انجام آزمایش خون خارج شود. کم یا زیاد بودن خون نیز تفاوتی ندارد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه